Nguy hiểm chết người vì lạm dụng truyền dịch

Dịch truyền có nhiều loại tùy theo tác dụng, phổ biến nhất là loại cung cấp đường, muối và chất điện giải như glucose 5%, 10%, cung cấp năng lượng và chất dinh dưỡng...

Trên thực tế, không hiếm người hễ cứ thấy trong người mệt mỏi là thích đi truyền nước, truyền hoa quả. Nhiều người chỉ bị đau đầu nhưng cứ nằng nặc đòi được truyền. Khi gặp bác sĩ, dược sĩ có chuyên môn khuyên không nên thì họ tỏ ý không bằng lòng và tìm đến nơi khác để được thỏa mãn nhu cầu. Họ không hiểu rằng việc làm này là không cần thiết, tốn kém tiền bạc, thời gian, chưa kể có thể gây nguy hiểm đến tính mạng.

"Người đang mệt mà đi truyền rất nguy hiểm, có người chết chỉ vì truyền dịch. Thậm chí, ngay cả khi truyền dịch đúng chỉ định, bệnh nhân vẫn có thể gặp một số nguy hiểm như bị phù, đau sưng, viêm tĩnh mạch, rét run, mặt tái nhợt, vã mồ hôi, khó thở, đau ngực”, PGS Nguyễn Tiến Dũng, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) cho biết. 

lạm dụng truyền dịch
Truyền dịch thường được chỉ định bù dinh dưỡng hoặc điện giải cho những người sau mổ, không ăn uống được...

Trong thực hành hằng ngày, những chỉ định truyền dịch gồm: truyền dịch dinh dưỡng hoặc bù điện giải cho người bệnh trước hoặc sau mổ, đặc biệt khi mổ các bệnh lý của ống tiêu hóa, người bệnh bị hôn mê, rối loạn nuốt hoặc các bệnh lý liên quan đến thực quản, dạ dày mà người bệnh không ăn uống được; truyền dịch bù điện giải ở người bệnh bị rối loạn điện giải; truyền dịch bù nước và điện giải ở người bệnh bị phỏng, nôn ói hoặc tiêu chảy; truyền dịch ở người bệnh bị sốt xuất huyết nặng...; những trường hợp đặc biệt như truyền albumine ở người bệnh xơ gan, truyền yếu tố đông máu cho người bệnh bị rối loạn đông máu, truyền tiểu cầu cho người bệnh bị xuất huyết giảm tiểu cầu…

Cần làm gì trước khi truyền dịch để không nguy hiểm tính mạng?

Theo Ths. BS Âu Thanh Tùng, Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, người dân cần phải thay đổi quan điểm về truyền dịch, truyền dịch phải đúng và có chỉ định của bác sĩ. 

Trường hợp bắt buộc phải truyền, bác sĩ cần tính toán kỹ lượng truyền chứ không thể truyền bừa bãi. Việc tự ý truyền dịch sẽ vô cùng nguy hại đến sức khỏe. Ngay cả khi người bệnh bị mất nước, vẫn nên uống nước bồi phụ tốt hơn là truyền dịch.

Theo PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng, trước khi truyền cần phải khám tim, phổi, đo mạch… xem tim có khỏe. Khám tim không chỉ khám lâm sàng mà nhiều trường hợp phải xét nghiệm, làm điện tâm đồ mới phát hiện ra bệnh. Khi truyền dịch cần phải khống chế được tổng lượng dịch truyền vào phù hợp với tình trạng bệnh của bệnh nhân. Nếu truyền nhiều hơn tình trạng bệnh sẽ gây phù phổi, suy tim. 

lạm dung truyền dịch
Người bệnh nên truyền dịch ở những cơ sở có điều kiện y tế có đầy đủ điều kiện thăm khám và xử lý khi có biến chứng.

Ngoài ra, truyền dịch ở nhà không có đủ phương tiện để xét nghiệm bệnh nhân thừa thiếu chất gì ở trong máu. Việc bổ sung không đúng các chất dễ gây nguy hiểm đến tính mạng như bệnh nhân mất điện giải mà truyền đường sẽ làm bệnh nặng hơn, thiếu natri mà truyền đường sẽ làm máu loãng gây phù não; thừa natri mà truyền muối quá nhiều làm teo não...

PGS.TS Nguyễn Hữu Đức (Đại học Y Dược TP.HCM) cho biết, truyền dịch đưa vào cơ thể một số lượng nước lớn, các chất điện giải, các chất dinh dưỡng nên có thể gây rối loạn về chuyển hóa, gây các hiện tượng phù ở tim, thận… Kỹ thuật truyền dịch khá đơn giản nhưng nếu thực hiện không đúng thì dễ xảy ra những tai biến sốc phản vệ, phù phổi cấp do tốc độ truyền quá nhanh, cơ địa bệnh nhân dị ứng với thành phần trong dịch truyền.

Các bác sĩ cũng khuyến cáo, một số người khỏe mạnh, tự ý truyền dịch hoa quả để bồi bổ sức khỏe càng phải thận trọng. Nước hoa quả là một dung dịch chứa các vitamin tổng hợp có thể cải thiện sức đề kháng, giúp ăn ngon nên chỉ dành cho những trường hợp yếu sức, mất cân bằng hoặc thiếu vitamin trầm trọng, ăn uống kém. 

Người khỏe truyền hoa quả có thể sinh ra “lười ăn” vì dung mao ruột thoái hóa; phù tim, thận vì đột ngột đưa vào cơ thể lượng dinh dưỡng và lượng nước quá lớn.

Các bác sĩ cũng khuyến cáo, nếu bắt buộc phải truyền dịch thì người bệnh nên thực hiện tại cơ sở y tế có đầy đủ điều kiện xử lý khi có biến chứng. Nhân viên y tế phải có chuyên môn xử trí sốc phản vệ, có kinh nghiệm lâu năm, kèm theo đó là phương tiện, dụng cụ cấp cứu tại chỗ.

PV Tổng hợp
Bình luận (0)
Gửi
Từ khóa:

Mời quý độc giả gửi ý kiến bình luận, phản hồi về vấn đề này.
Bài viết đóng góp, cộng tác cho Tuổi trẻ thủ đô vui lòng gửi về địa chỉ
Email: tuoitrethudoonline@gmail.com | Hotline: 0902 38 8899