Chi phí sở hữu ô tô điện: Rẻ nhưng chưa dành cho tất cả

Tuy nhiên, việc sở hữu và vận hành một chiếc ô tô điện không phải lúc nào cũng là lựa chọn kinh tế cho mọi người.

Ưu đãi ban đầu: Giảm gánh nặng chi phí

Chính phủ Việt Nam đã ban hành Nghị định 51/2025/NĐ-CP, kéo dài thời gian miễn 100% lệ phí trước bạ cho ô tô điện chạy pin đến ngày 28/2/2027. Sau thời điểm này, từ ngày 1/3/2027 đến 28/2/2031, mức lệ phí trước bạ sẽ bằng 50% so với xe xăng, dầu có cùng số chỗ ngồi.

Ví dụ, một chiếc VinFast VF 8 có giá bán 1,057 tỷ đồng sẽ được miễn khoảng 127 triệu đồng tiền lệ phí trước bạ nếu đăng ký trước ngày 1/3/2027.

Chi phí vận hành: Tiết kiệm nhưng không rẻ

Một trong những lợi thế được nhấn mạnh nhiều nhất của xe điện là chi phí vận hành thấp hơn đáng kể so với xe sử dụng động cơ đốt trong. Tuy nhiên, thực tế cho thấy người dùng vẫn cần tính toán kỹ lưỡng, bởi những chi phí phát sinh đi kèm không hề nhỏ.

Cụ thể, ngoài chi phí sạc điện vốn rẻ hơn xăng nếu sạc tại nhà, người dùng xe điện còn phải tính đến các khoản như thuê pin (với một số mẫu xe), chi phí bảo dưỡng định kỳ, gửi xe tại các bãi đỗ có hỗ trợ sạc, hoặc sạc công cộng với giá cao hơn. Những yếu tố này khiến tổng chi phí vận hành hàng tháng không còn ở mức quá thấp như nhiều người kỳ vọng.

Theo ước tính, chi phí vận hành trung bình mỗi tháng của một chiếc ô tô điện có thể dao động từ 3 đến 6 triệu đồng, tùy thuộc vào dòng xe, điều kiện hạ tầng sạc và tần suất sử dụng. Đây vẫn là mức tiết kiệm hơn so với nhiều mẫu xe xăng cùng phân khúc, nhưng không đến mức "siêu rẻ" như thường được quảng bá.

Ai thực sự hưởng lợi?

Mặc dù xe điện đang dần trở thành xu hướng phổ biến tại Việt Nam nhưng không phải ai cũng là đối tượng phù hợp để tận dụng những lợi ích mà loại phương tiện này mang lại. Trên thực tế, chỉ một nhóm người dùng nhất định mới thực sự hưởng lợi từ các chính sách ưu đãi và đặc tính vận hành của ô tô điện.

Trước hết, những người mua xe trong giai đoạn được miễn lệ phí trước bạ (đến hết 28/2/2027) là nhóm hưởng lợi rõ rệt nhất, khi có thể tiết kiệm hàng chục đến hàng trăm triệu đồng chi phí ban đầu.

Tiếp theo là cư dân sống tại các khu đô thị hiện đại, nơi có hệ thống hạ tầng sạc điện phát triển như Vinhomes. Những người này không chỉ được hỗ trợ về hạ tầng mà còn có thể tận dụng các ưu đãi riêng từ chủ đầu tư, như miễn phí sạc hoặc gửi xe.

Một nhóm quan trọng khác là những người có điều kiện lắp đặt trạm sạc tại nhà, thường là người sống ở nhà riêng hoặc chung cư có hỗ trợ hạ tầng sạc. Họ gần như không phụ thuộc vào trạm sạc công cộng, yếu tố vẫn còn hạn chế tại nhiều địa phương.

Cuối cùng, xe điện sẽ đặc biệt phù hợp với người dùng có nhu cầu đi lại cố định hằng ngày, với quãng đường vừa phải, chẳng hạn dưới 50 km/ngày. Trong trường hợp này, người dùng có thể khai thác tối đa khả năng tiết kiệm năng lượng và giảm chi phí vận hành mà xe điện mang lại.

Ngược lại, những người thường xuyên di chuyển xa, thiếu điểm sạc hoặc sống tại khu vực chưa có hạ tầng hỗ trợ sẽ phải cân nhắc kỹ, bởi chi phí tiết kiệm ban đầu có thể không đủ bù đắp sự bất tiện trong quá trình sử dụng.

Thách thức hạ tầng và tiện ích

Dù được hưởng nhiều chính sách ưu đãi về thuế, lệ phí và chi phí sử dụng, việc sở hữu ô tô điện tại Việt Nam hiện vẫn đối mặt với không ít thách thức.

Trở ngại lớn nhất nằm ở hạ tầng trạm sạc công cộng, vốn vẫn còn phát triển chậm, đặc biệt ở các khu vực ngoài đô thị lớn. Người dùng tại các tỉnh hoặc vùng ven đô thường khó tiếp cận được hệ thống sạc nhanh, dẫn đến bất tiện trong quá trình sử dụng hàng ngày hoặc khi di chuyển đường dài.

Ngoài ra, thời gian sạc của xe điện, dù đã được cải thiện đáng kể với công nghệ sạc nhanh, vẫn lâu hơn nhiều so với việc đổ đầy bình xăng truyền thống. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến sự linh hoạt và trải nghiệm của người dùng, nhất là trong các tình huống cần di chuyển gấp.

Một thách thức khác không kém phần quan trọng là giá trị bán lại của xe điện. Dù xu hướng tiêu dùng đang dần thay đổi nhưng thị trường xe cũ vẫn có xu hướng ưu tiên các mẫu xe xăng do tâm lý e ngại về độ bền pin, chi phí thay thế linh kiện điện và khả năng bảo trì ngoài hãng của xe điện. Điều này khiến nhiều người phải cân nhắc kỹ lưỡng trước khi chọn mua xe điện, nhất là những người có kế hoạch đổi xe trong vài năm.

Xe điện tiết kiệm nhưng không dành cho tất cả

Việc sở hữu ô tô điện tại Việt Nam hiện nay mang lại nhiều lợi ích về chi phí, đặc biệt với các chính sách ưu đãi từ Chính phủ. Tuy nhiên, để thực sự tận dụng được những lợi ích này, người dùng cần cân nhắc kỹ lưỡng về nhu cầu sử dụng, điều kiện hạ tầng và khả năng tài chính. Nếu không, việc sở hữu một chiếc xe xăng tiết kiệm nhiên liệu và dễ bảo trì vẫn có thể là lựa chọn phù hợp hơn trong ngắn hạn.

TH