Tag
“Sự thật, Lẽ phải và Ngọn bút"

Cuốn sách đầy chiêm nghiệm của nhà báo Hồ Quang Lợi

Văn học 20/06/2025 17:00
aa
TTTĐ - Trong suốt gần 70 năm cuộc đời mình, dù trải qua nhiều vị trí khác nhau nhưng Hồ Quang Lợi vẫn tự hào nói rằng mình chỉ có một nghề duy nhất, đó là nghề báo. Cả đời gắn bó với báo, ăn báo chí, ngủ báo chí, lúc nào cũng có những chuyện về báo chí ở trong đầu, nhà báo Hồ Quang Lợi có rất nhiều trải nghiệm và chiêm nghiệm. Những điều ông chắt lọc được đúc rút đầy tâm huyết trong "Sự thật, Lẽ phải và Ngọn bút", để vào đúng thời điểm kỉ niệm 100 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam - dịp trọng đại với những người làm báo ông chia sẻ với bạn bè, đồng nghiệp cuốn sách thứ 11 của mình.
Báo chí phải góp phần nhân lên ngọn lửa nhân văn trong xã hội Khẳng định vị thế và những đóng góp của các thế hệ nhà báo Tiếp thêm ngọn lửa đam mê cho những người làm báo

Sứ mệnh lan tỏa ánh sáng từ sự thật và lẽ phải

Cuốn sách "Sự thật, Lẽ phải và Ngọn bút" gồm 66 bài viết và trả lời phỏng vấn, được bố cục trong 8 chương: Chương 1: Mạch đập thời đại; Chương 2: Tâm thế cầm bút; Chương 3: Ánh sáng nhân văn; Chương 4: Đạo đức báo chí; Chương 5: Mạnh hơn bảo kiếm; Chương 6: Đồng hành cùng thắng; Chương 7: Mạng xã hội, AI và báo chí; Chương 8: Trái tim và Ngọn lửa.

Nhà báo Hồ Quang Lợi chia sẻ những tâm huyết, chiêm nghiệm được đúc kết, gửi gắm chắt lọc trong cuốn sách “Sự thật, Lẽ phải và Ngọn bút”
Nhà báo Hồ Quang Lợi chia sẻ những tâm huyết, chiêm nghiệm được đúc kết, gửi gắm chắt lọc trong cuốn sách “Sự thật, Lẽ phải và Ngọn bút”

Bên cạnh phần viết về những cơn sóng thời cuộc cùng sự đua tranh quyền lực quyết liệt giữa các cường quốc, cục diện thế giới nhìn từ cuộc chiến Ucraina, những “đổ vỡ” trật tự cũ để hình thành một cấu trúc quyền lực quốc tế mới; những vấn đề thời sự của nước ta hiện nay như: Cuộc cách mạnh về tinh gọn bộ máy hệ thống chính trị, các xung lực đột phá, “bộ tứ chiến lược” phát triển đất nước, cuốn sách "Sự thật, Lẽ phải và Ngọn bút" được dành để viết về một số vấn đề căn cốt của báo chí được chiêm nghiệm trong cuộc đời 45 năm cầm bút và hoạt động báo chí của tác giả.

Về chủ đề của cuốn sách, nhà báo Hồ Quang Lợi nhấn mạnh: "Nói đến báo chí là nói đến sự thật. Sự thật là là điều thiêng liêng nhất của báo chí. Nếu không có sự thật thì chúng ta không bao giờ biết lẽ phải ở đâu nhưng đôi khi sự thật chưa là lẽ phải. Bởi có những thứ tưởng như là sự thật nhưng nó lại lừa dối chúng ta. Nếu nhà báo không phân biệt được thì sẽ lừa dối độc giả. Điều đó rất nguy hiểm. Nhà báo muốn bảo vệ được sự thật và lẽ phải thì phải bằng ngọn bút của mình.

Cuốn sách đầy chiêm nghiệm của nhà báo Hồ Quang Lợi
Cuốn sách “Sự thật, Lẽ phải và Ngọn bút” của nhà báo Hồ Quang Lợi

Báo chí thực sự có quyền lực nhưng không phải nhà báo tạo ra mà do Nhân dân tin cậy mà nhà báo có quyền lực. Nên các nhà báo phải làm nghề tử tế, tôn trọng sự thật, đứng về lẽ phải thì mới phát huy hết quyền lực cao quý của mình".

