Con chậm phát triển trí tuệ vì được mẹ vỗ béo bằng thuốc cam

Sinh con ra hoàn toàn khoẻ mạnh bình thường nhưng muốn con được bụ bẫm, mập mạp nên mẹ bé N. vô tình khiến con bị chậm phát triển trí tuệ bằng những gói thuốc cam của các “lang vườn”.

Ngày 5/11, theo tin từ Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, tại đây đang tiếp nhận và điều trị cho bệnh nhân Nguyễn Minh N. (6 tuổi, ở Việt Yên, Bắc Giang) ngộ độc chì do dùng thuốc cam của một thầy lang. Cháu vào viện vì hay bị nôn, da xanh xao, trí tuệ chậm phát triển, không chịu tiếp xúc và hòa nhập với cộng đồng như: Không nói chuyện với bạn, hay ngồi thu lu một chỗ, không chào hỏi ai khi tiếp xúc với người lớn. Trước khi bị ngộ độc chì, trí tuệ của cháu bé hoàn toàn bình thường. Kết quả xét nghiệm của trường hợp này có hàm lượng chì trong máu cao, 26,19mcg/dcl (cao gấp nhiều lần lượng chì cho phép trong cơ thể).

Mẹ cháu bé cho biết, 4 tháng tuổi cháu bắt đầu bú ít đi, do sốt ruột vì con trai lười bú, chậm tăng cân nên chị đã mua thuốc cam của ông lang ở quê cho cháu uống. Thấy con tăng cân, chị càng cho con uống thuốc cam nhiều hơn. Chị còn trộn thuốc cam vào cháo cho con ăn đến hơn 1 tuổi mới dừng. Lúc này, con bắt đầu xuất hiện những biểu hiện như: môi khô, xuất hiện những cơn co giật, đờ đẫn, nhận biết kém… nhưng gia đình vẫn không hề nghĩ con bị ngộ độc chì.

“Cách đây khoảng 2 - 3 năm, báo đài có nói nhiều về nhiễm độc chì do thuốc cam của ông, bà lang thì gia đình cũng lo lắng về sức khỏe của cháu nhưng chưa có điều kiện đi khám. Đến năm nay cháu vào học lớp 1, tiếp thu rất kém, quá nhút nhát, học trước quên sau, nói năng diễn đạt khó nên gia đình đưa cháu đi khám. Gia đình đã đưa con đi khám tâm thần ở Viện sức khỏe tâm thần Trung ương.Tuy nhiên, sau khi khám và làm các xét nghiệm thì họ chuyển con tôi sang Trung tâm Chống độc”, mẹ bé N. tâm sự.

TS Nguyễn Kim Sơn, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết qua xét nghiệm cho thấy hàm lượng chì trong máu của bệnh nhi N. là 26,19µg/dL, trong khi đó, chất này được chấp nhận là dưới 5µg/dL.Qua thông tin ban đầu, không có nguồn nhiễm chì nào khác ngoài “thuốc cam” mà cháu N. được gia đình cho sử dụng, TS Sơn cho biết.

TS Nguyễn Kim Sơn, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai

Tại Trung tâm, cháu N. được sử dụng thuốc “gắp” chì. Sau 10 ngày điều trị, nồng độ chì giảm xuống còn 17µg/dL. “Cháu nhận biết tốt hơn so với thời gian trước điều trị”, mẹ cháu N. nhận xét.Theo chuyên gia, thuốc cam vốn là bài thuốc Nam được các gia đình dùng để trị biếng ăn, tưa lưỡi, viêm lợi bằng cách uống hoặc bôi. Gần đây đã xuất hiện thuốc cam do các ông bà lang bào chế từ nguồn gốc nguyên liệu không rõ ràng, chất lượng không kiểm soát và không phải thuốc đã được cấp phép lưu hành.

Một số mẫu thuốc cam do các gia đình đưa đến ở dạng bột, viên có vị hồng đơn (là khoáng chất chì). Khi xét nghiệm tại cho thấy nồng độ chì rất cao. Từ khoảng 3 năm trước, đã có các trẻ ở Bắc Giang và một số địa phương khác phải vào Trung tâm điều trị nhiễm độc chì do dùng “thuốc cam” không rõ nguồn gốc của ông, bà lang.

Hằng năm, tại Trung tâm chống độc-BV Bạch Mai đều tiếp nhận nhiều trường hợp bị ngộ độc chì ở trẻ em và người lớn. Vào thời gian cao điểm (năm 2013), tại Trung tâm chống độc đã từng điều trị cho hơn 170 trẻ bị ngộ độc chì mà phần lớn đều liên quan đến sử dụng thuốc cam nhằm tẩm bổ, tăng cân.

TS Sơn lo ngại, chì đặc biệt nguy hại với trẻ nhỏ do chúng tích lũy trong xương lâu dài khiến trẻ còi cọc, kém phát triển thể chất. Kim loại này còn gây thiếu máu và ảnh hưởng nặng nề đến não, do đó, trẻ bị nhiễm độc chì lâu dài sẽ bị chậm phát triển trí tuệ, thậm chí đần độn.

“Trường hợp ngộ độc chì đầu tiên là trẻ gái được Trung tâm chống độc tiếp nhận điều trị từ hơn 10 năm trước, cũng liên quan đến sử dụng thuốc của thầy lang. Cháu gái nay đã 20 tuổi nhưng rất hạn chế về nhận biết, chỉ có thể gọi mẹ, không tiếp thu được các công việc bình thường nhất như vệ sinh cá nhân. Trước khi bị ngộ độc chì, cháu phát triển bình thường”, chuyên gia này chia sẻ.

Sự việc bé trai N. bị chậm phát triển trí tuệ sau một thời gian dài được mẹ cho uống thuốc cam chữa biếng ăn một lần nữa là hồi chuông cảnh báo các bậc phụ huynh về loại thuốc “gia truyền” đầy nguy hiểm này. Các bác sĩ cũng khuyến cáo tới các bậc cha mẹ, trẻ nhiễm độc chì khả năng gây tổn thương vĩnh viễn hệ thần kinh trung ương và để lại di chứng não nặng 20%, tử vong lên đến 50%.

Các loại thuốc cam có chứa chì hiện nay ở Việt Nam, qua tổng kết từ các bệnh nhân tại Trung tâm chống độc, thì các loại thuốc cam dạng bột, viên có màu sắc như đỏ, màu cam, màu hồng, màu nâu không rõ nguồn gốc, thường là các loại thuốc có chứa hàm lượng chì cao. Tuy nhiên, các bác sĩ khuyến cáo, nếu phụ huynh nào đã trót cho con dùng thuốc cam bột hoặc viên không rõ nguồn gốc thì nên cho cháu đi kiểm tra nồng độ chì trong máu, tránh hậu quả đáng tiếc.

Dân trí