Cuộc "cách mạng số" kiến tạo văn hóa giao thông mới cho Thủ đô

​Sự "tĩnh lặng", văn minh trên những cung đường nóng

​Một tuần qua, người dân Thủ đô khi ra đường đều cảm nhận được sự khác biệt rõ rệt. Những "điểm đen" về ùn tắc và hỗn loạn trước đây như ngã tư Nguyễn Trãi - Khuất Duy Tiến, nút giao Lê Văn Lương - Tố Hữu hay khu vực Cầu Giấy... nay bỗng trở nên thông thoáng và trật tự.

​Ghi nhận của phóng viên Báo Tuổi Trẻ Thủ đô vào giờ cao điểm sáng 18/12, dù lượng phương tiện vẫn rất đông đúc nhưng tuyệt nhiên không xảy ra tình trạng "điền vào chỗ trống". Tại các vạch dừng đèn đỏ, hàng nghìn chiếc xe máy, ô tô xếp hàng ngay ngắn, không một ai lấn làn, không một ai cố vượt khi đèn vàng.

​Anh Nguyễn Văn Nam (tài xế xe công nghệ tại Thanh Xuân) chia sẻ: "Trước đây, cứ vắng bóng công an là mạnh ai nấy đi, leo vỉa hè, tạt đầu xe. Nhưng từ khi nghe tin hệ thống Camera AI 'phạt nguội' hoạt động, tự nhiên ai cũng sợ. Mà sợ dần thành quen, giờ đi đúng làn thấy đường thoáng hẳn, mình đi cũng nhanh hơn, đỡ ức chế".

​Sự "tĩnh lặng" này không phải là sự vắng vẻ, mà là sự tĩnh lặng của kỷ cương. Hệ thống Camera AI với khả năng nhận diện biển số, khuôn mặt và hành vi vi phạm chính xác tới 99,9% đã tạo ra một áp lực vô hình nhưng đủ mạnh để điều chỉnh hành vi của người tham gia giao thông. Ý thức "thượng tôn pháp luật" đã được thiết lập không phải bằng tiếng còi gắt gao, mà bằng sự giám sát công tâm của công nghệ.

Hệ thống Camera ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) đã thực sự trở thành "đũa thần" giải quyết bài toán hóc búa của giao thông đô thị.

Không chỉ giám sát vi phạm, điểm ưu việt nhất của hệ thống Camera AI mới được triển khai chính là khả năng điều tiết giao thông thời gian thực. Được ví như "bộ não" của đô thị, hệ thống này liên tục thu thập dữ liệu về mật độ phương tiện từ khắp các ngả đường để tự động điều chỉnh chu kỳ đèn tín hiệu.

​Nếu như trước đây, đèn đỏ được cài đặt thời gian cố định một cách cứng nhắc, dẫn đến tình trạng hướng vắng thì đèn xanh thừa, hướng đông thì đèn xanh thiếu, gây ùn ứ dây chuyền. Thì nay, AI đã giải quyết triệt để vấn đề này.

​Tại Trung tâm Điều hành Giao thông thông minh thành phố, các màn hình lớn hiển thị dòng chảy giao thông xanh mướt. Hệ thống tự động kéo dài thời gian đèn xanh cho các hướng có lưu lượng lớn, tạo ra các làn sóng xanh (Green Wave) giúp các phương tiện thoát nhanh qua các nút giao liên tiếp.

​Kết quả là trong suốt một tuần qua, Hà Nội ghi nhận kỷ lục chưa từng có: Không phát sinh bất kỳ điểm ùn tắc kéo dài nào trên các trục xuyên tâm. Thời gian di chuyển trung bình của người dân trong giờ cao điểm giảm tới 30-40%. Những cung đường từng là "nỗi ám ảnh" giờ đây trở nên thênh thang, giúp người dân tiết kiệm hàng nghìn giờ công lao động và nhiên liệu mỗi ngày.

​Cảnh sát giao thông, từ "phơi mình" giữa đường đến "chỉ huy" số

​Một hình ảnh đẹp và nhân văn khác mà hệ thống Camera AI mang lại, đó là sự thay đổi trong phương thức làm việc của lực lượng Cảnh sát giao thông.

​Người dân không còn thấy cảnh các chiến sĩ Cảnh sát giao thông phải đứng giữa ngã tư nắng lửa hay mưa rét, hít khói bụi độc hại để giơ gậy chỉ đường hay tranh luận với người vi phạm. Thay vào đó, lực lượng chức năng đã rút về các chốt trực quan sát hoặc trung tâm chỉ huy để giám sát hệ thống và sẵn sàng ứng cứu các sự cố khẩn cấp (như tai nạn, sự cố công trình).

CSGT ứng trực, xử lý thông tin tại Trung tâm điều khiển giao thông Hà Nội

​Việc giảm thiểu sự tiếp xúc trực tiếp giữa Cảnh sát và người vi phạm trên đường cũng góp phần loại bỏ hoàn toàn các nguy cơ tiêu cực, nhũng nhiễu, làm trong sạch môi trường công vụ và nâng cao hình ảnh người chiến sĩ Công an Nhân dân trong mắt người dân.

​Hiệu quả sau một tuần vận hành hệ thống Camera AI không chỉ dừng lại ở những con số thống kê về giảm tai nạn hay giảm ùn tắc. Giá trị lớn nhất mà nó mang lại chính là sự thay đổi về văn hóa.

​Người dân Hà Nội đang dần hình thành thói quen lái xe văn minh, tự giác tuân thủ luật lệ ngay cả khi không có cảnh sát. Sự minh bạch và công bằng mà công nghệ mang lại đã củng cố niềm tin của cộng đồng vào công tác quản lý của chính quyền TP.

Đại diện Sở Xây dựng Hà Nội khẳng định: Thành công bước đầu này là minh chứng rõ nét cho chủ trương đúng đắn của thành phố trong việc đẩy mạnh chuyển đổi số. Đây là tiền đề vững chắc để Hà Nội tiếp tục triển khai các giai đoạn tiếp theo của đề án Đô thị thông minh, hướng tới một Thủ đô Xanh - Văn hiến - Văn minh - Hiện đại, nơi công nghệ phục vụ tối đa cho chất lượng sống của con người.

​Hà Nội những ngày này trời chớm đông, nhưng lòng người lại thấy ấm áp và phấn chấn lạ thường khi di chuyển trên những con đường thông thoáng. Một kỷ nguyên giao thông mới đã thực sự mở ra, bắt đầu từ những "mắt thần" AI và từ ý thức tuyệt vời của mỗi công dân Thủ đô.

Thanh Hà