Bên cạnh đó, nói đến báo chí là nói đến tính chiến đấu nhưng chiến đấu thôi chưa đủ, báo chí còn là sự nhân văn. Báo chí phải vì con người, tôn trọng con người. Đây là lúc chúng ta cần phải nêu cao hơn nữa tính nhân văn của báo chí chính là điều mà nhà báo Hồ Quang Lợi trăn trở. "Báo chí phải góp phần nhân lên ngọn lửa nhân văn trong xã hội. Sứ mệnh của nhà báo là phải làm cho niềm tin vào sự thật, niềm tin vào lẽ phải là ánh sáng trong cuộc đời này", ông nhấn mạnh.

Cuốn sách được đông đảo bạn đọc đón nhận và yêu thích
Cuốn sách được đông đảo bạn đọc đón nhận và yêu thích

Với ý nghĩa đó, ông mong muốn cuốn sách “Sự thật, Lẽ phải và Ngọn bút” có thể truyền cảm hứng, tiếp thêm nội lực cho các đồng nghiệp và bạn đọc của mình. Ông cũng gửi gắm và tin tưởng thế hệ những nhà báo hôm nay sẽ tiếp tục sống và viết xứng đáng với tinh thần báo chí cách mạng Việt Nam.

Thăng hoa vẻ đẹp chữ nghĩa

Đối với những người làm báo, cuốn sách mang đến rất nhiều điều bổ ích và lý thú. Phát biểu tại lễ ra mắt cuốn sách, đồng chí Phạm Quang Nghị - nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Bí thư Thành ủy Hà Nội chia sẻ: “Với cuốn sách thứ 11 dày dặn vào lúc bước sang tuổi 70, với 45 năm cầm bút, nhà báo Hồ Quang Lợi đã có danh trong làng báo chí. Danh đó được kết tinh bởi cái đức và cái tài qua mỗi bài viết.

Đồng chí Phạm Quang Nghị - nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Bí thư Thành ủy Hà Nội khẳng định nét đẹp trong từng câu chữ của Hồ Quang Lợi
Đồng chí Phạm Quang Nghị - nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Bí thư Thành ủy Hà Nội khẳng định nét đẹp trong từng câu chữ của Hồ Quang Lợi

Cuốn sách “Sự thật, lẽ phải và ngọn bút” là kết tinh của một đời cầm bút, là tiếng nói mạnh mẽ của lương tri, trí tuệ và trách nhiệm công dân của nhà báo Hồ Quang Lợi đối với xã hội”.

Trong bối cảnh thế giới biến động không ngừng, khi thông tin đa chiều, đa dạng, đôi khi thật - giả lẫn lộn, thì ngòi bút chính trực, bản lĩnh, nhân văn càng trở nên quý giá, cần thiết hơn bao giờ hết. Điều làm nên giá trị đặc biệt của cuốn sách chính là tư tưởng xuyên suốt: Dù thời đại nào, nhà báo chân chính phải là người “cầm đuốc soi đường”, dẫn dắt dư luận bằng sự thật và lẽ phải.

PGS.TS, nhà văn Nguyễn Thế Kỷ - nguyên Ủy viên Trung ương Đảng; nguyên Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương; nguyên Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam; Chủ tịch Hội đồng Lý luận, phê bình văn học nghệ thuật Trung ương Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương đánh giá: “Tôi cho rằng, Hồ Quang Lợi là người viết báo chí chính luận thuộc Top đầu của chúng ta mấy chục năm nay. Hồ Quang Lợi đã hình thành nên phong cách viết chính luận mang chính tên anh ấy.

