Bài 19: Những tiếng chim ríu rít mỗi sớm mai

(TTTĐ) Nuôi chim trời hay chim cảnh cũng là một thú vui rất tao nhã của người Hà Nội, để người thành phố gần với thiên nhiên hơn và giữ thiện tính trong lòng mình. Mỗi sớm mai thức dậy, tiếng ríu rít gọi bình minh lên và gọi ngày mới đến của bầy chim sau tán lá khiến lòng ta đầy hứng khởi. Giữa phố phường ồn ào tấp nập, tiếng chim lảnh lót chuyền cành khiến lòng ta dịu bớt nỗi muộn phiền thường nhật. Đêm khuya thanh vắng, tiếng chim gù trầm trầm lại cho ta cảm giác bình yên, thanh thản lạ kì.

>> Gìn giữ và phát huy nét thanh lịch người Hà Nội:
Bài 10: Giữ gìn không gian chung như chính bộ mặt của mình
Bài 11: Ủ hương mùa thu trong lòng tay
Bài 12: Báo động về tình trạng xuống cấp của văn hóa học đường
Bài 13: Ngõ dài - tình xóm giềng ngắn
Bài 14: Bán hàng ăn cũng cần có văn hóa
Bài 15: Chuyện phiền lòng trên phố…
Bài 16: Khơi dậy văn hóa đọc cho giới trẻ
Bài 17: Yêu lắm những bóng cây
Bài 18: Sức trẻ thanh niên Hà Nội…

Hà Nội sôi động, đông đúc nhưng cũng có những lúc có khoảng lặng bất chợt. Ấy là khi tiếng rao lảnh lót, tiếng chim lích chích ríu ran cất lên. Có lẽ, ngoài việc thích bắt và sở hữu những con chim nhỏ là tính cố hữu trong con người ta từ khi còn thơ bé, việc nuôi chim của người đô thị, trong đó có Hà Nội còn là để con người sống gần thiên nhiên hơn, tạo ra những khoảng lặng cho mình. Vì thế, khắp Hà Nội, không khó để bắt gặp những lồng chim treo lủng lẳng. Nhỏ lẻ thì trong mỗi gia đình, đông hơn thì hàng dãy lồng treo một góc hồ Thiền Quang, quán cà phê Cây Đa (góc sau cung Thiếu nhi), phố Trần Hưng Đạo... Nào thì chim cu gáy, chim sâu, chim vành khuyên cho đến yểng, sáo, rồi cả những loài độc và lạ như chào mào, đại bàng...

Yêu loài chim nào thì vào hội chim ấy, cũng sinh hoạt hội, tự hào khoe con chim quý, truyền đạt nhau kinh nghiệm nuôi dạy, huấn luyện hay cay cú, buồn bực vì mua trượt, vì "cục cưng" của mình lỡ sổng, lỡ chết... Nuôi chim, đó là một thú chơi, cũng có thể gọi là một cách giải trí, và cả sự kinh doanh, kiếm lời vậy.

Ở Hà Nội vẫn có người nuôi những chú chim chẳng cần lồng sơn son thếp vàng. Ngày còn đi học ở trường Viết văn Nguyễn Du, lũ sinh viên chúng tôi thường bỏ chừa chút cơm nghèo nàn của mình lại trên sàn ban công tầng 3, thể nào lúc sau cũng có những đàn chim sẻ sà từ tầng bốn và các nóc nhà xung quanh đến ăn. Tôi chưa từng thấy chim sẻ ở đâu như ở đây. Mỗi con to bằng chiếc chén uống nước, người béo tròn như nắm bông, màu lông vằn sắc vô cùng đáng yêu. Có khi, chúng tranh nhau ăn, cũng cãi cọ, đánh nhau như trẻ con. Lũ chúng tôi thường ngồi cả giờ để ngắm đàn chim này, như một cách để nguôi đi nỗi nhớ nhà, nhớ quê đang cồn cào trong dạ. Sau này, khi đi làm tôi mới biết, còn rất nhiều người thành phố nuôi chim như chúng tôi. Góc chợ Nam Đồng đông đúc, người xe phải chen nhau để đi, những chú chim sẻ vẫn hồn nhiên sà xuống những bao gạo mở toang của một hàng gạo nọ.

Bỏ ra hàng tấn thóc nuôi chim như bà Tim ở góc phố Bà Triệu - Tô Hiến Thành thì có lẽ bạn sẽ lấy làm khó tin. Dưới một gốc cây xà cừ cổ thụ, vạt nắng vàng đang nghiêng chao trên vỉa hè, bạn chợt thấy lòng mình dịu nhẹ khi thấy một đàn chim sẻ mấy trăm con sà xuống đám thóc vàng ươm rồi lại chấp chới bay lên khi có bước chân người qua. Ngồi uống chén trà nóng, ngắm đàn chim thoắt đậu thoắt bay, bạn sẽ có cảm giác như chim sẻ cả Hà Nội tụ về nơi đây. Bà bán hàng cứ tư lự nhìn như thế, bạn khó lòng mà hỏi được nguyên nhân tại sao mỗi ngày bà bỏ tiền ra mua những 2kg thóc để đãi lũ chim trời. Chỉ biết, hơn chục năm qua, người đàn bà không có con cái này, với quán trà đá vỉa hè, dù mưa hay nắng, bất kể tết nhất hay lễ lạt, mùa hè cũng như mùa đông, chưa nghỉ một ngày nào. Đi là để cho lũ chim ăn, ngắm nhìn chúng, đến nỗi có khi quên cả bán hàng. Đến nỗi, khách của bà chỉ là người qua đường hoặc những người cũng thích chim, đến để lặng lẽ ngồi ngắm chúng hơn là uống nước. Nhìn thấy hình ảnh ấy, bất cứ ai cũng sẽ thấy còn có một Hà Nội khác, thẳm sâu và đầy nhân văn.

Đối diện chùa Quán Sứ, nơi có rất nhiều cửa hàng bán các đồ kinh Phật, tràng hạt, quần áo nâu sồng, nhang đèn… cũng có một chốn đi về của hàng ngàn con chim sẻ. Thi thoảng người ta lại vãi thóc ra, chim cứ thế sà xuống ăn, những người đi qua cũng rón rén sợ bầy chim thấy động mà bay vụt lên. Lũ chim cũng vẫn dạn người, yên ắng là lại ào cả xuống. Đàn chim cứ thế bay lên đậu xuống nhịp nhàng theo bước chân người, tạo nên một khung cảnh hết sức thanh bình. Đến với cửa Phật, nhìn được cảnh hòa đồng với thiên nhiên như vậy, hẳn rằng việc “mặc định” cho người Hà Nội là lạnh lùng, khó gần, sống kiểu công nghiệp, kiểu thành thị không còn đúng nữa.

Hà Nội vẫn có những hàng bán “chim sẻ rán” bày dọc đường, vẫn có những hàng “chim to dần” hút khách, vẫn có cả những người bày bán cò, diệt “tận diệt” chim trời nhưng vẫn còn những người nuôi chim để ngắm, để “đãi” thiên nhiên bằng sự yêu thương, hòa đồng và cả tao nhã, thanh lịch của mình. Vì thế, sẽ vẫn còn những tiếng chim hót ríu rít sớm mai cho lòng người bình yên, thanh thản.

(Còn nữa)

Ngọc Hân