Dự án Âm nhạc cuối tuần - khi nghệ thuật hòa nhịp với cộng đồng

Đưa nghệ thuật ra không gian công cộng

Không có vé vào cửa, không ánh đèn sân khấu rực rỡ, cũng không khoảng cách vô hình giữa nghệ sĩ và khán giả. Chỉ có âm nhạc, những giai điệu Jazz phóng khoáng, tinh tế ngân vang trong không gian di sản, kết nối con người với con người, con người với nghệ thuật và con người với chính Hà Nội.

Giữa nhịp sống đô thị hối hả, những buổi chiều Chủ nhật bên hồ Gươm dường như chậm lại một nhịp. Người dân Thủ đô và du khách dừng chân, lắng nghe, để mặc cho âm nhạc dẫn dắt cảm xúc, mở ra một không gian thư thái, sâu lắng và giàu trải nghiệm văn hóa.

Hai cha con nghệ sĩ Quyền Văn Minh, Quyền Thiện Đắc và ban nhạc Bình Minh Jazz biểu diễn tại Dự án Âm nhạc cuối tuần

Trong chiến lược xây dựng Hà Nội trở thành Thành phố sáng tạo, việc phát triển các không gian nghệ thuật cộng đồng được xem là một hướng đi quan trọng và mang tính bền vững. Không chỉ đầu tư vào các thiết chế văn hóa lớn, Hà Nội đang từng bước đưa nghệ thuật đến gần hơn với đời sống thường nhật của người dân, thông qua những chương trình biểu diễn định kỳ tại không gian công cộng.

Âm nhạc vốn là món ăn tinh thần thiết yếu nhưng không phải ai cũng có điều kiện tiếp cận các buổi hòa nhạc trong nhà hát hay những chương trình nghệ thuật có vé. Khi những “sân khấu mở” được tổ chức ngay giữa không gian công cộng, nghệ thuật đã vượt qua ranh giới của sự trang trọng, trở nên gần gũi, dễ tiếp cận và lan tỏa rộng rãi hơn trong cộng đồng.

Những buổi biểu diễn tại Nhà Bát Giác không chỉ mang đến trải nghiệm thưởng thức âm nhạc, mà còn tạo ra môi trường giao lưu, đối thoại giữa nghệ sĩ và công chúng. Nghệ sĩ có thể trò chuyện trực tiếp, giới thiệu tác phẩm, dẫn dắt khán giả cảm nhận âm nhạc; còn người nghe được tiếp cận nghệ thuật một cách tự nhiên, không hình thức, không rào cản.

NSƯT Quyền Văn Minh

Không gian công cộng vì thế trở thành một “phòng hòa nhạc không tường”, nơi âm nhạc hòa vào thiên nhiên, vào dòng người và vào nhịp sống đô thị. Nghệ thuật không còn đứng ngoài cuộc sống, mà trở thành một phần hữu cơ của đời sống tinh thần Thủ đô.

Trong hành trình gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa, Hà Nội xác định xây dựng một hệ sinh thái văn hóa bền vững, trong đó nghệ thuật phải đến được với cộng đồng một cách thường xuyên, tự nhiên và có chất lượng. Các chương trình âm nhạc phục vụ cộng đồng không chỉ là hoạt động biểu diễn đơn thuần, mà còn là cách để hình thành thói quen thưởng thức nghệ thuật lành mạnh, văn minh trong xã hội.

Sự tham gia của các đơn vị xã hội hóa cũng cho thấy nghệ thuật cộng đồng không chỉ là trách nhiệm của ngành văn hóa, mà là sự chung tay của toàn xã hội, hướng tới một Hà Nội nhân văn, hiện đại và sáng tạo.

Trong nhịp sống đô thị ngày càng gấp gáp, những không gian như vậy trở thành “khoảng thở” hiếm hoi. Ở đó, nghệ thuật không đòi hỏi sự chuẩn bị, không yêu cầu kiến thức nền, không đặt ra ranh giới giữa người hiểu và người chưa hiểu. Jazz vang lên giữa thiên nhiên, giữa dòng người, tự do như chính tinh thần của nó.

Quan sát từ nhiều buổi diễn, có thể thấy khán giả ở Nhà Bát Giác rất đa dạng. Có những trí thức lớn tuổi chăm chú theo dõi từng đoạn solo. Có những người lao động tranh thủ ngồi nghỉ sau ca làm. Có những du khách nước ngoài lần đầu đến Hà Nội, tò mò rồi bị cuốn hút. Cũng có những khán giả “quen mặt”, tuần nào cũng đến, ngồi ở một góc quen thuộc.

