Đắm chìm vào nồng nàn hương vị phố Hà Nội

Ảnh minh họa

Khó có thể đếm được hiện tại Hà Nội có bao nhiêu hương vị, bao nhiêu quán cà phê. Song, đoan chắc rằng, phải đi qua những con phố mà những hàng cà phê lâu đời và nổi tiếng của Hà Nội như cà phê Mai ở phố Lê Văn Hưu, Trần Nhân Tông, cà phê Lâm, cà phê Giảng... thì bạn mới ngửi thấy hương cà phê nồng nàn đến thế. Cái thứ mùi ấm áp khiến người ta tỉnh táo nhưng lại lâng lâng, mơ màng ấy vô hình nhưng mạnh và đậm đến nỗi bao bọc lấy ta, quấn quýt theo ta đến cả dãy phố. Nó khác hẳn với thứ mùi nhàn nhạt, ít ỏi, nhỏ bé trong một tách cà phê pha sẵn. Nếu đã "trót" được ngửi mùi cà phê ấy một lần, đảm bảo những lần sau đi qua chốn ấy, nếu không gặp lúc hương cà phê lan tỏa, bạn sẽ thấy nhớ nhung vô cùng.

Thiếu nữ Hà thành bên chiếc xe đạp đầy hoa

Hà Nội cũng còn những góc phố, con đường khi gọi tên lên đã "định vị" được ngay thứ mùi đặc trưng gắn với nó. Nếu có một trò chơi bịt mắt gọi tên phố, hẳn có rất nhiều người thắng cuộc. Chẳng hạn phố Thuốc Bắc với mùi thuốc nồng nàn đi sáng cho tới khuya, từ năm này qua năm khác, từ xa xưa khi mới hình thành phố cho đến tận sau này. Người ở xa đến đồ rằng, cư dân ở đây chỉ cần ngửi hơi thuốc bắc cũng đã sống khỏe, sống thọ hơn những chỗ khác rồi. Hay "phố hoa sữa" Nguyễn Du đã đi vào câu hát: "Nhớ phố Quang Trung, đường Nguyễn Du những đêm hoa sữa thơm nồng..".

Đấy là thuở trước. Bây giờ, đường Nguyễn Du không còn nhiều cây hoa sữa. Nhiều hơn phải là đường Nguyễn Chí Thanh. Giới trẻ Hà Nội mỗi lần "ngóng" mùa thu đều đến đây, vui mừng vì được đón hương hoa sữa đầu mùa. Hoặc những khi thu tàn, muốn thưởng thức hương hoa sữa sót lại cũng tìm đến đây, bâng khuâng với những mối tình "như hoa vương mặt hồ tàn theo gió mùa thu". Còn mỗi sáng sớm, con đường Thanh Niên đón bao nhiêu xe hoa là bấy nhiêu thứ mùi hương từ mạn Quảng Bá, Nghi Tàm trôi về trung tâm, tỏa ra các con phố nhỏ.

Có thể nói, bốn mùa Hà Nội đều được ướp hương nồng nàn. Khi xuân vừa sang, các làng hoa hội tủ đủ hương sắc của hồng, cúc, đào, quất, thược dược, dơn, loa kèn... Lúc ra Tết, khắp phố dịu dàng một thứ mùi man mác khó gọi tên nhưng đều khiến các tâm hồn lãng mạn lắng đọng lại. Ấy là mùi hoa sưa trắng tinh khôi trong mưa bụi. Mỗi khi hè đến, đường ven hồ Tây lại đông đúc, tấp nập hơn rất nhiều lần mùa khác. Từ xa, trong gió mát lành, hương sen thanh khiết lan tỏa khiến ta hít căng lồng ngực mà sảng khoái, nhẹ nhõm. Mùi hoa sấu chua chua ngòn ngọt thấp thoáng trong vòm lá xanh thẫm, dọc phố Trần Hưng Đạo, Bà Triệu, Hoàng Diệu, Trần Phú, Phan Đình Phùng... mỗi lúc Hà Nội giao mùa cũng làm phố đông đúc trở nên thi vị hơn rất nhiều.

