Khuyến cáo người dân phòng chống sốt xuất huyết, tay chân miệng

Ca mắc giảm những vẫn diễn biến phức tạp

Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho biết, sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Dengue gây ra, lây truyền từ người bệnh sang người lành thông qua vật chủ trung gian là muỗi vằn.

Bệnh tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm lây từ người sang người qua đường tiêu hóa và tiếp xúc, dễ gây thành dịch do các loại virus thuộc nhóm Enterovirus gây ra.

Nhiều ca bệnh sốt xuất huyết chuyển nặng nguy kịch; không thể chủ quan tự điều trị tại nhà

Cả hai bệnh này đều lưu hành tại Việt Nam với số mắc cao, có khả năng diễn tiến nặng và dẫn đến tử vong nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời.

Theo số liệu giám sát bệnh truyền nhiễm, tình hình bệnh sốt xuất huyết và tay chân miệng trong năm 2025 diễn biến phức tạp. Thống kê cả năm 2025, toàn quốc có 190.040 ca mắc sốt xuất huyết (tăng 28,4% so với năm 2024) và 107.249 ca mắc tay chân miệng (tăng 28,9% so với năm 2024).

Mặc dù hiện nay, trên phạm vi cả nước, số ca mắc hai bệnh này có xu hướng giảm trong những tháng cuối năm 2025 và đầu năm 2026, tuy nhiên tại một số địa phương vẫn ghi nhận nhiều ca bệnh chuyển nặng, nguy kịch, việc điều trị gặp nhiều khó khăn, chi phí lớn và có nguy cơ để lại di chứng lâu dài.

Nguyên nhân chủ yếu theo Cục Phòng bệnh là do người dân còn chủ quan, đến cơ sở y tế muộn, nhập viện khi bệnh đã ở giai đoạn nặng, làm tăng nguy cơ biến chứng.

Nguyên nhân gia tăng bệnh sốt xuất huyết là do điều kiện thời tiết thay đổi, quá trình đô thị hóa nhanh làm phát sinh nhiều ổ lăng quăng tại các khu dân cư, công trình xây dựng, nhà trọ, khu sản xuất; bên cạnh đó, sự chủ động và phối hợp của người dân, các ban ngành trong công tác phòng, chống dịch tại một số địa phương còn hạn chế.

Đối với bệnh tay chân miệng, nguyên nhân gia tăng là do điều kiện vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường và khử khuẩn bề mặt chưa được bảo đảm, ý thức phòng bệnh trong cộng đồng chưa cao.

Chủ động phòng tránh dịch bệnh

Mặc dù vậy, theo Cục Phòng bệnh, sốt xuất huyết và tay chân miệng là những bệnh hoàn toàn có thể chủ động phòng tránh.

Để bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng, Bộ Y tế khuyến cáo người dân thực hiện các biện pháp phòng, chống bệnh dịch sau: Đối với phòng chống bệnh sốt xuất huyết, người dân cần đậy kín tất cả các dụng cụ chứa nước để muỗi không vào đẻ trứng.

Bệnh nhi mắc tay chân miệng đang được điều trị tại bệnh viện. Ảnh: Nguyễn Ly

Hàng tuần, mỗi gia đình thực hiện các biện pháp diệt loăng quăng/bọ gậy bằng cách thả cá vào dụng cụ chứa nước lớn; thau rửa dụng cụ chứa nước vừa và nhỏ, lật úp các dụng cụ không chứa nước; thay nước bình hoa/bình bông; bỏ muối hoặc dầu vào bát nước kê chân chạn.

Loại bỏ các vật liệu phế thải, các hốc nước tự nhiên không cho muỗi đẻ trứng như chai, lọ, mảnh chai, vỏ dừa, mảnh lu vỡ, lốp/vỏ xe cũ, hốc tre, bẹ lá... Người dân ngủ màn, mặc quần áo dài phòng muỗi đốt ngay cả ban ngày; tích cực phối hợp với ngành y tế trong các hoạt động phòng, chống bệnh dịch. Khi bị sốt, bệnh nhân đến ngay cơ sở y tế để được khám và tư vấn điều trị; không tự ý điều trị tại nhà.

Đối với phòng chống bệnh tay chân miệng: thực hiện tốt "3 sạch" gồm: ăn uống sạch, ở sạch, bàn tay sạch; thu gom, xử lý phân và chất thải của trẻ. Người dân chú ý "ăn uống sạch" như thực hiện ăn chín, uống chín, sử dụng nước sạch trong sinh hoạt hàng ngày, đảm bảo vật dụng ăn uống sạch sẽ và không cho trẻ dùng chung khăn ăn, khăn tay, vật dụng ăn uống như cốc, bát, đĩa, thìa; "ở sạch" vì virus có thể tồn tại ở bề mặt đồ vật trong không gian sống.

Vì vậy, mọi người cần thường xuyên lau sạch các bề mặt, dụng cụ tiếp xúc hàng ngày như đồ chơi, dụng cụ học tập, tay nắm cửa, tay vịn cầu thang, mặt bàn/ghế, sàn nhà bằng xà phòng hoặc các chất tẩy rửa thông thường.

Trẻ và người chăm sóc trẻ cần thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch, đặc biệt trước khi chế biến thức ăn, trước khi ăn/cho trẻ ăn, trước khi bế ẵm trẻ, sau khi đi vệ sinh, sau khi thay tã và làm vệ sinh cho trẻ.

Cục Phòng bệnh khuyến cáo khi thấy trẻ sốt và xuất hiện nốt phỏng ở lòng bàn tay, lòng bàn chân hoặc niêm mạc miệng, cần đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế.

Khi trẻ bị bệnh phải cho trẻ nghỉ học, hạn chế tiếp xúc với trẻ khác; không làm vỡ các nốt phỏng để tránh nhiễm trùng và lây lan bệnh; hạn chế vận động, tăng cường dinh dưỡng, cho trẻ ăn thức ăn lỏng mềm như cháo, súp. Nếu nghi ngờ trẻ mắc bệnh hãy liên hệ với cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn và điều trị kịp thời.

Phương Thu