Tận dụng tối đa "thời gian vàng" trong chữa cháy và cứu nạn

Khó khăn khi tiếp cận hiện trường nếu xảy ra hỏa hoạn

Mới đây, một vụ hỏa hoạn xảy ra tại ngôi nhà cao 4 tầng, 1 tầng tum, trong ngõ 180 Kim Hoa (Hà Nội) khiến 5 người tử vong. Đáng chú ý, ngôi nhà này có mặt tiền nhỏ hẹp, diện tích khoảng 25 m², nằm trong ngõ sâu, cách đường giao thông chính khoảng 300m. Khi xảy ra cháy phát sinh nhiều khói, khí độc gây khó khăn trong việc triển khai chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ của lực lượng chức năng.

Hay trong vụ cháy tại đường Đê La Thành vào tối 10/10, khu vực xảy ra cháy ở trong ngõ sâu, lối đi hẹp, thậm chí có đoạn chỉ đủ cho 1 người đi qua, khiến lực lượng chức năng vất vả tiếp cận.

Điều này không chỉ làm chậm thời gian phản ứng mà còn làm giảm hiệu quả chữa cháy, bởi ngoài việc xe cứu hỏa khó tiếp cận hiện trường, việc kéo đường ống dẫn nước từ ngoài vào cũng không dễ dàng.

Hiện trường vụ hỏa hoạn trong ngõ 180 Kim Hoa (Hà Nội) khiến 5 người tử vong

Trong khi đó, thiết bị, phương tiện chuyên dùng để tổ chức chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ đối với các vụ cháy, nổ xảy ra trong ngõ nhỏ, sâu vẫn còn hạn chế.

Không chỉ khó tiếp cận, nhiều khu dân cư còn thiếu trụ nước, nhà ở dạng ống bịt kín, lắp “chuồng cọp” khiến việc thoát nạn gần như không thể khi xảy ra sự cố. Nhiều khu vực có mật độ xây dựng dày đặc, tập trung nhiều nhà trọ, chung cư mini, càng tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ cao.

Thống kê cũng cho thấy, thành phố Hà Nội hiện có gần 9.500 tuyến phố, ngõ, hẻm sâu từ 200m trở lên, bề rộng chưa tới 4m, phổ biến là 2-3m, xe chữa cháy không thể tiếp cận. Các đội Cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu hộ cứu nạn đang sử dụng nhiều loại xe chữa cháy, dung tích từ 3,5 tới hơn 6m3 nước. Khi cháy, tùy vào chế độ phun và áp lực nước đẩy ra mà nước hết nhanh hay chậm, thường sau 10-20 phút.

Trong khi đó, theo Công an thành phố Hà Nội, chữa cháy đạt hiệu quả cao nhất trong 10 phút trở lại kể từ khi lửa bùng phát, đây cũng được coi là "thời gian vàng" trong phòng cháy, chữa cháy. Sau 10 phút, lửa lan rộng, để dập cần nguồn nước liên tục.

Tuy nhiên, ở các ngõ nhỏ xe chữa cháy không thể tiếp cận, nguồn nước để chữa cháy tại chỗ càng hạn chế. Vì thế hậu quả của vụ hỏa hoạn trong ngõ thường nghiêm trọng hơn với đám cháy ở mặt đường lớn.

Hiện trường vụ cháy tại đường Đê La Thành vào tối 10/10

Nhân rộng các mô hình cứu hộ, cứu nạn tại cơ sở

Để hạn chế thiệt hại, các địa phương đang phát huy mô hình “Điểm chữa cháy công cộng” và “Tổ liên gia an toàn phòng cháy, chữa cháy”. Mỗi hộ dân được vận động trang bị bình chữa cháy, búa, rìu, mở lối thoát nạn thứ hai và ký cam kết bảo đảm an toàn phòng cháy chữa cháy.

Đơn cử như phường Hoàn Kiếm, mới đây UBND phường đã phối hợp với Phòng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ - Công an thành phố Hà Nội thành lập lực lượng, phương tiện thường trực chữa cháy tại khu vực phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm và tuyến phố chợ đêm.

Theo ông Ngô Anh Toàn - Trưởng Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Hoàn Kiếm, việc bố trí lực lượng thường trực giúp rút ngắn thời gian phản ứng, nâng cao hiệu quả chữa cháy trong khu phố cổ và khu vực giáp ranh.

Song song với đó, lực lượng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ Hà Nội đã ứng dụng nhiều giải pháp phù hợp với địa hình ngõ nhỏ, như phương tiện kéo vòi chữa cháy tự chế do Đội Chữa cháy khu vực 16 nghiên cứu, giúp rút ngắn thời gian tiếp cận đám cháy.

Để hạn chế thiệt hại, các địa phương cần phát huy mô hình “Điểm chữa cháy công cộng” và “Tổ liên gia an toàn phòng cháy, chữa cháy”

Công an thành phố cũng đưa vào hoạt động Trung tâm Thông tin chỉ huy kết nối trực tuyến với các đơn vị, cho phép tiếp nhận và xử lý sự cố phòng cháy chữa chát nhanh hơn, tận dụng “thời gian vàng” trong cứu nạn.

Nhất trí với các mô hình, giải pháp để tận dụng "thời gian vàng" như trên, ông Bùi Xuân Thái, đại diện Hiệp hội Phòng cháy và Cứu hộ cứu nạn Việt Nam cho rằng, cần phải đầu tư hạ tầng cho các ngõ phố nhỏ, thiết lập phương án chữa cháy ngoài nhà, có trụ nước, có xe bơm đẩy nước, hoặc máy bơm kết hợp với trụ nước cứu hỏa. Đồng thời, cần có quy định cụ thể đối với các con ngõ, bảo đảm chiều rộng tối thiểu để phục vụ cho công tác phòng cháy, chữa cháy.

Trong nhà thì phải thiết kế ít nhất hai lối thoát nạn, cần phải loại bỏ các vật dụng sinh hoạt gây cản trở đường thoát nạn, lắp thiết bị báo cháy, cửa ngăn cháy giữa khu vực để xe với các tầng...

Đối với những khu nhà trọ đông người, cần phân loại dựa trên số người ở, kết cấu nhà để yêu cầu trang bị phương tiện phòng cháy chữa cháy riêng. Cần trang bị bắt buộc thiết bị phòng cháy và phải bảo dưỡng định kỳ, quy định rõ trách nhiệm vận hành cho chủ nhà và chính quyền phải tăng cường giám sát.

Cơ quan cấp giấy phép phải có trách nhiệm cấp phép xây dựng phù hợp với quy hoạch chi tiết với khu dân cư trong ngõ, đảm bảo mật độ xây dựng, mật độ cư trú. Đặc biệt, khi công trình xây dựng xong cần kiểm tra có xây sai phép không, có chuyển đổi mục đích sử dụng không.

Bên cạnh đó, chính quyền cần tổ chức tập huấn kỹ năng phòng cháy chữa cháy tại chỗ cho người bảo đảm phải tuân thủ theo các quy định, nguyên tắc đã đề ra.

Thanh Hà