Hiến tặng mô tạng sau khi chết não: Nghĩa cử cao đẹp

Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia vừa tổ chức buổi lễ trao thẻ hiến tạng cho những người đăng ký hiến tạng sau khi qua đời. Tại buổi lễ, GS.TS Trịnh Hồng Sơn - Giám đốc Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia cho biết, tính đến thời điểm hiện tại cả nước đã có 7.400 người đăng ký hiến tạng sau khi qua đời, trong đó có 465 người là bác sĩ, cán bộ lao động của Viện Huyết học truyền máu Trung ương đăng ký.

Đây là con số có giá trị trong việc cổ vũ, động viên cán bộ, công chức, viên chức ngành y tế và mọi người dân tham gia đăng ký hiến tặng mô, tạng để cứu chữa người bệnh và phục vụ nghiên cứu khoa học. Tuy nhiên, con số này so với số bệnh nhân đang cần được ghép tạng trên cả nước vẫn còn rất ít ỏi.

GS.TS Sơn cho biết hầu như ngày nào trong cả nước ít nhất cũng có hai người chết não do tai nạn giao thông, tai nạn lao động tuy nhiên con số người hiến tạng khi chết não ở nước ta vẫn còn rất hiếm hoi. Nếu một người chết não được chẩn đoán đúng là chết não họ có thể hiến tặng mô tạng cho y học sẽ cứu được nhiều người.

Điều bác sĩ Sơn luôn mong mỏi đó là làm thế nào để việc hiến tạng trở thành thường quy, việc vận động hiến tạng không chỉ riêng của ngành y tế mà của toàn xã hội như hội chữ thập đỏ và cần thiết có thể để các doanh nghiệp tham gia cùng.

Một khó khăn nữa mà ngành ghép tạng đang phải đối mặt là thiếu hệ thống tư vấn, đăng ký hiến tặng mô, tạng tại các bệnh viện ghép tạng, cơ sở y tế trong cả nước. “Đến thời điểm hiện tại, ngoài Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia, trên cả nước mới chỉ có 1 cơ sở y tế là Bệnh viện Chợ Rẫy tại TPHCM có hệ thống truyền thông, tư vấn, đăng ký hiến tạng. Điều này hạn chế quyền được đăng ký hiến tặng mô, tạng của công dân cũng như hiệu quả công tác truyền thông,vận động người dân đăng ký hiến tạng sau khi qua đời trên cả nước thời gian qua”, bác sĩ Sơn cho biết.

Việc đăng ký hiến mô tạng nhiều người còn e dè và thậm chí có những người khi đăng ký hiến mô tạng khi chết não họ còn bị người thân, bạn bè trách móc, phản đối. Tuy nhiên, theo GS.TS Trịnh Hồng Sơn việc đăng ký hiến mô tạng khi chết não nhưng nếu chẳng may người đăng ký mô tạng chết não thật và gia đình không đồng ý hiến dù người đó có thể đăng ký hiến tạng thì cũng không ai dám lấy tạng cả. Thậm chí, có những trường hợp chỉ hôn mê gia đình xin hiến tạng cũng không được vì chỉ lấy tạng khi người bệnh chết não.

Chết não là tình trạng não bị tổn thương không hồi phục. Rối loạn chuyển hóa và các chức năng của não hoàn toàn vô phương cứu chữa, mặc dù vẫn tồn tại hoạt động tự phát của tim song tiến triển xấu dần dẫn đến suy sụp tuần hoàn rồi dẫn đến ngừng tim vĩnh viễn (chết sinh vật).

Tuy nhiên thời gian chết não dài hay ngắn còn phụ thuộc vào chăm sóc và điều trị có tích cực hay không. Song dù có hồi sức tốt thì người chết não cũng chỉ tồn tại tối đa là 5-6 ngày, trung bình từ 2- 4 ngày. Người ta có thể lấy các tạng để ghép ở bệnh nhân chết não và thời gian lấy tạng càng sớm càng tốt, song tốt nhất là trong vòng 24 giờ kể từ khi chẩn đoán chết não.

GS.TS Trịnh Hồng Sơn bày tỏ mong muốn trong thời gian tới sẽ nhận được sự cộng tác chặt chẽ và hiệu quả hơn của các bệnh viện ghép tạng, các cơ sở y tế trong việc xây dựng hệ thống tư vấn, đăng ký hiến tạng.

Trần Lê