Du lịch tàu biển Việt Nam: Tiềm năng lớn chưa được đánh thức

Tín hiệu vui cho du lịch tàu biển

Theo dự báo của Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO), du lịch bằng tàu biển thế giới đến năm 2020 có xu thế chuyển dịch và phát triển mạnh mẽ tại khu vực châu Á. Nhiều hãng tàu lớn trên thế giới thường đưa khách theo tuyến châu Âu - châu Mỹ - Địa Trung Hải đã bắt đầu khai thác tuyến du lịch sang khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Khu vực này không những trở thành một điểm đến hấp dẫn mà còn là thị trường khai thác lớn cho các hãng du lịch tàu biển thế giới.

Du lịch tàu biển đang là thị trường hấp dẫn cho nhiều quốc gia ở khu vực Đông Nam Á do có nguồn khách ổn định, hiệu quả kinh tế cao, góp phần quan trọng nâng cao tổng thu nhập của toàn ngành du lịch. So với nhiều nước trong khu vực, Việt Nam sở hữu nhiều lợi thế về du lịch biển với 3.200km bờ biển từ Móng Cái đến Hà Tiên cùng những giá trị cảnh quan đa dạng của hơn 40 vũng, vịnh; các giá trị sinh thái vùng ven biển cùng 2.773 đảo ven bờ và hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa.

Từ những lợi thế này, ngành du lịch tàu biển Việt Nam đang có những tín hiệu lạc quan thông qua việc số lượng khách quốc tế đến bằng tàu biển ngày càng gia tăng. Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, trong số hơn 10 triệu lượt khách quốc tế đến Việt Nam năm 2016, có 284.855 lượt khách đến bằng phương tiện đường biển, tăng 67,7% so với năm 2015. Trong 6 tháng đầu năm 2017, số khách đến bằng phương tiện đường biển đạt 170.843 lượt, tăng 26% so với cùng kỳ năm trước.

Việt Nam được coi là thị trường hấp dẫn của các hãng tàu biển lớn trên thế giới như Royal Caribbean International (Mỹ), Star Cruises, Costa Crociere S.p.A… với nhiều lượt tàu quốc tế cao cấp, lượng khách lên đến hàng nghìn người. Ngày 6/2/2017, tàu du lịch biển quốc tế Celebrity Millennium (hãng Royal Caribbean Cruises Lines) đã đưa 2.150 du khách quốc tế và hơn 950 thủy thủ đoàn cập cảng Chân Mây (Thừa Thiên – Huế). Ngày 10/4/2017, tàu biển cao cấp Diamond Princess (thuộc Tập đoàn Carnival Corporation & Plc, Mỹ) đã đưa hơn 2.700 du khách và khoảng 1.200 thủy thủ đoàn cập cảng Chân Mây... Gần đây nhất, vào ngày 23/6/2017, du thuyền Majestic Princess (hãng Princess Cruises) đã cập cảng Phú Mỹ (Bà Rịa - Vũng Tàu) chở theo 1.340 nhân viên và 3.560 khách quốc tế đến Việt Nam.

Hiện nay, khách quốc tế nhập cảnh bằng đường biển vào Việt Nam đang được áp dụng chính sách cấp thị thực với mức phí 5 USD/người. Đồng thời thủ tục nhập cảnh được đơn giản hóa, rút ngắn thời gian chờ đợi của du khách. Việc làm này đã tạo “cú hích” giúp khách nước ngoài đến Việt Nam bằng đường biển dễ dàng, thuận lợi hơn.

Vẫn còn nhiều hạn chế

Việt Nam có vị trí địa lý thuận lợi trên tuyến giao thông hàng hải của khu vực, là điểm đến kết nối các trung tâm cảng biển hiện đại của thế giới từ Singapore qua Hongkong. Về cảng biển phục vụ đón tàu biển du lịch, một số cảng nước sâu hiện đang duy trì đón tàu khách quốc tế như cụm cảng Thị Vải - Cái Mép, cảng Phú Mỹ (Bà Rịa - Vũng Tàu), Chân Mây (Thừa Thiên - Huế), Tiên Sa (Đà Nẵng), Hạ Long (Quảng Ninh), Cam Ranh (Khánh Hòa)...