PGS. TS - nhà văn Nguyễn Thế Kỷ - nguyên Ủy viên Trung ương Đảng; nguyên Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương; nguyên Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam; Chủ tịch Hội đồng Lý luận, phê bình văn học nghệ thuật Trung ương khẳng định sự tài tình khi kết hợp giữa báo chí và văn chương tạo nên sức hút cho các tác phẩm của Hồ Quang Lợi
PGS. TS - nhà văn Nguyễn Thế Kỷ - nguyên Ủy viên Trung ương Đảng; nguyên Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương; nguyên Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam; Chủ tịch Hội đồng Lý luận, phê bình văn học nghệ thuật Trung ương khẳng định sự tài tình khi kết hợp giữa báo chí và văn chương tạo nên sức hút cho các tác phẩm của Hồ Quang Lợi

Khi viết chính luận, Hồ Quang Lợi có sự kết hợp mềm mại giữa văn và báo. Những tác phẩm ấy vừa sắc sảo, có tính thông tuệ, am hiểu, am tường về đời sống, về vấn đề mà mình bàn luận nhưng lại được diễn đạt bằng ngôn ngữ mềm mại, rất dễ đi vào lòng người, thuyết phục người đọc bằng chính kiến của mình”.

Thiếu tướng, Tiến sĩ, Nhà văn Nguyễn Hồng Thái, Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương, nguyên Tổng biên tập Tạp chí Công an nhân dân, trong bài giới thiệu cuốn sách, đã viết: “Sự thật, Lẽ phải và Ngọn bút” là một cuốn sách nóng hổi tính thời cuộc, sắc sảo kiến giải về văn hóa, câu chữ vừa cẩn trọng vừa bay bổng, thăng hoa vẻ đẹp văn chương.

Cuốn sách càng đọc càng cuốn hút không chỉ bởi những vấn đề thế sự cả trong nước và quốc tế mà câu chuyện báo chí tưởng như đã trở thành kinh điển hàng trăm năm nay, câu chuyện văn hóa tưởng như đã quen thuộc hàng ngàn năm nay, nhưng sao đọc vẫn hấp dẫn, lôi cuốn, mới mẻ và lý thú”.

Cuốn sách đầy chiêm nghiệm của nhà báo Hồ Quang Lợi

“Cuốn sách sẽ là một cẩm nang kiến thức chuẩn không chỉ đối với những ai làm nghề báo chí mà còn là địa chỉ trí tuệ để các nhà nghiên cứu văn hóa, quản lý văn hóa, các doanh nhân, các vị lãnh đạo quản lý, hoạch định chính sách phát triển liên quan đến văn hóa - xã hội có thể tham khảo. Những vấn đề lý thú về báo chí trong quyển sách này có thể ví như những công trình nghiên cứu mở toàn diện, sáng giá và sâu rộng nhưng đầy hấp dẫn và thuyết phục…

Ba mệnh đề lớn Sự thật - Lẽ phải - Ngọn bút hàm chứa trong đó suy ngẫm đầy trí tuệ, trách nhiệm của một con người suốt đời theo đuổi nghề báo. “Sự thật, lẽ phải và ngọn bút” là một cuốn sách quý, có thể coi là một cống hiến đáng trân trọng của Hồ Quang Lợi cho báo chí nước nhà”.

Còn nhà văn Bùi Việt Thắng, cây bút phê bình có uy tín của Hội Nhà văn Việt Nam, trong bài “Triều dâng ngọn bút” đã viết: “Đọc "Sự thật, Lẽ phải và Ngọn bút" của Hồ Quang Lợi thấy hiển hiện như dưới thanh thiên bạch nhật tác giả được ông trời phú cho một trí tuệ mẫn tiệp, một tư duy mạch lạc, khúc chiết. Nhưng đáng quý hơn là một nguồn cảm xúc dồi dào, mãnh liệt thấm sâu vào từng con chữ tạo nên bảng giá trị “chữ nghĩa”. Chữ trong tay một người trí tuệ mẫn tiệp và con tim tràn trề cảm xúc là một lợi khí (vũ khí lợi hại)”.

Cuốn sách đầy chiêm nghiệm của nhà báo Hồ Quang Lợi

“Bước vào độ tuổi “xưa nay hiếm” như Hồ Quang Lợi, quả thực là một ngọn bút có sức bền. Tôi quý mến phong thái “lão thực” của một nhà báo chân tài. Tôi muốn mượn hình ảnh những ngọn sóng biển (triều dâng) để nói về ngọn bút Hồ Quang Lợi đã có những đóng góp xứng đáng vào nền Báo chí Cách mạng Việt Nam tuổi 100 (1925 - 2025). Khi nói về “ngọn bút” Hồ Quang Lợi, tôi muốn thẩm sâu vào nghĩa nguyên của từ này chỉ ra phẩm tính của hành động viết báo: Viết gì cũng ngọn ngành, cũng ngọn nguồn chân sóng”.

