Kiến nghị sớm có chính sách đãi ngộ thỏa đáng cho cán bộ, công chức xã

Sáng 29/10, tiếp tục Kỳ họp thứ 10, Quốc hội thảo luận đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế xã hội năm 2025; dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế xã hội năm 2026.

Quốc hội thảo luận đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế xã hội năm 2025; dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế xã hội năm 2026.

Việc bố trí, sử dụng công sở ở một số nơi chưa hợp lý

Tham gia phát biểu, đại biểu Mai Thanh Hải (Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa) đánh giá công tác đổi mới, xây dựng và hoàn thiện pháp luật trong năm qua đã giúp tháo gỡ được nhiều điểm nghẽn, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn một số tồn tại như: Có dự án luật phải sửa đổi, sửa đổi bổ sung sau một thời gian ngắn thi hành, thậm chí phải sửa nhiều lần; việc ban hành một số văn bản để cụ thể hóa thi hành luật, nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn của pháp luật, còn chậm; việc hợp nhất một số văn bản cũng chậm, gây khó khăn cho việc áp dụng trong thực tế.

Đại biểu Mai Thanh Hải (Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa) phát biểu

Từ những vấn đề nêu trên, đại biểu Mai Thanh Hải đề nghị tiếp tục triển khai, thực hiện tốt Nghị quyết số 66 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thực thi pháp luật, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới. Kế hoạch xây dựng pháp luật phải chủ động ngay từ đầu nhiệm kỳ, từ đầu năm; tiếp tục đổi mới tư duy xây dựng pháp luật theo hướng vừa bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước, vừa khuyến khích sáng tạo, kiến tạo phát triển.

Ông cũng nhấn mạnh: “Cần đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công tác xây dựng và thực thi pháp luật, nhất là ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong việc kiểm tra, rà soát, phát hiện những mâu thuẫn, chồng chéo giữa các luật và văn bản quy phạm pháp luật”.

Đánh giá về công tác sắp xếp tổ chức bộ máy và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đại biểu Mai Thanh Hải khẳng định, đây là một cuộc cách mạng toàn diện và sâu sắc. Quá trình này diễn ra trong thời gian ngắn, nhưng Bộ Chính trị, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo tổ chức thực hiện rất sát sao, quyết liệt, linh hoạt, sáng tạo.

Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra, sau gần 4 tháng đi vào hoạt động, bên cạnh kết quả đạt được, bộ máy chính quyền địa phương hai cấp vẫn còn bộc lộ một số khó khăn, hạn chế cần được khắc phục. Một số nơi, dù đã điều chuyển cán bộ, công chức từ nơi thừa đến nơi thiếu, nhưng vẫn còn tình trạng thừa – thiếu cán bộ, đặc biệt ở các xã miền núi, biên giới, vùng sâu, vùng xa. Nhiều nơi thiếu cán bộ có năng lực chuyên môn sâu về đất đai, xây dựng, kế toán, công nghệ thông tin; năng lực của một bộ phận cán bộ chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ.

“Cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, chuyển đổi số còn gặp khó khăn; một số cử tri phản ánh rằng dịch vụ công quốc gia nhiều khi quá tải, làm chậm trễ việc giải quyết thủ tục hành chính. Việc bố trí, sử dụng công sở ở một số nơi chưa hợp lý, chưa khai thác hết công năng của các công sở xã cũ, gây lãng phí. Cán bộ, công chức phải giải quyết khối lượng công việc lớn, áp lực cao, nhưng chế độ, chính sách chưa được cải thiện” – ông nói.

Phát biểu tại Hội trường, đại biểu Mai Thanh Hải đề nghị Chính phủ tiếp tục chỉ đạo đánh giá lại việc phân cấp, phân quyền cho xã, phường, đặc khu trong thời gian qua để có sự điều chỉnh phù hợp với mô hình hiện nay; chỉ đạo sớm xác định vị trí việc làm, xây dựng chính sách tiền lương tương xứng với vị trí, việc làm.

"Trước mắt, sớm có chính sách đãi ngộ thỏa đáng về tiền lương đối với đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã hiện nay để họ yên tâm công tác. Đồng thời, cần ban hành quy chế đánh giá cán bộ, công chức theo kết quả công việc, có cơ chế sàng lọc, sẵn sàng thay thế kịp thời những cán bộ không đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ" - ông nói.

Sớm ban hành cơ chế ưu đãi để thu hút nhân lực về địa bàn khó khăn

Bày tỏ quan điểm, đại biểu Dương Văn Phước (Đoàn ĐBQH Đà Nẵng) nhấn mạnh, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã và đang khẳng định tính đúng đắn, bước đầu phát huy hiệu quả tích cực, song thực tiễn cũng đặt ra nhiều vấn đề cần tiếp tục tháo gỡ, hoàn thiện.

Đại biểu Quốc hội Dương Văn Phước

Ông cũng thừa nhận, dù Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương đã nỗ lực ban hành nhiều cơ chế, chính sách, văn bản hướng dẫn để triển khai mô hình hai cấp, song nhiều văn bản vẫn chưa kịp thời, còn chồng chéo, chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn, đặc biệt trong phân cấp thu - chi ngân sách, quản lý đầu tư xây dựng. Điều này khiến chính quyền cấp xã hiện nay còn lúng túng, dẫn tới chậm tiến độ thực hiện các dự án, ảnh hưởng đến giải ngân đầu tư công.

