Duy trì hay bỏ xét tuyển đại học bằng học bạ?

GS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GD&ĐT) cho biết, hội nghị tập trung thảo luận nhiều vấn đề, trong đó nổi bật là việc có nên duy trì phương thức xét tuyển học bạ.

Năm 2025 có 17 phương thức xét tuyển. Theo thống kê, tỷ lệ thí sinh sử dụng phương thức xét học bạ chiếm 42,4%; xét bằng điểm thi tốt nghiệp THPT chiếm 39,1%; còn lại là các phương thức khác, chiếm 18,5%.

Học sinh tham gia chương trình tư vấn tuyển sinh

Đặt vấn đề về việc duy trì hay loại bỏ phương thức này, ông Nguyễn Tiến Thảo cho rằng đã đến lúc cần nhìn nhận một cách toàn diện: Có nên tiếp tục xét tuyển học bạ THPT trong thời gian tới hay không?

Thực tế, trong mùa tuyển sinh 2025, nhiều trường đại học lớn đã “nói không” với xét tuyển học bạ. Trong hơn 120 trường đại học công bố phương thức xét tuyển dự kiến, số trường bỏ hình thức này đang có xu hướng gia tăng.

Thống kê của Vụ Giáo dục đại học (Bộ GD&ĐT), năm 2025 có 852.000 thí sinh đăng ký dự thi, với 7,6 triệu nguyện vọng vào hơn 4.000 lượt ngành, chương trình đào tạo của hơn 500 trường đại học, cao đẳng trên cả nước.

Toàn bộ quy trình xét tuyển được thực hiện trực tuyến, từ đăng ký dự tuyển, nộp lệ phí, lọc ảo đến xác nhận nhập học. Riêng nhóm miền Bắc, do Trường Đại học Bách khoa Hà Nội chủ trì, tổ chức xét tuyển chung cho 65 cơ sở đào tạo.

Tính đến hết ngày 2/9/2025, đã có 625.477 thí sinh hoàn thành xác nhận nhập học (tăng 13,82% so với năm 2024). Trong đó, riêng khối đại học đạt 613.335, tương đương 52,87% tổng số thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT (năm 2024 là 51,3%).

Đáng chú ý, tỷ lệ cơ sở đào tạo tuyển được dưới 30% chỉ tiêu giảm mạnh, còn 6,5% so với 16,4% của năm 2024. Những số liệu này không chỉ phản ánh nhu cầu học tập ngày càng tăng của người học và thị trường lao động, mà còn củng cố niềm tin của xã hội đối với chất lượng giáo dục đại học.

Xét học bạ, thường là điểm 3 - 5 học kỳ từ lớp 10 - 12, phổ biến từ năm 2016. Trong khoảng 5 năm trở lại đây, đây là cách tuyển sinh chủ đạo với khoảng 30 - 50% tổng số thí sinh nhập học, song gây tranh cãi.

Nhiều chuyên gia, đại biểu quốc hội kiến nghị bỏ vì thấy mất công bằng khi không có chuẩn chung, có thể dẫn đến "chạy điểm". Tuy nhiên, không ít đại học đưa dữ liệu cho thấy nhóm này có kết quả học không kém thí sinh đỗ bằng điểm thi.

Trong phiếu thăm dò, Bộ lấy ý kiến về số lượng nguyện vọng với mỗi thí sinh. Năm nay, tổng nguyện vọng lên tới 7,6 triệu, trung bình một em gần 9 nguyện vọng, trong khi các năm trước chỉ 5. Gần 31% thí sinh đăng ký từ 5 đến 10 nguyện vọng.

Không giới hạn nguyện vọng giúp thí sinh tăng khả năng trúng tuyển, giảm áp lực, song khiến phần mềm xét tuyển chung của Bộ bị quá tải. Bộ đưa ra 3 phương án để các trường cho ý kiến, gồm: Tối đa 5 - 10 nguyện vọng hoặc tiếp tục không giới hạn số nguyện vọng.

Ngọc Minh