Sang thu, người sành ăn lại tìm về đường Cầu Giấy, nơi cốm Vòng ngự trị suốt bao nhiêu năm qua, nổi tiếng với câu hát "mùa cốm xanh về thơm bàn tay nhỏ, cốm sữa vỉa hè thơm bước chân qua" như nhạc sĩ họ Trịnh từng gieo vào lòng biết bao người.

Đất Hà thành có vô vàn món cho bạn chọn lựa, đó là những món dân dã đến những món mà người dân mới sáng tạo ra. Đó có thể là những món cao lương mỹ vị đến thứ quà bình dân. Và cả ngàn món ăn là cả ngàn mùi vị đặc trưng. Phải nói thế này: Đặc biệt nhất và cũng giản dị nhất là mùi những con phố Hà Nội gắn liền với mùi hương các món ăn đặc trưng của con phố đó, mùi của những gánh hà ng rong, quà sáng ven đường.

Những thứ mùi đơn giản nhưng chỉ thoáng ngử­i qua là đã nhận ra ngay, đã có thể gọi tên được. Có người ăn sáng chỉ chuyên món ăn tủ, tức là chỉ thích ăn phở buổi sáng, người khác lại mê món bún chân giò, bún mọc đến nỗi trung thành cả chục năm trời với bà bán hàng. Mùi quà sáng điển hình là xôi, phở... nhưng có lẽ mùi đặc trưng nhất, giúp người ta dễ gọi được tên là phở. Phở có ở mọi vùng miền nhưng phở Hà Nội có hương vị thơm ngon thật đặc biệt.

Ngử­i thấy mùi là nghĩ ngay tới bát phở nghi ngút khói. Khách đến Hà Nội cũng nhớ nhất, ấn tượng nhất là những hàng phở gia truyền. Đó là những quán phở hằn lên dấu vết của thời gian, những căn phòng nhuốm mùi khói, mùi phở. Hóa ra, mùi phở tại những quán nà y được người ta yêu, được người ta ấn tượng rồi nhớ bởi có sự cộng hưởng của không gian, của nồi nước dùng sùng sục sôi, của hơi ấm nóng tỏa ra từ chiếc bếp than.

Hà Nội còn có mùi bún chả khiến ta thấy đói lòng trên phố Nguyễn Khuyến, một đĩa lòng nướng thơm tứa nước miếng phố Gầm Cầu, hay mùi bánh trôi tàu cay cay ấm sực phố Hàng Ngang, Hàng Giầy, mùi ốc luộc thơm cay, tanh tanh, ngậy ngậy phố Đinh Liệt. Còn cả mùi nem chua rán, mùi bánh khoai, mùi ngô nướng ngọt bùi dọc khắp các con đường mùa đông, đặc biệt ấn tượng hơn trên các con phố thênh thang gió như Thanh Niên, cầu Long Biên...

Sẽ là thiếu công tâm nếu không kể đến những thứ mùi khiến người ta khó chịu như một hệ lụy tất yếu của đô thị phát triển. Đó là mùi rác có thể gặp bất cứ đâu. Đó là mùi con sông Tô Lịch xưa kia "Nước sông Tô vừa trong vừa mát/ Em ghé thuyền đỗ sát thuyền anh", nay đã trở thành nỗi ám ảnh với người dân Hà Nội. Rồi còn mùi đốt than tổ ong, mùi khét lẹt bởi các hàng thịt quay, vịt quay táp vào mặt người đi đường, khét lẹt và ngột ngạt những lúc tan tầm...

Còn nhiều, còn rất nhiều thứ mùi đặc trưng của Hà Nội. Có thể thường ngày, vì bận rộn, vì còn nhiều suy nghĩ, bạn có thể không nhận ra, không để ý. Song, nếu một lúc nào đó phải đi xa, trong vô vàn nỗi nhớ Hà Nội, hương vị phố phường chợt hiện lên trong kí ức, ta sẽ thấy đó cũng là sự ám ảnh lạ lùng. Tin chắc rằng, Hà Nội ngày xưa, Hà Nội ngày nay và cả sau này nữa vẫn sẽ còn những hương vị đặc trưng như vậy, để Hà Nội luôn đằm sâu trong trái tim mỗi người.

Ngọc Hân