Nét văn hóa độc đáo trong Lễ Nghinh Thần Nam Hải ở An Giang

Theo tín ngưỡng dân gian, thần Nam Hải là vị thần luôn phù hộ cho bà con ngư dân ra khơi được bình an, tôm cá đầy khoang, cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Cư dân vùng biển tin rằng, cá Ông chính là hóa thân của thần Nam Hải, luôn giúp đỡ ngư dân vượt qua phong ba bão táp, cứu người trong hoạn nạn giữa trùng khơi.

Khi cá Ông “lụy” dạt vào bờ, người dân thành kính tổ chức tang lễ và an táng trọng thể, lập lăng thờ phụng và cũng là nơi người dân sinh hoạt văn hóa, cố kết cộng đồng, tưởng nhớ tiền nhân có công gìn giữ biển đảo.

Do đó, Lễ Nghinh Thần là dịp để gìn giữ và phát huy truyền thống văn hóa đặc sắc của cư dân vùng biển đảo Kiên Hải, đồng thời cầu chúc cho xóm làng thịnh vượng, quốc thái dân an.

Lễ Nghinh Thần mở đầu bằng tiếng trống hội vang lên hùng tráng, báo hiệu thời khắc thiêng liêng của buổi lễ (ảnh: Trung Hiếu)

Ông Trương Văn Được, Phó Trưởng ban Quản lý Di tích Lịch sử - Văn hóa Lăng Ông Nam Hải cho biết: Lễ Nghinh Thần là một trong những lễ trọng trong Lăng Thần Nam Hải Lại Sơn. Chương trình mở đầu bằng tiếng trống hội vang lên hùng tráng, báo hiệu thời khắc thiêng liêng của buổi lễ. Tiếp đó là tiết mục múa tế lễ Thần Nam Hải.

Sau phần đọc Chúc văn do Chánh Tế, Bồi Tế Lăng Ông Nam Hải Lại Sơn thực hiện, các chính quyền đặc khu, người dân và du khách dâng hương Thần Nam Hải và tưởng nhớ tiền nhân - những bậc tiền bối đã có công khai lập và xây dựng làng nghề hải đảo Lại Sơn.

Cách thức Nghinh Thần diễn ra long trọng và trang nghiêm, đi đầu là đoàn lân rồng, kế đến là học sinh, nghĩa quân, đội học trò lễ, ban tế tự, kiệu Ông, các bô lão, các cấp lãnh đạo chính quyền địa phương và người dân, du khách.

Lễ Nghinh Thần ngoài biển (ảnh: Trung Hiếu)

Tại bến Nghinh Ông, kiệu Thần sẽ được cung thỉnh lên thuyền Nghinh, dẫn đầu đoàn thuyền đông đảo của ngư dân. Đến điểm Nghinh Thần ngoài khơi, chủ tế sẽ dâng lễ và đọc lời cầu an truyền thống. Nghi thức thả hoa, thả lễ xuống biển mang ý nghĩa cầu cho bình an, mùa màng bội thu. Hàng chục tàu, thuyền đánh cá của ngư dân Lại Sơn và khu vực lân cận tham gia đoàn đưa - rước Nghinh Ông.

Lễ Nghinh Thần ngoài biển độc đáo bởi nghi thức thỉnh linh rước thần ra biển với sự tham gia của tàu thuyền trang hoàng cờ phướn rực rỡ, cùng các lễ vật thể hiện khát vọng cầu bình an, mưa thuận gió hòa và mùa bội thu, tôm cá đầy khoang.

Đây cũng là tín ngưỡng dân gian đặc sắc của ngư dân, kết hợp giữa yếu tố tâm linh và văn hóa truyền thống, thu hút cả người dân lẫn du khách.

Lần đầu tiên dự lễ Nghinh Thần ở đảo Lại Sơn, anh Nguyễn Tuấn Hải, du khách đến từ phường Châu Đốc chia sẻ: “Tôi rất ấn tượng với những nghi thức lễ độc đáo, mang đậm tính truyền thống đặc trưng của người dân xứ biển, nhất là hình ảnh các tàu cùng nhau chạy ra biển làm lễ rất đẹp…”.

Lễ hội Nghinh Ông Lại Sơn diễn ra với nhiều hoạt động ý nghĩa (ảnh: Trung Hiếu)

Nghinh Thần Nam Hải là một nghi lễ nằm trong khuôn khổ của Lễ hội Nghinh Ông Lại Sơn năm 2025, diễn ra từ ngày 4 - 5/12 (tức ngày 15 - 16/10 âm lịch) tại đặc khu Kiên Hải, tỉnh An Giang. Đây là hoạt động văn hóa đặc trưng truyền thống không thể thiếu của người dân đặc khu Kiên Hải. Bên cạnh tổ chức phần lễ theo nghi thức truyền thống, Lễ hội còn diễn ra nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao ý nghĩa.

Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND đặc khu Kiên Hải Châu Hùng Kỳ cho biết, qua 2 ngày (4 và 5/12, nhằm ngày 15 và 16/10 âm lịch), Lễ hội Nghinh Ông Lại Sơn diễn ra trong không khí trang nghiêm và thành kính, để lại ấn tượng đẹp trong lòng người dân và du khách gần xa.

Trải qua hàng trăm năm, Lễ hội Nghinh Ông Lại Sơn trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của cư dân nơi đây, là lễ hội tiêu biểu không chỉ của người dân Lại Sơn, mà còn của toàn vùng biển Tây tỉnh An Giang.

Không chỉ mang ý nghĩa tín ngưỡng sâu sắc, Lễ hội Nghinh Ông Lại Sơn còn là điểm nhấn văn hóa - du lịch quan trọng, góp phần quảng bá hình ảnh con người và vùng biển đảo An Giang đến với du khách gần xa, thúc đẩy phát triển kinh tế, du lịch địa phương, đưa An Giang ngày càng trở thành điểm đến hấp dẫn của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Trọng Vũ