Chưa đủ căn cứ pháp lý thành lập văn phòng đại diện của địa phương ở nước ngoài

Sáng 19/11, tiếp tục Kỳ họp thứ 10, Quốc hội nghe Tờ trình và Thẩm tra dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù nhằm nâng cao hiệu quả công tác hội nhập quốc tế.

Tại phiên họp, Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc trình bày Tờ trình dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù nhằm nâng cao hiệu quả công tác hội nhập quốc tế.

Theo đó, việc ban hành Nghị quyết sẽ thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước về đối ngoại và hội nhập quốc tế (HNQT) trong tình hình mới, theo tinh thần Nghị quyết số 59-NQ/TW ngày 24/01/2025 của Bộ Chính trị về HNQT trong tình hình mới; đồng thời, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, tạo đột phá và thay đổi căn bản, đáp ứng yêu cầu thực tiễn của công tác đối ngoại và HNQT trong bối cảnh đất nước ta bước vào kỷ nguyên mới.

Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương điều hành phiên họp

Trình bày báo cáo thẩm tra về dự thảo Nghị quyết trên, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng An ninh và Đối ngoại (UBQPANĐN) Lê Tấn Tới, cho biết, UBQPANĐN nhất trí với sự cần thiết ban hành Nghị quyết.

Ngoài ra, báo cáo thẩm tra cũng nêu: Một số ý kiến đề nghị làm rõ hơn các “điểm nghẽn” trong quá trình thực hiện chính sách thời gian qua, làm cơ sở cho việc phải ban hành cơ chế, chính sách đặc thù; Bổ sung lập luận, căn cứ, số liệu, dẫn chứng minh họa cụ thể cho 4 nhóm nội dung về các khó khăn, vướng mắc; Giải trình về việc thay đổi tên gọi của Nghị quyết từ “chính sách đặc biệt” sang “chính sách đặc thù”; Bổ sung những định hướng mới về đối ngoại đã được nêu tại kết quả hội nghị Trung ương 13 khoá XIII.

Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc trình bày Tờ trình dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù nhằm nâng cao hiệu quả công tác hội nhập quốc tế.

UBQPANĐN cũng đề nghị: Xem xét sửa đổi Nghị định số 58/2022/NĐ-CP ngày 31/8/2022 về việc đăng ký và quản lý hoạt động của các tổ chức phi chính phủ nước ngoài tại Việt Nam phù hợp với tinh thần Chỉ thị số 49-CT/TW ngày 28/6/2025 của Ban Bí thư; Nghiên cứu xây dựng luật thay thế Pháp lệnh số 25/L/CTN ngày 07/9/1993 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về quyền ưu đãi, miễn trừ dành cho cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan lãnh sự và cơ quan đại diện của tổ chức quốc tế tại Việt Nam; Quy định tiêu chí cụ thể những tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ, tổ chức đặc biệt nào được khuyến khích hiện diện tại Việt Nam.

Báo cáo thẩm tra nêu rõ: Một số ý kiến cho rằng, chính sách xử lý khó khăn, vướng mắc phải hướng đến căn nguyên, đặc biệt là vướng mắc về xung đột áp dụng pháp luật, chứ không phải đối với các dự án cụ thể; Đề nghị quy định rõ tiêu chí xác định “dự án có tính chất trọng điểm, chiến lược” và bổ sung cơ chế báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội và cơ chế giám sát của các cơ quan của Quốc hội.

UBQPANĐN tán thành với chính sách hỗ trợ doanh nghiệp khắc phục các khó khăn, vướng mắc trong hoạt động kinh doanh ở nước ngoài và đề nghị đảm bảo đồng bộ, thống nhất trong áp dụng các chính sách pháp luật về thuế, về việc thành lập và sử dụng quỹ.

Chủ nhiệm UBQPANĐN Lê Tấn Tới

Về tham gia các cơ chế hợp tác, diễn đàn, mạng lưới của các thành phố, đô thị lớn của chính quyền địa phương (Điều 16), UBQPANĐN đề nghị làm rõ căn cứ pháp lý; đồng thời, nghiên cứu, xây dựng cơ chế kiểm tra, quản lý trong tổ chức thực hiện; rà soát và quy định cụ thể hơn về việc kế thừa các thỏa thuận đã ký với các đối tác quốc tế, đặc biệt là với các thỏa thuận được ký bởi cấp tỉnh, huyện trước đây và các địa phương sau sáp nhập, sắp xếp lại.

Về công tác đối ngoại biên giới (Điều 17), UBQPANĐN đề nghị: Bổ sung cơ chế, chính sách hỗ trợ tài chính cho các địa phương để thực hiện giao lưu biên giới; Có quy định về bộ máy làm công tác ngoại vụ tại các địa phương có biên giới trên đất liền và trên biển; Có quy định về phân cấp và phân công nhiệm vụ ngoại giao biên giới phù hợp giữa cấp xã và cấp tỉnh.

Bên cạnh đó, cần quan tâm, bố trí nguồn kinh phí của trung ương thực hiện các nhiệm vụ sửa chữa, xây mới mốc giới nhất là ở những địa phương vùng biên giới có nhiều khó khăn.

Các ĐBQH tham dự phiên họp

Về việc thành lập văn phòng đại diện của địa phương ở nước ngoài, báo cáo thẩm tra nhấn mạnh: Một số ý kiến cho rằng việc các địa phương thiết lập văn phòng đại diện ở nước ngoài chưa có đủ căn cứ pháp lý và chưa phù hợp với tinh thần của Nghị quyết số 18; đề nghị xem xét giải pháp áp dụng khoa học, công nghệ, thiết lập “Văn phòng ảo”, các kênh thông tin, mạng lưới kết nối hiệu quả; bảo đảm thống nhất trong hoạt động đối ngoại, tránh chồng chéo, trùng lặp về chức năng, nhiệm vụ hoặc phát sinh bộ máy, ngân sách, nguồn lực...

Thái Sơn