Bảo đảm cho người dân sớm ổn định cuộc sống, phát triển sinh kế lâu dài

Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn làm việc với tỉnh Khánh Hoà - Ảnh: VGP/Hải Minh

Cùng dự buổi làm việc có Chủ nhiệm Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải, Bí thư Tỉnh uỷ Khánh Hoà Nghiêm Xuân Thành; đại diện lãnh đạo các bộ: Tài chính, Công thương, Khoa học và Công nghệ, Nông nghiệp và Môi trường; đại diện các tập đoàn EVN, PVN.

Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận là dự án đặc biệt quan trọng quốc gia với quy mô công suất dự kiến 4.000 MW – 6.400 MW và giai đoạn vận hành 2031-2035 theo Quy hoạch được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Để hoàn thành công tác đầu tư xây dựng Dự án, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 189/2025/QH15 quy định một số cơ chế, chính sách đặc biệt để đầu tư xây dựng Dự án điện hạt nhân, trong đó có cơ chế đặc biệt về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở mức cao nhất.

Tại cuộc họp, lãnh đạo tỉnh Khánh Hoà phản ánh việc triển khai Nghị quyết số 189/2025/QH15 mới ở giai đoạn đầu, chủ yếu tập trung khâu chuẩn bị; kết quả thực hiện còn hạn chế và phát sinh vướng mắc, nhất là đối với công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng.

Để khắc phục tình trạng trên, tỉnh đã chủ động kiến nghị và được Chính phủ đồng ý tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thuộc Dự án điện hạt nhân thành dự án độc lập, nhằm tháo gỡ điểm nghẽn về cơ sở pháp lý, bảo đảm phù hợp với quy định của pháp luật về đầu tư công, tạo điều kiện để địa phương chủ động tổ chức thực hiện, ổn định đời sống nhân dân vùng Dự án.

Hiện nay, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đang trong quá trình xem xét để thông qua Nghị quyết điều chỉnh Nghị quyết số 189/2025/QH15 để UBND tỉnh đẩy nhanh công tác đền bù, giải phóng mặt bằng, di dân tái định cư.

Đối với dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1, tỉnh đã hoàn thành đo đạc, kiểm đếm, xác định nguồn gốc đất, thẩm định và phê duyệt phương án bồi thường đối với khu tái định cư 65,62 ha/132 trường hợp (đạt 100%); đối với khu nhà máy 449,37 ha (đạt 100%).

UBND tỉnh đã chỉ đạo UBND xã Phước Dinh rà soát, đối chiếu hồ sơ để sẵn sàng ký ban hành và niêm yết công khai phương án bồi thường, hỗ trợ ngay sau khi Uỷ ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết điều chỉnh Nghị quyết số 189, làm cơ sở chi trả ngay.

Với dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2, tỉnh hoàn thành đo đạc, kiểm đếm 534 hộ/404,5 ha (đạt 100%), hoàn thành xác định nguồn gốc đất 534 trường hợp (đạt 100%).

UBND tỉnh chỉ đạo UBND xã Vĩnh Hải rà soát, đối chiếu hồ sơ để sẵn sàng ký ban hành và niêm yết công khai phương án bồi thường, hỗ trợ ngay sau khi Uỷ ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết điều chỉnh Nghị quyết số 189.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh công tác giải phóng mặt bằng đóng vai trò then chốt, quyết định việc triển khai các bước tiếp theo của Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận - Ảnh: VGP/Hải Minh

Phát biểu kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng ghi nhận, đánh giá cao sự chủ động, tích cực của các cấp chính quyền tỉnh Khánh Hoà; sự hỗ trợ và phối hợp chặt chẽ của các ban, bộ, ngành Trung ương, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác giải phóng mặt bằng cho Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh công tác giải phóng mặt bằng đóng vai trò then chốt, quyết định việc triển khai các bước tiếp theo của Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận. Tuy nhiên, nguyên nhân chủ yếu của những vướng mắc liên quan đến công tác di dân, tái định cư và giải phóng mặt bằng thời gian qua là do phải nghiên cứu, bổ sung cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội.

Để khắc phục tình trạng này, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn chỉ đạo Bộ Công thương chủ trì, phối hợp với tỉnh Khánh Hoà rà soát, chọn lọc những vấn đề cấp bách, nhất là giải phóng mặt bằng, để đưa vào dự thảo Nghị quyết điều chỉnh Nghị quyết 189, trình Uỷ ban Thường vụ Quốc hội xem xét, sớm thông qua, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho tỉnh Khánh Hoà triển khai công tác đền bù, giải phóng mặt bằng, di dân tái định cư cho cả hai nhà máy điện hạt nhân.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh các cơ chế, chính sách cần được đề xuất phải bảo đảm cho người dân sớm ổn định cuộc sống, tạo việc làm, phát triển sinh kế lâu dài và mang lại điều kiện sống tốt hơn so với nơi ở cũ; đồng thời phù hợp với quy định của Luật Đất đai sửa đổi năm 2024.

Phó Thủ tướng thăm Trung tâm hành chính công tỉnh Khánh Hoà - Ảnh: VGP/Hải Minh

Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Tài chính, ngoài việc đã bố trí 3.236 tỷ đồng phục vụ công tác giải phóng mặt bằng cho Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1, tiếp tục chuẩn bị các nguồn kinh phí bố sung, bảo đảm đủ ngân sách để tỉnh Khánh Hoà hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng cho cả hai nhà máy điện hạt nhân trong quý I/2026.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần chủ động phối hợp và hướng dẫn địa phương thực hiện các quy định mới về đất đai, môi trường.

UBND tỉnh Khánh Hoà cần hoàn thiện phương án và tổ chức thực hiện công tác di dân, tái định cư, hoàn thành trong quý I/2026; bảo đảm người dân đến nơi ở mới có cuộc sống ổn định, cơ sở hạ tầng đồng bộ, sinh kế bền vững.

Tập đoàn EVN, PVN phối hợp chặt chẽ với tỉnh Khánh Hoà trong công tác giải phóng mặt bằng và di dân tái định cư; xử lý vướng mắc nảy sinh trong quá trình rà phá bom mìn, xây dựng khu văn phòng ban quản lý và điều hành hai nhà máy điện hạt nhân.

VGP