Kiến nghị điều chỉnh quy định giao chỉ tiêu vay ODA khi địa phương không bội chi

Ủng hộ việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền

Phát biểu tại phiên thảo luận tại hội trường, đại biểu Quốc hội Phạm Thị Thanh Mai - Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội đánh giá cao về các báo cáo của Chính phủ cũng như các báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính.

Đại biểu cũng đồng tình ủng hộ việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, giảm thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả công tác huy động vốn. Trong đó tại dự thảo Luật phân cấp cho Thủ tướng Chính phủ, chuyển nội dung như: Thẩm quyền quyết định hạn mức vay về cho vay lại và hạn mức bảo lãnh Chính phủ hàng năm từ Chính phủ sang Thủ tướng Chính phủ. Việc này giúp đơn giản hóa và giúp ngắn quy trình phê duyệt.

Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh điều hành phiên họp.

Góp ý về nội dung cụ thể, Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội cho biết, hiện một số địa phương đang gặp vướng trong quá trình quản lý của các dự án ODA, vì vậy, đề nghị Chính phủ nghiên cứu và chỉnh sửa về các nội dung.

Đại biểu Phạm Thị Thanh Mai chia sẻ, theo quy định tại điều 49 Luật Quản lý nợ công, mục đích vay của chính quyền địa phương gồm 2 nội dung: Một là, bù đắp bội chi của ngân sách địa phương; Hai là, vay để trả nợ gốc của ngân sách địa phương.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy có những năm gần đây như tại Hà Nội, ở đầu kỳ kế hoạch đầu tư công trung hạn, khi triển khai các dự án quan trọng của quốc gia hay của thành phố cho thấy: Công tác chuẩn bị đầu tư có thể có thể chậm hơn 1 - 2 năm đầu của kỳ kế hoạch trung hạn nhưng không đến mức bội chi, nhưng Trung ương vẫn tính và giao chỉ tiêu vay nợ.

Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội Phạm Thị Thanh Mai phát biểu thảo luận

"Như vậy, trong lúc bội thu mà vẫn phải vay lại, điều này chưa thực sự hợp lý. Vì vậy, tôi đề nghị trong điều hành Chính phủ có rà soát quy định để sửa đổi bất cập này" - đại biểu đoàn TP Hà Nội đề xuất.

Về điều khoản chuyển tiếp (điều 3 dự thảo Luật), đại biểu Phạm Thị Thanh Mai đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát để bảo đảm quy định rõ ràng rằng, các chương trình, dự án đã được Quốc hội hoặc Chính phủ phê duyệt cơ chế, chính sách đặc biệt (bao gồm các dự án theo Luật Thủ đô 2024) tiếp tục được áp dụng cơ chế đặc thù đó, tránh gián đoạn trong việc thực hiện các dự án đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

"Chúng tôi rất mong muốn vì liên quan các dự án nợ hoặc ODA phải có sự kế thừa và quy định rõ trong Luật này, tránh việc các cơ quan khi tổ chức thực thi băn khoăn việc sẽ trình lại hay xử lý chuyển tiếp" - đại biểu Phạm Thị Thanh Mai nêu.

Nữ đại biểu cũng đề nghị, Chính phủ xem xét, bổ sung thêm một điểm tại khoản 1 điều 15 Luật Quản lý nợ công theo hướng: Bộ Tài chính có trách nhiệm quy định thống nhất hệ thống thông tin về dữ liệu nợ công liên thông giữa Trung ương, địa phương và đến từng đơn vị thực hiện để phục vụ công tác quản lý nợ công như: Trao đổi thông tin, số liệu, đối chiếu rút vốn, trả nợ...

Toàn cảnh phiên họp

Tăng cường năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý nợ công

Về nguyên tắc quản lý nợ công tại Điều 5, dự thảo Luật đã bổ sung khoản 6 Điều 5 quy định: “Mọi nghĩa vụ nợ của Chính phủ được đối xử bình đẳng”. Nhiều ý kiến bày tỏ hoàn toàn đồng tình với tinh thần này vì minh bạch và bảo đảm an toàn tài chính quốc gia.

ĐBQH Tô Ái Vang (Cần Thơ) cho rằng, quy định này thể hiện sự cam kết của Chính phủ về khả năng và trách nhiệm trả nợ, theo nguyên tắc đối xử bình đẳng, cũng là một trong những tiêu chí quan trọng, mà các tổ chức xếp hạng, tín nhiệm quốc tế, sử dụng để đánh giá hồ sơ rủi ro, nợ của một quốc gia. Vì thế, việc Luật hóa quy định trên, là rất cần thiết, nhằm giúp Chính phủ, dễ dàng huy động vốn trong thời gian tới.

Để bảo đảm tính thống nhất, trong các hoạt động quản lý nợ công, đại biểu Tô Ái Vang đề nghị, cần bổ sung 1 khoản giao Chính phủ quy định, trách nhiệm của Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan trong việc công khai đầy đủ và kịp thời các thông tin về nghĩa vụ nợ đã vay, tình hình sử dụng và tình hình trả nợ, để các cơ quan giám sát, thuận tiện theo dõi và giám sát việc sử dụng hiệu quả các nguồn vốn đã vay.

ĐBQH Tô Ái Vang (Cần Thơ) phát biểu.

Đồng thời, tăng cường vai trò của Kiểm toán Nhà nước, các cơ quan thuộc Quốc hội, trong việc kiểm toán, giám sát việc thực hiện nghĩa vụ trả nợ, đảm bảo tuân thủ nguyên tắc bình đẳng giữa các chủ nợ; tăng cường năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý nợ công, đặc biệt là trong việc đàm phán và hiểu biết về các điều khoản pháp lý quốc tế, để áp dụng nguyên tắc này một cách linh hoạt và hiệu quả.

Phát biểu kết luận nội dung, Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh nêu rõ, các ĐBQH cơ bản nhất trí với nhiều nội dung của dự thảo luật song cũng phân tích, đánh giá sâu sắc, làm rõ thêm các nội dung, đóng góp thêm nhiều ý kiến cụ thể để tiếp tục hoàn thiện, nâng cao chất lượng của dự thảo Luật.

Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ chỉ đạo tổng hợp đầy đủ ý kiến của các ĐBQH; đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan khác khẩn trương nghiên cứu, tiếp thu, giải trình thấu đáo tất cả các ý kiến, hoàn thiện hồ sơ dự án Luật trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua.

Thái Sơn