Bài 2: Tác hại và nguy cơ của hút thuốc lá

Thuốc lá điện tử gây nguy hại đối với sức khỏe cộng đồng tương tự thuốc lá điếu thông thường

Bài liên quan

Bệnh không lây nhiễm - sát thủ giấu mặt

Bệnh không lây nhiễm đang trở thành thảm họa của xã hội hiện đại, lối sống thiếu lành mạnh, lạm dụng nhiều rượu bia, thuốc lá, sử dụng thức ăn nhanh... đang khiến hơn 70% số người tử vong có liên quan đến căn bệnh này.

Từ năm 2013, khi Luật Phòng chống tác hại thuốc lá có hiệu lực, bằng nhiều nỗ lực của Bộ Y tế và các ban ngành, sự hưởng ứng của người dân, Việt Nam đã giảm được trên 2% tỉ lệ người hút thuốc lá và giảm trên 10% đối với hút thuốc lá nơi công cộng.

Người đàn ông này thản nhiên hút thuốc trong bệnh viện

Tuy nhiên, ở nước ta, theo điều tra năm 2015, vẫn có tới 45,3%, tương đương với khoảng 16 triệu người hút thuốc.

Thông tin tại lễ mít tinh hưởng ứng Ngày thế giới không thuốc lá 31/5 và Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá năm 2019 cho thấy, hút thuốc lá ước tính là nguyên nhân của 90% số trường hợp ung thư phổi; 75% số trường hợp bệnh phổi mạn tính, 10% các bệnh tim mạch và nhiều tình trạng bệnh tật khác. Đây đều là những bệnh không lây nhiễm phổ biến tại nước ta, vừa làm bệnh viện quá tải, tăng gánh nặng cho gia đình, xã hội, vừa là nguyên nhân dẫn đến 77% trường hợp tử vong ở Việt Nam.

Không thể không nhắc đến khói thuốc lá hay khói thuốc thụ động vì yếu tố này đã được khoa học chứng minh cũng là một trong những nguyên nhân gây ra những bất lợi cho sức khỏe con người ở mọi lứa tuổi.Theo Tổ chức Y tế thế giới WHO thì có khoảng 890 ngàn người không trực tiếp hút thuốc lá mà chỉ tiếp xúc với khói thuốc lá vẫn tử vong vì thuốc lá trong số 7 triệu người chết vì chất độc này.

TS Kidong Park - Trưởng đại diện Tổ chức Y tế thế giới tại Việt Nam nêu rõ hút thuốc lá gây ung thư phổi. Những người hút thuốc có nguy cơ mắc ung thư phổi cao gấp 22 lần trong đời, so với những người không hút thuốc. Tại Việt Nam, tỷ lệ bệnh nhân ung thư phổi có hút thuốc lá là 96,8%.

Hút thuốc lá cũng gây ra bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (viết tắt là COPD). Cứ 5 người hút thuốc thì một người sẽ mắc COPD trong đời. Bỏ thuốc lá, tránh tiếp xúc với khói thuốc là yêu cầu nghiêm ngặt số 1 trong chỉ dẫn điều trị bệnh COPD của bác sĩ chuyên ngành.

TS Kidong Park cũng thông tin, phơi nhiễm thuốc lá là mối đe dọa đối với sức khỏe phổi đối với mọi người - không chỉ người hút thuốc. Những người không hút thuốc tiếp xúc với khói thuốc tại nhà hoặc tại nơi làm việc có nguy cơ mắc ung thư phổi cao hơn 30%.

Trẻ em trong độ tuổi đi học là con của những người hút thuốc có nguy cơ cao mắc bệnh hen suyễn hoặc bệnh hen suyễn của họ trở nên trầm trọng hơn. Thuốc lá giết chết 8 triệu người mỗi năm, trong đó có 1 triệu nạn nhân vô tội do hút thuốc lá thụ động.

Thuốc lá không chỉ gây nghiện cho nam giới...

Tổ chức Y tế Thế giới cũng cho rằng ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy thuốc lá điện tử gây nguy hại đối với sức khỏe cộng đồng tương tự thuốc lá điếu thông thường.

Các ảnh hưởng của thuốc lá điện tử bao gồm tăng nguy cơ nghiện nicotine với người từng hút và chưa bao giờ hút, tăng nguy cơ động kinh, ảnh hưởng đến tim mạch, mắc các bệnh về răng miệng và những hệ lụy sức khỏe khác.

Bộ Y tế cho biết ưu tiên của Việt Nam trong giai đoạn tới là triển khai thực thi hiệu quả Luật phòng chống tác hại thuốc lá đã được Quốc hội phê chuẩn từ năm 2012, có hiệu lực từ năm 2013 và tập trung vào xây dựng môi trường không khói thuốc. Các hoạt động truyền thông, phòng chống tác hại thuốc lá, hỗ trợ cai nghiện cũng sẽ được đẩy mạnh.

Mới nhất, tại hội thảo chia sẻ kinh nghiệm về quản lý các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới do Bộ Y tế tổ chức tháng 11/2019, Bộ Y tế cho hay, hiện nhiều quốc gia đã cấm hoàn toàn sản phẩm thuốc lá điện tử. Tại Việt Nam, sản phẩm này đang được quảng cáo gây hiểu nhầm như là không gây hại và có tác dụng thay thế thuốc lá thông thường. Do vậy, Bộ Y tế đang xem xét đề xuất với Chính phủ cấm hoàn toàn việc sử dụng thuốc lá điện tử vì sức khoẻ người Việt.

Trong Chương trình Sức khỏe Việt Nam được Thủ tướng phê duyệt tại quyết định số 1092/QĐ-TTg, đặt mục tiêu tới năm 2025 giảm tỷ lệ hút thuốc ở nam giới trưởng thành xuống 37% và tới năm 2030 sẽ giảm xuống 32,5%... Cùng đó, giảm tỷ lệ hút thuốc thụ động của người dân tại nhà từ 50% xuống 40% trong giai đoạn 2025-2030; còn tại nơi làm việc, con số này là 40%-30%.

Giảm 30% số người hút thuốc lá cũng là một trong 9 cam kết toàn cầu mà Việt Nam đang tham gia.

Đã hơn 7 năm kể từ khi Luật phòng chống tác hại thuốc lá chính thức có hiệu lực, việc tuyên truyền, cảnh báo về tác hại khói thuốc được thực hiện khá nghiêm túc tại các địa điểm công cộng trên địa bàn Thủ đô, với những hình thức như có biển báo cấm hút thuốc, đưa quy định cấm hút thuốc vào nội quy cơ quan…

Tuy nhiên, qua khảo sát thực tế tại một số địa điểm công cộng đông người qua lại như bến xe, bệnh viện, công viên v.v.. tình trạng người dân hút thuốc vẫn xảy ra mà không bị xử lý. Thậm chí có trường hợp nhắc nhở còn bị chính người hút thuốc phản ứng lại.

(Còn nữa)

Quang Anh