Đại biểu cũng nhấn mạnh, trụ sở làm việc ở nhiều nơi còn phân tán, không đồng bộ. Nhiều xã, phường tận dụng trụ sở cũ để làm việc tại hai, ba điểm, gây khó khăn trong tổ chức, điều hành. Hạ tầng giao thông xuống cấp; hạ tầng điện, công nghệ thông tin chưa được đầu tư đồng bộ. Công tác chuyển đổi số, kết nối chia sẻ dữ liệu giữa các cấp, các ngành chưa thông suốt, nhất là trong lĩnh vực hộ tịch, đất đai.

Đặc biệt, ở khu vực miền núi, trung du, điều kiện địa hình phức tạp, thường xuyên sạt lở, lũ lụt gây chia cắt, khiến việc đi lại và tiếp cận hỗ trợ người dân gặp nhiều khó khăn. Do điều kiện tự nhiên, việc cung cấp điện, mạng viễn thông cũng gặp trở ngại; nhiều nơi mạng 4G yếu hoặc chập chờn, khiến việc điều hành, quản lý, thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến gặp nhiều khó khăn.

“Việc bố trí cán bộ chưa đồng bộ, chưa đúng chuyên môn; số lượng, chưa đồng đều về trình độ, năng lực còn chênh lệch. Một số phòng như phòng kinh tế, phòng văn hóa chỉ có 5–6 biên chế, nhiều người không có chuyên môn, chưa được bồi dưỡng nghiệp vụ nhưng phải đảm nhiệm khối lượng công việc của 4 phòng chuyên môn cấp huyện trước đây.

Việc định biên cho cấp xã chưa tính đến yếu tố địa hình, vùng miền, điều kiện kinh tế - xã hội, nên tại nhiều xã, khối lượng công việc rất áp lực. Trong khi, một số xã thừa cán bộ, có nơi vài chục người, trong khi nhiều địa bàn lại thiếu cán bộ nghiêm trọng, đặc biệt là các xã miền núi, khó khăn, biên giới, hải đảo, hiện có nơi chỉ còn 7–14 cán bộ, rất khó đảm nhiệm những nhiệm vụ được giao” – ông nói.

Các đại biểu Quốc hội tham dự phiên họp

Trong khi đó, ngân sách cấp xã hiện còn khó khăn, chuyển giao chậm, chưa tương xứng với yêu cầu nhiệm vụ. Công chức cấp xã làm việc với áp lực cao, khối lượng gấp 2 – 3 lần nhưng chế độ, chính sách không thay đổi, còn thấp, chưa đủ khuyến khích, động viên để họ yên tâm công tác, dốc lòng cống hiến.

Đại biểu này đề nghị, Chính phủ sớm ban hành các văn bản hướng dẫn còn thiếu; sửa đổi, bổ sung các quy định còn chồng chéo; nghiên cứu ban hành cơ chế, chính sách phù hợp cho cấp xã; xây dựng cơ chế phân cấp, phân quyền, ủy quyền rõ ràng, đảm bảo tính chủ động, linh hoạt cho chính quyền địa phương trong quá trình thực hiện nhiệm vụ; Tập trung đẩy mạnh cải cách, đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm khó khăn cho địa phương, doanh nghiệp và người dân; tiếp tục đầu tư, nâng cấp đồng bộ cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin cho các xã, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo.

“Bộ Nội vụ cần sớm khảo sát thực tế, xây dựng vị trí việc làm, khung biên chế tối thiểu làm cơ sở định biên cho các xã; tham mưu Chính phủ ban hành cơ chế tiền lương phù hợp để khuyến khích cán bộ, công chức cấp xã yên tâm công tác, thu hút nhân lực về địa bàn khó khăn; đồng thời, quan tâm đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ cho cán bộ theo vị trí việc làm” – đại biểu Dương Văn Phước kiến nghị.

Tham gia thảo luận, đại biểu Trần Quốc Tuấn (Đoàn Vĩnh Long) phản ánh, cử tri các tỉnh Nghệ An, Lâm Đồng, Đồng Tháp đề nghị Chính phủ có chính sách hỗ trợ, khuyến khích đối với cán bộ vùng sáp nhập, bởi đời sống gặp nhiều khó khăn, chi phí đi lại, thuê nhà, sinh hoạt tăng, khiến thu nhập thực tế giảm từ 10–12% so với trước đây.

Đại biểu Trần Quốc Tuấn (Đoàn ĐBQH Vĩnh Long)

Theo đại biểu này, nhiều địa phương như Bắc Kạn, Cần Thơ và một số tỉnh đồng bằng sông Cửu Long cũng phản ánh tình trạng đội ngũ cán bộ cơ sở đang phải gánh thêm nhiều phần việc do tinh giản biên chế nhưng thu nhập chưa được cải thiện, ảnh hưởng đến tâm lý, động lực và hiệu quả công tác của họ.

“Những phản ánh này không chỉ là con số, hay kiến nghị kỹ thuật, mà là tiếng lòng của đội ngũ công chức, viên chức cơ sở – những người đang gánh trên vai phần việc nặng nề nhất của bộ máy nhà nước. Nếu đời sống của họ không được bảo đảm, thì hiệu quả thực thi chính sách cũng sẽ khó đáp ứng yêu cầu” – ông nhấn mạnh.

Thái Sơn