Dự thảo Luật Báo chí (sửa đổi) bổ sung quy định về mô hình “tổ hợp báo chí”

Dự thảo Luật Báo chí (sửa đổi), do Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch chủ trì soạn thảo gửi Bộ Tư pháp thẩm định, đã sửa đổi, bổ sung nhiều quy định điều chỉnh trực tiếp hoạt động của các cơ quan báo chí và công tác quản lý nhà nước về báo chí.

Đáng chú ý, dự thảo luật đã bổ sung quy định về "Tổ hợp báo chí truyền thông chủ lực đa phương tiện" và "Tổ hợp báo chí của địa phương".

Khối Báo chí cách mạng Việt Nam diễu hành tại Lễ kỷ niệm, diễu binh, diễu hành 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công (19/8/1945 - 19/8/2025) và Quốc khánh nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2025)

Theo tờ trình của cơ quan soạn thảo, “Tổ hợp báo chí truyền thông chủ lực đa phương tiện” là mô hình có nhiều loại hình báo chí, có cơ quan báo chí trực thuộc, doanh nghiệp trực thuộc hoặc góp vốn, giữ vai trò nòng cốt định hướng dư luận xã hội, được trao cơ chế đặc thù về tài chính, lao động, tiền lương như doanh nghiệp.

Trong khi đó, “Tổ hợp báo chí của địa phương” là mô hình cơ quan báo chí cấp tỉnh, thành phố có nhiều loại hình báo chí trực thuộc, đảm nhiệm vai trò định hướng dư luận xã hội tại địa phương, người đứng đầu là giám đốc.

Chính phủ sẽ quy định chi tiết cơ chế đặc thù tài chính, lao động, tiền lương của "Tổ hợp báo chí truyền thông chủ lực đa phương tiện", mô hình hoạt động "Tổ hợp báo chí của địa phương".

Theo dự thảo Luật Báo chí (sửa đổi), "Tổ hợp báo chí truyền thông chủ lực đa phương tiện", "Tổ hợp báo chí của địa phương" có thể thành lập cơ quan thường trú có tư cách pháp nhân.

Trong mục quy định về lãnh đạo cơ quan báo chí, dự thảo luật nêu rõ người đứng đầu "Tổ hợp báo chí truyền thông chủ lực đa phương tiện" là tổng giám đốc; cấp phó là phó tổng giám đốc. Người đứng đầu "Tổ hợp báo chí của địa phương" là giám đốc; cấp phó là phó giám đốc.

Đáng chú ý, lãnh đạo "Tổ hợp báo chí truyền thông chủ lực đa phương tiện", "Tổ hợp báo chí của địa phương" được kiêm nhiệm giữ chức vụ lãnh đạo một hoặc các cơ quan báo chí trực thuộc…

Các phóng viên tác nghiệp tại Lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công (19/8/1945 - 19/8/2025) và Quốc khánh nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2025)

Trao đổi với báo chí, đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa (đoàn An Giang) cho rằng Luật Báo chí (sửa đổi) lần này cần thiết kế hành lang pháp lý vừa giúp các cơ quan báo chí phát triển tinh gọn, mạnh mẽ, vừa hoạt động hiệu quả.

Ông nhấn mạnh nhiều cơ quan báo chí tại TP Hồ Chí Minh, Hà Nội hay các bộ, ngành đang làm rất tốt nhiệm vụ chính trị, có thương hiệu, uy tín và lượng độc giả lớn như Tuổi Trẻ, Người Lao Động, Tiền Phong, Lao Động…

Đây là những đơn vị không chỉ tự chủ tài chính mà còn đóng góp cho ngân sách nhà nước, vì vậy cần tiếp tục được hoạt động độc lập.

Ngược lại, những cơ quan báo chí, tạp chí không tự chủ được về tài chính hoặc hoạt động không đúng tôn chỉ, mục đích thì nên xem xét sáp nhập, hợp nhất hoặc giải thể.

Ở góc độ nghiên cứu quốc tế, TS Lê Hải, Ủy viên Ban Biên tập, Trưởng Ban Tạp chí Cộng sản điện tử, dẫn kinh nghiệm từ Trung Quốc, nơi các tập đoàn truyền thông được hình thành qua sự sáp nhập hành chính và vận hành theo mô hình doanh nghiệp báo chí.

Theo ông, việc xây dựng tổ hợp truyền thông ở Việt Nam là nhu cầu phát triển tất yếu trong kỷ nguyên số. Cùng quan điểm này, Tổng Giám đốc Đài Phát thanh và Truyền hình Hà Nội Nguyễn Kim Khiêm cho rằng cần chi tiết hóa hơn về cơ chế vận hành, tính pháp nhân và mô hình tài chính của tổ hợp.

Nếu tổ hợp được xem là doanh nghiệp hoặc đơn vị sự nghiệp thì cơ quan báo chí trực thuộc sẽ hạch toán ra sao, báo cáo tài chính theo mô hình nào, đây là vấn đề cần nghiên cứu kỹ để luật hóa và triển khai ngay khi có hiệu lực.

Việc bổ sung quy định về mô hình “tổ hợp báo chí truyền thông chủ lực đa phương tiện” và “tổ hợp báo chí của địa phương” trong dự thảo Luật Báo chí (sửa đổi) được đánh giá là bước đi cần thiết để tạo hành lang pháp lý mới, phù hợp với xu thế phát triển của báo chí - truyền thông hiện nay. Đây cũng là cơ sở quan trọng để báo chí Việt Nam hội nhập sâu rộng hơn trong kỷ nguyên số, thích ứng với sự cạnh tranh ngày càng gay gắt của môi trường truyền thông hiện đại.

Hoàng Bảo