Hương Thu

Đọc thêm

Đường về rực rỡ Văn học

Đường về rực rỡ

TTTĐ - Báo Tuổi trẻ Thủ đô trân trọng giới thiệu tác phẩm "Đường về rực rỡ" của nhà thơ Huỳnh Mai Liên.
Hoa bưởi Văn học

Hoa bưởi

TTTĐ - Báo Tuổi trẻ Thủ đô trân trọng giới thiệu tác phẩm "Hoa bưởi" của tác giả Vân Châu.
Phù sa Văn học

Phù sa

TTTĐ - Báo Tuổi trẻ Thủ đô trân trọng giới thiệu tác phẩm "Phù sa" của nhà thơ Lữ Mai.
Tết về bên mẹ Văn học

Tết về bên mẹ

TTTĐ - Báo Tuổi trẻ Thủ đô trân trọng giới thiệu tác phẩm "Tết về bên mẹ" của tác giả Vân Châu.
Ra mắt bộ sách “Vui học tiếng Việt” Văn học

Ra mắt bộ sách “Vui học tiếng Việt”

TTTĐ - Ngày 9/2, tại Hà Nội, Mạng lưới Giảng dạy Tiếng Việt và Văn hóa Việt Nam toàn cầu đã tổ chức chương trình “Giới thiệu bộ sách Vui học tiếng Việt".
Mùa xuân đợi em về Văn học

Mùa xuân đợi em về

TTTĐ - Báo Tuổi trẻ Thủ đô trân trọng giới thiệu tác phẩm "Mùa xuân đợi em về" của tác giả Quách Ngọc Oanh.
Những cuốn sách Tết đặc sắc dành cho thiếu nhi đón Xuân Bính Ngọ Văn học

Những cuốn sách Tết đặc sắc dành cho thiếu nhi đón Xuân Bính Ngọ

TTTĐ - Chào đón Xuân Bính Ngọ 2026, Nhà xuất bản Kim Đồng ra mắt nhiều ấn phẩm đặc sắc dành cho thiếu nhi thuộc nhiều thể loại: Tuyển tập thơ văn, tranh truyện, sách tương tác… giúp bạn đọc nhí thêm hiểu về phong tục đón Tết trên khắp mọi miền Tổ quốc, thêm yêu phong tục Tết cổ truyền của dân tộc.
"Thơ mất ngủ" tiếng chuông cảnh tỉnh về môi trường hôm nay Văn học

"Thơ mất ngủ" tiếng chuông cảnh tỉnh về môi trường hôm nay

TTTĐ - Nhìn từ góc nhìn của nhà hoạt động môi trường Vashna Thiên Kim, tập “Thơ mất ngủ” của TS, nhà thơ - nhạc sỹ Ngọc Lê Ninh không chỉ là một tác phẩm văn chương, mà còn là lời cảnh tỉnh về những vấn đề về môi trường mà con người đang đối mặt trong đời sống hiện đại.
Thúc đẩy văn hóa đọc với nhiều hoạt động ý nghĩa Văn học

Thúc đẩy văn hóa đọc với nhiều hoạt động ý nghĩa

TTTĐ - Các hoạt động thúc đẩy văn hóa đọc dịp cuối năm được tổ chức với mong muốn đưa sự kiện này trở thành một lễ hội với những sự kiện sâu sắc, ý nghĩa và giàu giá trị tri thức, nơi sách mở ra những cuộc đối thoại sâu sắc, bền bỉ và giàu ý nghĩa trong cộng đồng.
Hiểu thêm về những ngày Bác Hồ ở Pác Bó qua trang sách Văn học

Hiểu thêm về những ngày Bác Hồ ở Pác Bó qua trang sách

TTTĐ - Những câu chuyện gần gũi, sinh động trong những trang sách của NXB Kim Đồng sẽ góp phần giúp các em nhỏ và bạn đọc trẻ hiểu thêm về những tháng ngày đầu tiên Bác Hồ trở về Tổ quốc hoạt động cách mạng tại Pác Bó, Cao Bằng; hiểu hơn về tác phong làm việc khoa học, cũng như lối sống giản dị của Bác.
Xem thêm