Dấu ấn "công viên mở" - Xóa bỏ rào cản, kết nối lòng người

​Từ một chủ trương mang tầm nhìn thời đại

​Nhiều thập kỷ qua, hình ảnh những hàng rào sắt kiên cố, những bức tường gạch bao quanh các công viên lớn như Thống Nhất, Tuổi Trẻ, Hòa Bình… hay các vườn hoa trung tâm đã trở nên quen thuộc trong tiềm thức của người dân Thủ đô.

Mặc dù có vai trò bảo vệ an ninh trật tự trong một giai đoạn lịch sử nhất định nhưng theo thời gian và sự phát triển của một đô thị văn minh, những hàng rào ấy vô tình tạo ra sự ngăn cách cứng nhắc giữa không gian xanh và nhịp sống bên ngoài.

​Nhận thức rõ yêu cầu đổi mới kiến trúc cảnh quan đô thị, Thành ủy, UBND thành phố Hà Nội đã quyết liệt chỉ đạo triển khai phương án hạ ngầm, tháo dỡ hàng rào công viên, vườn hoa để "trả lại" không gian mở cho cộng đồng.

Có thể nói, việc hoàn thành tháo dỡ toàn bộ hàng rào ngay trước dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 là một nỗ lực rất lớn của các cấp chính quyền, thể hiện sự lắng nghe, thấu hiểu và quyết tâm kiến tạo một Thủ đô hiện đại, đáng sống.

Việc hoàn thành tháo dỡ toàn bộ hàng rào ngay trước dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 là một nỗ lực rất lớn của các cấp chính quyền, thể hiện sự lắng nghe, thấu hiểu và quyết tâm kiến tạo một Thủ đô hiện đại, đáng sống (Ảnh: NT)

​Giờ đây, ranh giới giữa vỉa hè, đường phố và công viên đã được xóa nhòa. Những mảng xanh đô thị dường như trải dài vô tận, hòa quyện tự nhiên với dòng người tấp nập. Đứng từ đường Trần Nhân Tông nhìn vào Công viên Thống Nhất, hay từ đường Nguyễn Đình Thi nhìn ra khu vực thảm cỏ ven Hồ Tây, người ta không còn thấy những song sắt lạnh lẽo, mà chỉ còn là một không gian khoáng đạt, ngập tràn sắc hoa đào, hoa mai đang đua nở.

Chủ trương "mở cửa" không gian xanh không chỉ làm đẹp thêm bộ mặt cảnh quan mà quan trọng hơn cả là đã nhận được sự đồng thuận, hưởng ứng nhiệt liệt từ phía Nhân dân. Những ngày Tết vừa qua, lượng người đổ về các công viên, vườn hoa để chụp ảnh, tập thể dục và dạo mát tăng vọt, khiến cho cảnh quan nơi đây càng đông vui, náo nhiệt.

​Cứ đến buổi chiều hàng ngày, bà Lê Thị Hòa (72 tuổi, cán bộ hưu trí phường Hai Bà Trưng) lại tản bộ cùng cháu nội tại Công viên Thống Nhất, ánh mắt bà ánh lên niềm vui sướng: "Sống ở Hà Nội hơn nửa thế kỷ, chưa bao giờ tôi thấy công viên nhà mình lại rộng rãi và đẹp đến thế. Việc tháo bỏ hàng rào giúp không khí lưu thông, ánh sáng chan hòa hơn hẳn. Sáng sớm hay chiều tà, ông bà già chúng tôi chỉ bước vài bước từ vỉa hè là đã vào đến đường dạo ven hồ, không phải đi vòng vèo tìm cổng như trước. Tết này, gia đình tôi chẳng cần đi du xuân đâu xa, cứ ra ngay công viên trước nhà là đã ngập tràn không khí Tết rồi".

​Cùng chung tâm trạng phấn khởi, anh Nguyễn Hoàng Nam (35 tuổi, kiến trúc sư sống tại phường Cầu Giấy) chia sẻ góc nhìn từ một người trẻ: "Tôi đánh giá rất cao bước đi này của chính quyền thành phố. Các đô thị lớn trên thế giới từ lâu đã áp dụng mô hình công viên mở. Việc phá bỏ hàng rào không chỉ tạo ra sự liền mạch về mặt không gian kiến trúc, mà còn giúp người dân cảm thấy mình thực sự làm chủ không gian công cộng. Khi hàng rào vật lý được gỡ bỏ, tự khắc hàng rào trong tâm trí cũng biến mất. Mọi người đều cảm thấy có trách nhiệm hơn với việc giữ gìn cảnh quan chung”.

​Mỗi người dân phải là "người gác cổng" bảo vệ không gian công cộng

​Tháo dỡ hàng rào là một quyết định dũng cảm, bởi đi kèm với không gian mở là bài toán đầy thách thức về công tác quản lý an ninh trật tự, vệ sinh môi trường và bảo vệ tài sản công.

Thay vì phương thức bảo vệ "đóng kín" truyền thống, thành phố đã nhanh chóng chuyển đổi sang mô hình quản lý thông minh: Tăng cường hệ thống camera giám sát an ninh 24/7, bố trí lực lượng tuần tra cơ động, kết hợp hệ thống chiếu sáng nghệ thuật và đèn cao áp để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người dân khi vui chơi vào buổi tối.

Việc hạ rào các công viên giúp cho người dân Thủ đô có thêm nhiều không gian để vui chơi, thư giãn (Ảnh: NT)

​Tuy nhiên, yếu tố quyết định sự thành công bền vững của mô hình công viên mở chính là văn hóa và ý thức của mỗi người dân Thủ đô. Như anh Nam kiến trúc sư đã chia sẻ, khi thành phố trao lại không gian xanh cho cộng đồng, mỗi cá nhân phải tự ý thức mình là "người gác cổng" bảo vệ không gian ấy. Những hành vi giẫm đạp lên thảm cỏ, xả rác bừa bãi hay hái hoa bẻ cành sẽ bị chính cộng đồng lên án và đẩy lùi.

​Những ngày qua, lực lượng đoàn viên thanh niên các xã, phường cũng đã phối hợp cùng công nhân Công ty TNHH MTV Công viên Cây xanh Hà Nội túc trực tại các điểm vườn hoa mở để hướng dẫn người dân vui chơi văn minh, đồng thời tham gia dọn dẹp, trang hoàng tiểu cảnh đón Tết. Sự chung tay từ chính quyền đến Nhân dân đã tạo nên một bức tranh mùa xuân thật đẹp và ấm áp.

​Mùa xuân Bính Ngọ 2026 đã gõ cửa mọi nhà. Những "công viên không hàng rào" không chỉ là một công trình cảnh quan đơn thuần chào mừng năm mới, mà còn là biểu tượng sinh động cho một Thủ đô cởi mở, thân thiện, linh hoạt và đang vươn mình mạnh mẽ. Sự kiện này là minh chứng rõ nét cho nguyên tắc "lấy người dân làm trung tâm" trong mọi quyết sách của Đảng bộ và chính quyền Hà Nội.

​Dạo bước trong không gian ngập tràn sắc hoa rực rỡ, hít căng lồng ngực bầu không khí trong lành của mùa xuân, mỗi người dân Hà Nội đều cảm thấy tự hào và thêm yêu thành phố của mình. Một năm mới với không gian sống mới, hy vọng mới đang chờ đón tất cả chúng ta ở phía trước.

Khắc Nam