Trong đó, cảng Chân Mây là một trong 46 cảng biển được Hiệp hội Du thuyền châu Á lựa chọn xây dựng là điểm dừng chân cho các du thuyền ở khu vực Đông Nam Á. Sau khi nâng cấp, cảng có khả năng đáp ứng nhu cầu đưa đón khách của các hãng tàu nổi tiếng trên thế giới. Dự kiến trong năm 2017, cảng Chân Mây sẽ đón trên 50 chuyến tàu du lịch biển các loại với hơn 113.000 du khách quốc tế và 45.000 thủy thủ đoàn đến tham quan tại các tỉnh duyên hải miền Trung.

Cảng Cái Mép (Bà Rịa - Vũng Tàu) - một trong những cảng đa chức năng - đang dần ghi dấu trên bản đồ hàng hải thế giới trong hoạt động trung chuyển quốc tế. Hàng năm, cảng đón nhiều lượt tàu du lịch quốc tế.

Đáng chú ý, dự án Cảng hành khách quốc tế Phú Quốc (tỉnh Kiên Giang) hiện đang trong quá trình hoàn thành, sẽ là cảng hành khách đa chức năng đạt tiêu chuẩn quốc tế đầu tiên tại Việt Nam. Sau khi đưa vào sử dụng, cảng có năng lực tiếp nhận tàu khách quốc tế và hàng hóa với công suất lớn, sức chở từ 5.000 đến 6.000 hành khách; góp phần thúc đẩy du lịch, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội tại huyện đảo Phú Quốc nói riêng và vùng đồng bằng song Cửu Long nói chung.

Được khánh thành và đưa vào sử dụng từ tháng 9/2015, Cảng tàu khách quốc tế Tuần Châu (Quảng Ninh) tiếp nhận được phương tiện tàu thủy nước ngoài, đồng thời đây cũng là cảng du thuyền nhân tạo lớn nhất Việt Nam. Sau khi nâng cấp dịch vụ (từ tháng 11/2016), cảng đã trở thành một không gian phức hợp cao cấp với hệ thống nhà ga, nhà chờ, khu điều hành, khách sạn nghỉ dưỡng, nhà hàng, trung tâm thương mại, sân golf, bệnh viện quốc tế... và có khả năng tiếp nhận 2.000 tàu neo đậu, đón trả khách, góp phần nâng cao năng lực phục vụ khách du lịch tham quan vịnh Hạ Long.

Tuy nhiên, nhiều hạ tầng cảng biển ở Việt Nam vẫn còn yếu, chưa có cầu cảng riêng dành cho tàu du lịch, chưa có đội tàu vận tải hành khách quốc tế và thiếu dịch vụ, do đó cần đầu tư đúng trọng điểm. Việt Nam cũng phải chú trọng đến các dịch vụ hỗ trợ như dịch vụ mua sắm tại cảng, ẩm thực, nhà hàng, khách sạn, dịch vụ giải trí... Nếu làm tốt những dịch vụ này mới kích thích khách đi tàu biển tiêu tiền; đồng thời phải tăng cường liên kết, đẩy mạnh hợp tác với các trung tâm lữ hành tàu biển quốc tế, xúc tiến quảng bá du lịch tàu biển, phải xây dựng điểm đến thật ấn tượng, an toàn. Hiện nay, các công ty du lịch Việt Nam có bộ phận làm dịch vụ khách tàu biển không nhiều. Đứng đầu vẫn là công ty Dịch vụ lữ hành Saigontourist và một vài doanh nghiệp lữ hành lớn đủ khả năng tham gia mảng du lịch này. Chất lượng dịch vụ như ăn uống, tham quan, mua sắm, giải trí tại cảng và khu vực lân cận cũng cần đáp ứng được nhu cầu đa dạng của khách, đặc biệt là du khách quốc tế. Ngoài ra, công tác xúc tiến, quảng bá về du lịch Việt Nam đối với thị trường khách du lịch quốc tế nói chung và khách du lịch tàu biển nói riêng cần chuyên nghiệp hơn.

Với tiềm năng sẵn có và triển vọng phát triển, cùng sự đầu tư bài bản, có chiều sâu, thị trường du lịch tàu biển nước ta đang dần hình thành, phát triển. Qua đó, đóng góp vào phát triển kinh tế cho các địa phương có lợi thế về du lịch biển như Hạ Long, Đà Nẵng, Huế, Nha Trang, Phú Quốc, cũng như phát triển ngành công nghiệp không khói của đất nước.

* Đây là bài viết tuyên truyền về biển, đảo, bảo vệ chủ quyền Hoàng Sa và Trường Sa của Bộ Thông tin và Truyền thông năm 2017

Phương Thu Ảnh: Vương Đức