Âm nhạc, trong không gian ấy, không còn là một sản phẩm biểu diễn. Nó trở thành chất keo kết nối cộng đồng, nơi mỗi người tìm thấy cho mình một cách lắng nghe rất riêng.

Hai nữ khán giả lên sân khấu biểu diễn cùng ban nhạc

Khi các thế hệ gặp nhau trong Jazz

Giữa không gian mở ấy, hình ảnh NSƯT Quyền Văn Minh đứng trên sân khấu nhỏ của Nhà Bát Giác mang nhiều ý nghĩa hơn một buổi biểu diễn thông thường. Từng đứng trên các sân khấu ca nhạc chuyên nghiệp, hoành tráng và cả những buổi biểu diễn ở nước ngoài nhưng tại nơi đây, ông không chỉ chơi nhạc, mà đang tiếp tục một hành trình bền bỉ: Đưa Jazz đến gần cộng đồng, đưa nghệ thuật trở lại đúng vị trí của nó trong đời sống.

Trong các chương trình tại đây, bên cạnh những bản Jazz kinh điển của thế giới, ông và ban nhạc Bình Minh Jazz thường xuyên trình diễn những tác phẩm mang hơi thở Việt Nam. Những làn điệu dân ca quen thuộc như “Bèo dạt mây trôi”, những sáng tác dựa trên làn điệu chèo, quan họ Bắc Ninh… khi được đặt trong cấu trúc Jazz đã tạo nên cảm giác vừa thân quen, vừa mới mẻ.

Đó không chỉ là sáng tạo âm nhạc, mà còn là một cách kể câu chuyện văn hóa: Câu chuyện về sự hòa quyện giữa truyền thống và hiện đại, giữa bản sắc dân tộc và ngôn ngữ nghệ thuật quốc tế.

Đứng cùng ông trên sân khấu là nghệ sĩ Quyền Thiện Đắc - người con tiếp nối hành trình Jazz của gia đình. Hai thế hệ, hai cá tính âm nhạc nhưng gặp nhau ở tinh thần ngẫu hứng và đối thoại. Những đoạn solo, những lần “bắt nhịp” bằng ánh mắt, bằng cảm giác, cho thấy Jazz ở đây không chỉ là âm thanh, mà là sự giao tiếp sống động giữa con người với con người.

Khán giả chăm chú theo dõi buổi biểu diễn

“Bản chất của Jazz là ngẫu hứng. Mỗi buổi diễn là một trải nghiệm khác nhau. Chính điều đó buộc nghệ sĩ phải luôn làm mới mình”, nghệ sĩ Quyền Thiện Đắc chia sẻ. Anh cho biết, việc biểu diễn trong không gian mở, trước một cộng đồng khán giả đa dạng, giúp nghệ sĩ cảm nhận rõ hơn phản ứng của người nghe, từ đó điều chỉnh và sáng tạo ngay trong khoảnh khắc.

“Âm nhạc cuối tuần” còn là nơi các nghệ sĩ trẻ được thử sức, được va chạm và trưởng thành. Ca sĩ Minh Thu - sinh viên năm cuối Khoa Sư phạm Âm nhạc Trường Đại học Sư phạm nghệ thuật Trung ương vẫn giữ nguyên cảm giác hồi hộp trước mỗi buổi diễn. Chính sự gần gũi của không gian, sự thân thiện của khán giả khiến cô dễ dàng thăng hoa hơn.

Với ca sĩ Quân Phạm, mỗi buổi diễn là một lần đối thoại với cộng đồng. "Jazz như một dòng chảy ngầm đã miệt mài xuyên suốt nhiều thế hệ khán giả Hà Nội cũng như cả nước. Tôi rất mừng khi được cùng các nghệ sĩ của Bình Minh Jazz khơi thông dòng chảy này, khơi dậy tình yêu và sự đón nhận của khán giả với Jazz, biến nó trở thành dòng chảy mạnh mẽ hơn, làm phong phú thêm đời sống âm nhạc nói riêng và lan tỏa văn hóa Hà Nội nói chung", Quân Phạm hạnh phúc tâm sự.

