"Huyền tình Dạ Trạch": Điện ảnh huyền sử đánh thức ký ức văn hóa

Tối 6/2, Đài Phát thanh và Truyền hình Hà Nội (Đài Hà Nội, nay là Cơ quan Báo và Phát thanh - Truyền hình Hà Nội) ra mắt phim "Huyền Tình Dạ Trạch". Đây là lần đầu tiên huyền sử về thời đại Hùng Vương cùng câu chuyện tình Chử Đồng Tử - Tiên Dung lên màn ảnh rộng nên thu hút sự chú ý của không chỉ những người yêu điện ảnh mà còn của giới chuyên gia và cộng đồng yêu văn hóa Việt.

Sau suất chiếu sớm vào tối 6/2, phim "Huyền Tình Dạ Trạch" chính thức khởi chiếu vào 10/2 trên toàn quốc.

Kể chuyện huyền sử bằng ngôn ngữ hiện đại

Lấy cảm hứng từ truyền thuyết Chử Đồng Tử - Tiên Dung, một trong những câu chuyện tình đẹp và giàu ý nghĩa nhất trong tâm thức dân gian, "Huyền tình Dạ Trạch" không chỉ kể lại một thiên tình sử mà còn đặt câu chuyện ấy trong bối cảnh rộng lớn của thời kỳ Văn Lang - Đông Sơn, khi cư dân Việt cổ đang từng bước khai phá, dựng xây và định hình cộng đồng đầu tiên ở vùng đồng bằng Bắc Bộ, trung tâm là không gian Hà Nội ngày nay.

Đoàn phim "Huyền tình Dạ Trạch" ra mắt khán giả tối 6/2

Theo ê-kíp thực hiện, "Huyền tình Dạ Trạch" được xác định là một dự án văn hóa - sáng tạo, góp phần cụ thể hóa định hướng phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô theo tinh thần Nghị quyết 09-NQ/TU của Thành ủy Hà Nội. Điều này cho thấy cho thấy nỗ lực làm mới cách kể chuyện quá khứ bằng ngôn ngữ đương đại.

Chử Đồng Tử - một trong Tứ Bất tử của tín ngưỡng dân gian Việt Nam hiện lên trong phim không chỉ với tư cách nhân vật truyền thuyết, mà còn là biểu tượng văn hóa mang nhiều tầng ý nghĩa. Ông được tôn thờ như vị thánh của đức hiếu thảo, lòng nhân ái, tinh thần khai mở thương nghiệp và khát vọng vươn lên làm giàu chính đáng. Đặc biệt, Chử Đồng Tử có gốc tích và không gian thờ tự gắn với Chử Xá (Gia Lâm, Hà Nội) - chi tiết khiến bộ phim mang đậm dấu ấn của Thủ đô trong dòng chảy lịch sử dân tộc.

Vai Chử Đồng Tử - Tiên Dung do các diễn viên Nguyễn Xuân Phúc - Lê Trần Thanh Tâm đảm nhiệm

Các nhà nghiên cứu văn hóa từng nhận định, truyền thuyết Chử Đồng Tử chứa đựng một “trầm tích liên văn hóa” hiếm có, vừa phản ánh đời sống tâm linh, vừa phản ánh tư duy kinh tế, thương mại và tổ chức cộng đồng của người Việt cổ. "Huyền tình Dạ Trạch" là nỗ lực đầu tiên đưa trầm tích ấy lên màn ảnh rộng một cách có hệ thống, dựa trên nền tảng nghiên cứu sử học, khảo cổ học và văn hóa dân gian.

Ở trung tâm bộ phim là mối tình giữa Chử Đồng Tử và công chúa Tiên Dung - một tình yêu vượt lên trên thân phận, lễ giáo và trật tự cũ. Không được sinh ra từ quyền lực hay sự sắp đặt, tình yêu ấy bắt nguồn từ sự đồng cảm giữa hai con người tự do, dám lựa chọn con đường riêng và chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình.

Điểm đáng chú ý của "Huyền tình Dạ Trạch" là cách bộ phim mở rộng khái niệm tình yêu. Đó không chỉ là cảm xúc đôi lứa, mà là động lực cho hành trình khai phá, dựng xây và giáo hóa cộng đồng. Từ tình yêu của hai con người, bộ phim mở ra bức tranh rộng lớn về quá trình lập nghiệp, đấu tranh sinh tồn, làm chủ thiên nhiên của cư dân Văn Lang; về sự hình thành các cộng đồng đầu tiên, nông nghiệp, thủ công nghiệp và thương mại đường thủy sơ khai.

