Làm rõ đột phá thể chế, phát huy nguồn lực đổi mới sáng tạo

Báo cáo chính trị thể hiện tầm nhìn chiến lược, tư duy đổi mới

Theo GS.TS. Nguyễn Thị Lan, Dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội XIV được chuẩn bị công phu, bài bản, thể hiện tinh thần trách nhiệm cao của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Tổ biên tập văn kiện.

Điểm nổi bật của văn kiện lần này là tinh thần đổi mới và khát vọng phát triển. Báo cáo xác định định hướng phát triển nhanh, bền vững trên nền tảng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời coi con người là trung tâm, mục tiêu và động lực của phát triển. Báo cáo cũng chú trọng công bằng xã hội, xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng hiệu quả.

Ngoài ra, văn kiện đề cao phát triển vùng, liên kết vùng, mở rộng đối ngoại độc lập, tự chủ, hợp tác và hội nhập quốc tế, góp phần nâng cao vị thế, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.

Buổi thảo luận tại Tổ 1 góp ý Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội XIV của Đảng

Đóng góp vào Phần XV - Nhiệm vụ trọng tâm và đột phá chiến lược, GS.TS. Nguyễn Thị Lan cho rằng nội dung này đã được xây dựng toàn diện, thể hiện tầm nhìn xa và tính khả thi cao. Sáu nhiệm vụ trọng tâm và ba đột phá chiến lược đã khẳng định định hướng phát triển nhanh, bền vững dựa trên đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Tuy nhiên, bà đề nghị làm rõ hơn nội hàm của đột phá về thể chế, nhất là trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, khi dữ liệu và công nghệ trở thành nguồn lực phát triển mới. Thể chế cần linh hoạt, minh bạch và thích ứng nhanh hơn với thực tiễn.

Bên cạnh đó, cần bổ sung định hướng phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia, tăng cường liên kết giữa Nhà nước – doanh nghiệp – viện – trường để phát huy tối đa nguồn lực trong nước. GS.TS. Nguyễn Thị Lan cũng nhấn mạnh vai trò của văn hóa và con người như nền tảng tinh thần và nguồn lực nội sinh của phát triển bền vững; đồng thời đề xuất chú trọng phát triển vùng trọng điểm, kinh tế biển và bảo đảm an ninh phi truyền thống như năng lượng, môi trường, an ninh mạng, nguồn nước – những vấn đề toàn cầu đang có tác động trực tiếp đến ổn định và phát triển quốc gia.

Khoa học – công nghệ là động lực chiến lược cho phát triển đất nước

Về Phần XI – Đối ngoại và hội nhập quốc tế, Đại biểu Nguyễn Thị Lan đánh giá cao việc Báo cáo đã quán triệt tinh thần của Nghị quyết 59 và các nghị quyết quan trọng khác của Bộ Chính trị, thể hiện rõ đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển.

Tuy vậy, Giáo sư Nguyễn Thị Lan đề xuất làm rõ hơn vai trò của đối ngoại kinh tế trong phục hồi và chuyển đổi mô hình tăng trưởng, đặc biệt trong tận dụng hiệu quả các FTA thế hệ mới và thu hút nguồn lực cho chuyển đổi xanh, chuyển đổi số.

GS.TS.Nguyễn Thị Lan, Đại biểu Quốc hội, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam góp ý

Bà cũng kiến nghị bổ sung nội dung về ngoại giao khoa học – công nghệ, năng lượng xanh, ngoại giao văn hóa và sức mạnh mềm quốc gia, coi đó là công cụ hữu hiệu quảng bá hình ảnh đất nước, xây dựng thương hiệu quốc gia và tạo dựng niềm tin quốc tế. Một đề xuất đáng chú ý khác là bổ sung khái niệm “ngoại giao số” – kênh mới giúp Việt Nam tăng cường truyền thông đối ngoại, kết nối, lan tỏa thông tin và tạo đồng thuận quốc tế trong kỷ nguyên công nghệ.

Góp ý về Phần VII – Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, GS.TS. Nguyễn Thị Lan kiến nghị: Xây dựng chính sách đủ mạnh để khuyến khích đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp công nghệ, đặc biệt trong các lĩnh vực tiềm năng như công nghệ sinh học, nông nghiệp chính xác, nông nghiệp thông minh; Bổ sung nội dung bảo vệ dữ liệu, an ninh công nghệ và chủ quyền số, coi đây là điều kiện tiên quyết cho phát triển bền vững trong kỷ nguyên số; Đẩy mạnh hợp tác quốc tế về công nghệ cao, năng lượng xanh, trí tuệ nhân tạo, đồng thời tăng cường liên kết giữa Nhà nước – doanh nghiệp – viện nghiên cứu – trường đại học để hình thành năng lực đổi mới sáng tạo quốc gia bền vững.

Kết thúc phần phát biểu, Giáo sư Nguyễn Thị Lan nhấn mạnh, Dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội XIV đã kế thừa thành quả của các kỳ Đại hội trước, đồng thời thể hiện khát vọng đổi mới, phát triển bền vững và hội nhập toàn diện.

Những góp ý về thể chế, đổi mới sáng tạo, khoa học – công nghệ, văn hóa và đối ngoại – nếu được nghiên cứu, tiếp thu – sẽ giúp Báo cáo hoàn thiện hơn, phản ánh sâu sắc tầm nhìn hiện đại, chủ động, sáng tạo của Đảng, đồng thời tạo nền tảng để hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.

Đình Trung