Những tràng vỗ tay, những ánh mắt chăm chú, hay việc khán giả quay lại đều đặn hàng tuần là động lực để các nghệ sĩ tiếp tục hành trình của mình.

Các nghệ sĩ trẻ biểu diễn tại chương trình

Mở ra không gian sáng tạo từ những điều rất nhỏ

Có một khoảnh khắc mà nhiều người còn nhớ: Trong tiếng nhạc rộn ràng của ca khúc “Sway”, hai nữ khán giả lớn tuổi bất ngờ bước lên sân khấu, khiêu vũ một cách tự nhiên và say mê. Bất ngờ và đầy thú vị tiếng vỗ tay vang lên, những nụ cười lan tỏa đã tiếp thêm sự tự tin và niềm vui để khán giả cùng ca sĩ thăng hoa trong điệu nhạc. Sân khấu lúc ấy không còn là của riêng nghệ sĩ.

Khoảnh khắc ấy cho thấy nghệ thuật đã thực sự hòa vào cộng đồng, trở thành một phần của đời sống chứ không đứng ngoài quan sát.

Kể từ ngày 30/11/2025, vào mỗi chiều Chủ nhật hàng tuần, Nhà Bát Giác dần trở thành một điểm hẹn quen thuộc. Không cần quảng bá rầm rộ, không cần vé mời, âm nhạc tự lan tỏa bằng chính chất lượng và cảm xúc mà nó mang lại. Nhiều du khách quốc tế, trong hành trình khám phá Hà Nội, đã dừng lại rất lâu bên những giai điệu Jazz ấy.

Một du khách đến từ Đức chia sẻ rằng, anh bất ngờ khi được trải nghiệm một hoạt động nghệ thuật cộng đồng ngay giữa trung tâm thành phố. “Hà Nội hiện lên rất khác trong khoảnh khắc bình yên, cởi mở và đầy sáng tạo,” anh nói.

Những hình ảnh du khách ghi lại, những đoạn video được chia sẻ, vô tình trở thành cách quảng bá tự nhiên và chân thực nhất cho Hà Nội - một thành phố không chỉ có di tích và ẩm thực, mà còn có đời sống văn hóa cộng đồng phong phú.

Trong bối cảnh Hà Nội đang nỗ lực phát triển danh hiệu Thành phố Sáng tạo, những mô hình như “Âm nhạc cuối tuần” cho thấy một hướng đi bền vững: Sáng tạo không nhất thiết phải bắt đầu từ những dự án lớn, mà có thể nảy mầm từ những không gian rất đời, rất gần với người dân.

Ở đó, nghệ thuật không bị đóng khung trong nhà hát. Nó bước ra phố, bước vào công viên, hòa cùng nhịp sống. Người dân không còn là khán giả thụ động, mà trở thành một phần của không gian sáng tạo ấy.

Giữa nhịp sống đô thị hiện đại, những chiều Chủ nhật lắng lại bên Jazz ở Vườn hoa Lý Thái Tổ đang âm thầm giữ nhịp cho thành phố - một nhịp điệu chậm rãi, sâu lắng, giàu cảm xúc. Đó là nhịp điệu của sự kết nối, của tiếp nối thế hệ, của một Hà Nội đang mở lòng với nghệ thuật và với chính mình.

Những tràng vỗ tay, ánh mắt chăm chú hay khoảnh khắc du khách lắc lư theo nhịp nhạc đã góp phần tạo nên một không gian nghệ thuật sống động, ấm áp và giàu tính kết nối.

Từ những người lớn tuổi tìm lại ký ức âm nhạc, đến các bạn trẻ khám phá một dòng nhạc mới, “Âm nhạc cuối tuần” đang hình thành nên một cộng đồng khán giả đa dạng. Họ đến không chỉ để nghe nhạc, mà còn để gặp gỡ, trò chuyện, để cảm nhận nhịp sống Hà Nội với một góc nhỏ, góc nhớ, góc của cảm xúc ngân lên theo từng tiếng nhạc.

Bởi thế, giữa nhịp sống hiện đại, những chiều Chủ nhật lắng lại bên Jazz ở Vườn hoa Lý Thái Tổ đang trở thành một nét chấm phá dịu dàng, để âm nhạc tiếp tục giữ nhịp cho thành phố bền bỉ, tinh tế, đầy cảm xúc và xứng đáng với danh hiệu Hà Nội - Thành phố Sáng tạo.

Hương Thu