Hoàng thành Thăng Long rộn ràng sắc xuân với chuỗi hoạt động Tết

Tết Nguyên đán - “Tết cả”, “Tết ta” của dân tộc - không chỉ là thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, mà còn là không gian văn hóa thiêng liêng kết tinh những giá trị truyền thống bền vững của người Việt.

Không khí Tết đậm nét văn hóa tại Hoàng Thành Thăng Long

Trong dòng chảy ấy, mảnh đất Thăng Long - Hà Nội ngàn năm văn hiến luôn giữ vai trò trung tâm, nơi hội tụ và giao thoa giữa văn hóa cung đình và văn hóa dân gian, tạo nên diện mạo Tết vừa trang trọng, vừa đậm đà bản sắc.

Không gian Tết xưa

Một trong những điểm nhấn thu hút công chúng là không gian trưng bày Tết Nguyên đán dân gian truyền thống, được bố trí tại khu vực đón tiếp (Nhà 19C). Tại đây, hình ảnh Tết của một gia đình thị dân Thăng Long xưa được tái hiện chân thực, gần gũi qua các phong tục quen thuộc như thờ cúng gia tiên, treo tranh Tết, câu đối đỏ, gói bánh chưng, xin chữ đầu năm, chúc Tết, mừng tuổi hay thú chơi hoa ngày xuân.

Không gian trưng bày mang đậm dấu ấn kiến trúc cổ kính của phố phường Hà Nội xưa, gợi lại không khí tất bật, rộn ràng của những ngày cuối năm: Người người đi chợ Tết, lau dọn nhà cửa, sửa soạn bàn thờ, chuẩn bị mâm cỗ sum họp. Qua đó, người xem cảm nhận rõ tinh thần chung của mọi gia đình Việt: Háo hức đón chờ một cái Tết đủ đầy, ấm áp, an vui.

Các nghi lễ được tái hiện trang trọng

Song hành với Tết dân gian, không gian trưng bày nghi lễ Tết cung đình thời Lê Trung hưng tại khu vực sân điện Kính Thiên (Nhà N14) mang đến cho công chúng cái nhìn hệ thống về các nghi lễ triều đình từng diễn ra tại kinh đô Thăng Long.

Dưới chế độ quân chủ, nhà vua được coi là thiên tử - người đại diện cho quốc gia, dân tộc trước trời đất. Vì vậy, các nghi lễ Tết cung đình được tổ chức hết sức trang trọng, tôn nghiêm, thể hiện quyền uy tối cao và khát vọng quốc thái dân an. Chuỗi nghi lễ kéo dài từ cuối tháng Chạp đến mùng 7 tháng Giêng, bao gồm: Lễ cúng Táo quân, lễ Tiến lịch, lễ Tiến Xuân ngưu, lễ phất thức, lễ dựng nêu, lễ trừ tịch, lễ Chính đán, lễ tế giao, lễ khai ấn, lễ khai hạ…

Trong đó, bốn nghi lễ tiêu biểu được giới thiệu sâu là lễ Tiến Xuân ngưu, lễ Tiến lịch, lễ thướng tiêu (dựng cây nêu) và lễ Chính đán. Đặc biệt, lễ Tiến Xuân ngưu - nghi lễ lớn diễn ra vào ngày lập xuân gây ấn tượng bởi hệ thống biểu trưng phong phú gắn với triết lý âm dương, ngũ hành và chu kỳ thời gian của vũ trụ. Hình tượng trâu đất, thần Câu Mang, màu sắc, kích thước đều mang ý nghĩa cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.

Các nghi lễ được trưng bày, diễn giải bằng nhiều hình thức sinh động như pano giới thiệu, tranh phỏng dựng, không gian tái hiện nghi thức dâng biểu chúc mừng nhà vua, cùng các hiện vật mô phỏng… giúp công chúng dễ dàng tiếp cận, hình dung về đời sống cung đình xưa.

Tết trong ký ức

Tại khu vực Sân Di tích cách mạng Nhà D67, triển lãm ảnh tư liệu “Tết trong ký ức” đưa người xem trở về với những cái Tết của Hà Nội và miền Bắc trong thời kỳ gian khó, khốc liệt. Những bức ảnh mộc mạc, giàu cảm xúc tái hiện không khí đón Tết giữa bom đạn, thiếu thốn nhưng vẫn tràn đầy niềm tin, tinh thần lạc quan và ý chí cách mạng.

Các hoạt động được tổ chức đặc sắc, phong phú (Ảnh minh họa)

Triển lãm không chỉ khơi gợi ký ức, mà còn giúp thế hệ trẻ hôm nay thêm trân trọng giá trị của hòa bình, độc lập, của những cái Tết đủ đầy đang có.

Tiếp nối mạch nguồn ấy, trưng bày “Di sản văn hóa Việt Nam - Sức sống từ truyền thống đến hiện đại” giới thiệu một cách toàn diện về kho tàng di sản văn hóa phong phú của dân tộc, từ di tích lịch sử, lễ hội, nghề thủ công đến nghệ thuật trình diễn, tri thức dân gian, tín ngưỡng, phong tục tập quán.

Trưng bày không chỉ tôn vinh giá trị di sản, mà còn phản ánh những nỗ lực của Đảng, Nhà nước và nhân dân trong công cuộc bảo tồn, phát huy di sản văn hóa, góp phần khẳng định bản sắc Việt Nam trong dòng chảy hội nhập quốc tế.

Điểm nhấn đặc biệt của chuỗi hoạt động Tết Bính Ngọ là chương trình trình diễn, tái hiện nghi lễ “Tống cựu nghinh tân” tại khu vực Đoan Môn. Các nghi lễ như thả cá chép tiễn ông Công ông Táo, dựng cây nêu, đổi gác được phỏng dựng kết hợp yếu tố sáng tạo, mang đến trải nghiệm sinh động trong không gian linh thiêng của Hoàng thành Thăng Long.

Thông qua các nghi thức này, công chúng không chỉ được “xem” mà còn “cảm” được tinh thần Tết xưa, qua đó góp phần làm sống dậy những giá trị văn hóa tưởng chừng chỉ còn trong sử sách.

Lễ hạ nêu vào mùng 7 tháng Giêng và lễ khai xuân vào mùng 9 tháng Giêng được tổ chức trang trọng tại khu vực Đoan Môn và sân điện Kính Thiên, khép lại trọn vẹn hành trình Tết và mở ra một năm mới với niềm tin, hy vọng, khát vọng phát triển.

Các nghi lễ dâng hương, tế lễ, rước truyền thống không chỉ thể hiện lòng tri ân tiền nhân, mà còn tôn vinh các giá trị văn hóa Thăng Long - Hà Nội trong đời sống đương đại.

Song song với các hoạt động nghi lễ, chương trình “Happy Tết” với chủ đề “Tết là hạnh phúc” tiếp tục khẳng định vị thế là điểm đến văn hóa - du lịch đặc trưng của Hà Nội mỗi dịp xuân về. Không gian chợ xuân, ẩm thực Tết, nghề thủ công truyền thống, trò chơi dân gian, cùng ứng dụng công nghệ số hiện đại tạo nên bức tranh Tết đa sắc, hấp dẫn mọi lứa tuổi.

Chuỗi hoạt động Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 tại Hoàng thành Thăng Long không chỉ là dịp vui xuân, mà còn là hành trình trở về cội nguồn, nơi quá khứ và hiện tại gặp gỡ, nơi di sản tiếp tục được thổi hồn để sống cùng đời sống hôm nay.

Hương Thu