“Đất nước hôm nay” - Bản trường ca chào mừng Đại hội XIV của Đảng

Âm nhạc chính luận được kể bằng nhịp sống đương đại

Ngày 22/1/2026, tại Hà Nội, NSND Quốc Hưng và nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung chính thức ra mắt MV "Đất nước hôm nay". Tác phẩm do nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung sáng tác, nhạc sĩ Dương Đức Thụy phối khí, NSND Quốc Hưng và ca sĩ Thu Hằng thể hiện cùng sự tham gia của Hợp xướng Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, dưới bàn tay dàn dựng hình ảnh của đạo diễn Anh Quân.

Không chỉ là một MV ca nhạc, "Đất nước hôm nay" với độ dài hơn 8 phút như một bản “đại tự sự” về hành trình hình thành, đấu tranh, dựng xây và hướng tới tương lai của đất nước trong nhịp sống đương đại.

MV "Đất nước hôm nay" ra mắt đúng dịp diễn ra Đại hội XIV của Đảng

Trường ca "Đất nước hôm nay" gồm 6 chương, mỗi chương đảm nhiệm một vai trò riêng trong tiến trình tư tưởng. Từ không gian cội nguồn thiêng liêng, qua những thử thách của lịch sử, đến hình ảnh đất nước đang vươn mình phát triển, hội nhập và hướng tới tương lai, tác phẩm tạo nên một dòng chảy liền mạch, có chủ đích.

Điểm đáng chú ý là tác phẩm không kể lịch sử theo lối minh họa một chiều, mà lấy con người làm trung tâm. Đất nước hiện lên từ “giọt mồ hôi cha mẹ”, “giọt nước mắt”, “tiếng hát, tiếng cười”, từ lao động, học tập, cống hiến âm thầm của những con người bình dị.

NSND Quốc Hưng chia sẻ về quá trình thực hiện MV

Âm nhạc mang màu sắc trang nghiêm, giàu tính chính ca với giai điệu được kiểm soát chặt chẽ, có những đoạn mở rộng không gian cảm xúc, có những đoạn dừng lại như để người nghe suy ngẫm. Sự chặt chẽ trong cấu trúc âm nhạc giúp tác phẩm vượt ra khỏi khuôn khổ một ca khúc thông thường, tiến gần hơn tới hình thức trường ca có “kiến trúc” tư tưởng rõ ràng.

Tri ân quá khứ và gửi gắm niềm tin vào tương lai

Theo đuổi đề tài quê hương, đất nước từ rất sớm, nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung từng ghi dấu ấn qua nhiều ca khúc chính ca nhưng với anh, hình thức ca khúc phổ biến với khuôn khổ 2 đoạn hay 3 đoạn vẫn chưa đủ để diễn đạt trọn vẹn những suy tư về đất nước mà anh ấp ủ.

“Tôi nhận ra rằng, chúng ta nói rất nhiều về đất nước, về lịch sử, chiến tranh và hòa bình nhưng hiếm khi có một không gian âm nhạc đủ lớn để con người có thể đứng lại, nhìn toàn bộ hành trình ấy như một chỉnh thể sống”, nhạc sĩ Nguyễn Thành Trung chia sẻ.

Hình ảnh trong MV "Đất nước hôm nay"

Chính cảm giác đó đã thôi thúc anh tìm đến cấu trúc trường ca - đại hợp xướng, một hình thức cho phép nhiều giọng nói cùng tồn tại trong một dòng chảy thống nhất: Giọng của lịch sử, của đời sống, của cộng đồng và của từng con người cụ thể. “Khi cấu trúc ca khúc phổ thông không còn đủ để chứa những suy tư, tôi biết mình phải tìm đến một cấu trúc lớn hơn”, anh bày tỏ.

Nhạc sĩ cho biết, cảm hứng của "Đất nước hôm nay" bắt nguồn từ đời sống thường nhật. Đó là hình ảnh người nông dân trên cánh đồng, nhịp thở của những đô thị đang lớn lên, những ký ức chiến tranh không còn được kể bằng bom đạn mà bằng sự hồi sinh. Với Nguyễn Thành Trung, đất nước là một cộng đồng sinh thể “đang sống, đang đi, đang đứng và đang thở cùng chúng ta hôm nay”.

Việc lựa chọn NSND Quốc Hưng và ca sĩ Thu Hằng thể hiện tác phẩm cũng nằm trong tinh thần đó. Giọng bass trầm vững chãi của NSND Quốc Hưng mang đến chiều sâu nghi lễ, sự trang nghiêm cho những đoạn mang tính tuyên ngôn, trong khi giọng hát mềm mại, nữ tính của Thu Hằng giúp tác phẩm giữ được hơi thở đời sống.

“Khi nghe hai nghệ sĩ trình diễn trọn vẹn, điều khiến tôi xúc động nhất không phải là kỹ thuật hay cao trào, mà là cảm giác tác phẩm đã rời khỏi tay người viết để trở thành tiếng nói chung. Có những khoảnh khắc tôi không còn nghe bài hát của mình, mà nghe một không gian âm nhạc đang sống”, nhạc sĩ cho biết.

NSND Quốc Hưng song ca với ca sĩ Thu Hằng trong MV

Chia sẻ về cảm xúc khi thể hiện "Đất nước hôm nay", NSND Quốc Hưng cho biết, ca khúc như một dòng chảy lịch sử được kể lại bằng âm nhạc. “Khi cất giọng hát, tôi cảm nhận rất rõ hành trình của đất nước, từ khi hình thành bằng máu và nước mắt, qua những năm tháng cha ông kiên cường chống ngoại xâm, cho đến giai đoạn đổi mới, xây dựng và học tập để vươn lên mạnh mẽ như hôm nay”.

Chính dòng chảy ấy khiến anh ý thức sâu sắc hơn về trách nhiệm của người nghệ sĩ. Với NSND Quốc Hưng, âm nhạc trong "Đất nước hôm nay" không còn là sự thể hiện cá nhân, mà trở thành một hình thức cống hiến, góp phần lan tỏa niềm tự hào, niềm tin và khát vọng phát triển của dân tộc.

Nữ ca sĩ Thu Hằng với giọng kim trong trẻo

Việc MV ra mắt đúng dịp chào mừng Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV càng làm cảm xúc ấy trở nên trọn vẹn. “Tôi xem đây là một sự gặp gỡ rất đẹp giữa âm nhạc và thời cuộc, nơi tiếng hát được đặt trong bối cảnh lớn lao của dân tộc, như một lời tri ân quá khứ và gửi gắm niềm tin vào tương lai của đất nước”, anh nhấn mạnh.

NSND Quốc Hưng sở hữu giọng bass trầm ấm hiến có

Với chất giọng bass trầm ấm, vững chãi, NSND Quốc Hưng đảm nhiệm những đoạn mang tính khẳng định, như một lời tuyên tín về niềm tin và bản lĩnh dân tộc. Tuy nhiên, thay vì đẩy cảm xúc lên cao trào một cách áp đặt, anh chọn cách thể hiện tiết chế, để âm nhạc tự dẫn dắt người nghe.

Theo NSND Quốc Hưng, "Đất nước hôm nay" là một trong những tác phẩm hiếm hoi trong dòng chính ca gần đây tạo được sự cân bằng giữa tư duy học thuật và cảm xúc gần gũi. “Tác phẩm không yêu cầu người nghe phải xúc động ngay, mà cho họ thời gian để lắng nghe, suy nghĩ và cảm nhận”, anh nhận định.

Hương Thu