Bộ phim tái hiện chân thực văn hóa Việt cổ

Chử Đồng Tử hiện lên như hình tượng người tiên phong: Không áp đặt, không chiếm hữu mà lan tỏa tình yêu bằng sự công bằng, nhân ái và tinh thần kiến tạo. Truyền thuyết dân gian được kết hợp hài hòa với các yếu tố lịch sử, tạo nên một thiên sử thi về thời kỳ chuyển mình của người Việt cổ - nơi xung đột giữa bảo thủ và cải cách, giữa hòa hiếu và thách thức ngoại bang được đặt trong chiều sâu văn hóa, không sa vào mô típ đối kháng đơn giản.

Không gian văn hóa Việt cổ được tái hiện công phu

Một trong những điểm nhấn của "Huyền tình Dạ Trạch" là nỗ lực phục dựng không gian văn hóa Việt cổ bằng ngôn ngữ điện ảnh hiện đại. Phim tái hiện nhiều nghi lễ và tập tục truyền thống như xăm mình, tín ngưỡng dân gian, các kỹ nghệ thủ công đúc đồng, làm gốm, đóng thuyền, canh tác nông nghiệp và thủy lợi.

Thương cảng Dạ Trạch được xây dựng như một mô hình kinh tế - thương mại đường thủy sơ khai, đặt nền móng cho giao thương của người Việt cổ. Thay vì chỉ dựa vào yếu tố kỳ ảo, bộ phim kết hợp truyền thuyết với các tham luận khảo cổ về thời Hùng Vương, tạo nên bối cảnh lịch sử có cơ sở, giảm thiểu tranh cãi và tăng tính thuyết phục.

Phim được quay tại nhiều địa điểm giàu giá trị văn hóa - cảnh quan như Chử Xá (Gia Lâm), Dạ Trạch (Hưng Yên), Kinh đô Văn Lang (Làng Văn hóa các Dân tộc Việt Nam), Kim Bôi, Đầm Vân Long, Vườn Quốc gia Ba Vì… Hệ thống 300 cảnh VFX tập trung vào mô phỏng vật lý 3D giúp tái hiện chân thực sông nước, bùn lầy, mưa giông, khói lửa, tạo nên không gian sinh tồn khắc nghiệt nhưng giàu sức sống của cư dân Việt cổ.

Chia sẻ về dự án, nhà báo Nguyễn Kim Khiêm - Giám đốc sản xuất và đồng đạo diễn cho biết: "Huyền Tình Dạ Trạch không chỉ là một bộ phim điện ảnh, mà là một dự án văn hóa - sáng tạo, góp phần lan tỏa các giá trị bản sắc dân tộc trong bối cảnh đương đại.

Thông qua dự án này, đơn vị tiếp tục khẳng định vai trò nhà sản xuất uy tín, tiên phong, đồng hành cùng chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa theo tinh thần Nghị quyết 09-NQ/TU của Thành ủy Hà Nội và Quyết định số 2486/QĐ-TTg ngày 14/11/2025 của Thủ tướng Chính phủ.

Phim hướng tới việc tiên phong xây dựng một dòng phim huyền sử mới, khai thác chiều sâu văn hóa, lịch sử Việt Nam bằng ngôn ngữ điện ảnh hiện đại, giàu cảm xúc và có khả năng tiếp cận công chúng rộng rãi".

Bên cạnh nội dung phim, "Huyền tình Dạ Trạch" còn mở rộng trải nghiệm khán giả thông qua hệ sinh thái sản phẩm văn hóa lấy cảm hứng từ họa tiết Đông Sơn, biểu tượng chim Lạc, sóng nước Dạ Trạch. Cách tiếp cận này cho thấy tư duy xây dựng thương hiệu văn hóa dựa trên di sản - một hướng đi dài hơi, phù hợp với mục tiêu phát triển công nghiệp văn hóa bền vững.

Với dàn diễn viên nhiều thế hệ, đội ngũ sáng tạo giàu kinh nghiệm và sự đầu tư nghiêm túc về nghiên cứu, "Huyền tình Dạ Trạch" không chỉ là một bộ phim chiếu dịp Tết, mà là lời gợi nhớ về cội nguồn, về những giá trị văn hóa đã hun đúc nên bản sắc Việt qua hàng nghìn năm lịch sử.

Trong không khí sum vầy của mùa lễ hội, bộ phim mang đến cho khán giả một lựa chọn khác: Lắng lại, suy ngẫm và thêm tự hào về quá khứ như một cách để bước tới tương lai bằng nền tảng văn hóa vững chắc hơn.