Đề xuất cho phép địa phương thành lập cơ quan truyền thông chủ lực đa phương tiện

Tạo không gian cho cơ quan báo chí đủ năng lực phát triển

Theo đó, đại biểu Trương Trọng Nghĩa đánh giá dự thảo Luật Báo chí (sửa đổi) được chuẩn bị công phu, chi tiết, đúng với định hướng của các nghị quyết Đảng có liên quan. Tuy vậy, ông lưu ý sự thiếu thống nhất trong quy định về “cơ quan báo và phát thanh, truyền hình thuộc Tỉnh ủy, Thành ủy”.

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng giải trình một số vấn đề ĐBQH quan tâm

Ông dẫn khoản 1, Điều 16, đại biểu Trương Trọng Nghĩa: “Cơ quan báo chí thực hiện một hoặc một số loại hình báo chí, có một hoặc một số sản phẩm báo chí, có cơ quan báo chí trực thuộc theo quy định của Luật này”.

Tuy nhiên, theo ông, khoản 6, Điều 16 lại viết: “Cơ quan báo và phát thanh, truyền hình là cơ quan báo chí thuộc Tỉnh ủy, Thành ủy, có nhiều loại hình báo chí, sản phẩm báo chí” và “thiếu cụm từ "có cơ quan báo chí trực thuộc".

Theo đại biểu Trương Trọng Nghĩa, nếu quy định này được thông qua và áp dụng cho 34 Tỉnh ủy, Thành ủy, các cơ quan báo chí địa phương sẽ không còn cơ sở pháp lý để có “cơ quan báo chí trực thuộc”, cũng đồng nghĩa không thể phát triển theo mô hình “cơ quan truyền thông chủ lực đa phương tiện” như khoản 5, Điều 16 đề cập.

Đại biểu Trương Trọng Nghĩa (Đoàn TP Hồ Chí Minh).

Phân tích sâu hơn về vai trò báo chí, đại biểu nhắc lại 3 chức năng theo khoản 2, Điều 4, trong đó nhấn mạnh báo chí là “phương tiện thông tin thiết yếu đối với đời sống xã hội”, đồng thời là “diễn đàn của Nhân dân”. Ông khẳng định: “Vai trò, vị trí, nhiệm vụ của báo chí cực kỳ quan trọng đối với sự phát triển mọi mặt của đất nước”.

Đại biểu cho rằng: Báo chí muốn tồn tại bền vững phải thâm nhập được vào nhận thức, tạo được sự yêu thích và niềm tin của độc giả, từ đó mới có thể tự chủ tài chính. Ông nhấn mạnh, nhiều tờ báo địa phương hiện nay đã làm tốt điều này và “là vốn quý của nền báo chí của chúng ta”.

Từ thực tiễn dân số và quy mô các địa phương sau sáp nhập, đặc biệt là Hà Nội và TP Hồ Chí Minh - nơi nhiều tờ báo có sức lan tỏa vượt ra khỏi phạm vi địa phương - đại biểu lập luận rằng báo chí địa phương có thị trường và nguồn lực để phát triển.

Các ĐBQH tham dự phiên họp

“Báo chí địa phương cũng là cơ quan ngôn luận của Tỉnh ủy, Thành ủy, diễn đàn của Nhân dân địa phương… Nếu không được kiến tạo cho phát triển thì phải chăng sẽ rất lãng phí?”, ông đặt vấn đề.

Trên cơ sở đó, đại biểu Trương Trọng Nghĩa đề xuất sửa lại khoản 6, Điều 16 theo hướng bổ sung đầy đủ hơn: “Cơ quan báo và phát thanh, truyền hình là cơ quan báo chí thuộc Tỉnh ủy, Thành ủy, có thể có nhiều loại hình báo chí, sản phẩm báo chí, cơ quan báo chí trực thuộc. Một số Tỉnh ủy, Thành ủy có thể thành lập cơ quan báo chí theo mô hình cơ quan truyền thông chủ lực đa phương tiện…”.

Theo đại biểu, quy định này vừa giúp duy trì, phát triển những cơ quan báo chí địa phương đã tự chủ nhiều năm, vừa mở đường để các tỉnh thành khác xây dựng mô hình truyền thông đa phương tiện khi có điều kiện.

Nhấn mạnh tinh thần Nghị quyết 66, đại biểu Trương Trọng Nghĩa nói: “Tôi đề nghị chúng ta xây dựng Luật Báo chí (sửa đổi) theo tinh thần kiến tạo phát triển… Nơi nào có điều kiện thì làm ngay, chưa có thì chưa làm, trong tương lai phát triển đủ điều kiện thì làm”.

Ông cũng lưu ý báo chí địa phương bên cạnh tuân thủ pháp luật, còn chịu sự quản lý của Tỉnh ủy, Thành ủy và cơ quan chức năng. Do đó, pháp luật cần đóng vai trò kiến tạo, tạo không gian phát triển để báo chí đủ năng lực “đẩy lùi truyền thông "lá cải", chống truyền thông "giả mạo, lừa đảo, độc hại”, góp phần vào sự phát triển chung của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Cần chính sách đặt hàng để cơ quan báo chí giảm áp lực tài chính

Thảo luận về Luật Báo chí (sửa đổi), đại biểu Quốc hội Mai Văn Hải (Đoàn ĐBQH Thanh Hóa) đề nghị rà soát, có chính sách hỗ trợ, ưu đãi tốt hơn về thuế; có chính sách về giao nhiệm vụ, đặt hàng cho các cơ quan báo chí để giảm áp lực về tài chính cho các cơ quan báo chí.

Đại biểu Quốc hội Mai Văn Hải (Đoàn ĐBQH Thanh Hóa)

Bày tỏ sự nhất trí, đồng tình với sự cần thiết sửa đổi Luật Báo chí song đại biểu Mai Văn Hải cũng băn khoăn khi tổng kết Luật Báo chí 2016, chi ngân sách Nhà nước cho báo chí còn rất thấp (chi thường xuyên còn dưới 0,5%; chi đầu tư dưới 0,3%).

Ông đánh giá, một số cơ quan báo chí lớn chưa có đặt hàng từ ngân sách. Nguồn thu từ quảng cáo trong bối cảnh công nghệ số bị tụt giảm, nhất là báo in. Nguồn thu từ quảng cáo trực tuyến của các cơ quan báo chí còn lại khoảng 30%. Đây là vấn đề rất khó khăn, gây áp lực tài chính lên các cơ quan báo chí, ảnh hưởng đến hoạt động báo chí.

“Để các cơ quan báo chí thực hiện tốt các nhiệm vụ thông tin tuyên truyền, phục vụ nhiệm vụ chính trị, thông tin thiết yếu và truyền thông chính sách, tôi đề nghị cần rà soát để có các chính sách hỗ trợ, ưu đãi tốt hơn về thuế; có chính sách về giao nhiệm vụ, đặt hàng cho các cơ quan báo chí để giảm áp lực về tài chính cho các cơ quan báo chí, có chính sách về tiền lương để các nhà báo, phóng viên an tâm công tác”, đại biểu Mai Văn Hải đề nghị.

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng phát biểu tại phiên họp

Tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng đã giải trình một số vấn đề, trong đó nội dung ĐBQH quan tâm nhiều nhất là cơ quan truyền thông chủ lực đa phương tiện.

Theo Bộ trưởng, theo Quyết định 362, hiện nay chúng ta có 6 cơ quan báo chí chủ lực song nhiều đại biểu nêu về việc để các cơ quan báo chí địa phương tiếp tục được phát triển, mặc dù đã có Quy định 372 của Ban Bí thư.

“Tinh thần là cơ quan soạn thảo sẽ bàn thêm với các cơ quan hữu quan, sớm tổng kết, xây dựng chiến lược về phát triển báo chí, sau đó báo cáo cấp thẩm quyền và sẽ đưa vào trong Nghị định của Chính phủ. Điều này sẽ giải quyết được bài toán có tính chất căn cơ mà các đại biểu quan tâm”, Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng nói.

Ngoài ra, Bộ trưởng giải trình thêm một số nội dung về trí tuệ nhân tạo, quyền và nghĩa vụ phóng viên. Đồng thời, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng cho biết, sẽ tiếp thu tối đa những ý kiến hợp lý của các đại biểu để hoàn thiện lại báo cáo, dự luật này, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến, sau đó sẽ thực hiện các nội dung theo sự chỉ đạo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Thái Sơn