Quảng Ninh thêm một di sản được UNESCO ghi danh thế giới

Tối 20/12, tại Quảng trường Minh Tâm, phường Yên Tử (Quảng Ninh) đã diễn ra Lễ đón bằng công nhận Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc là Di sản văn hóa thế giới. Sự kiện được tỉnh Quảng Ninh, Bắc Ninh và Hải Phòng phối hợp tổ chức.

Chương trình được tổ chức long trọng, với quy mô 15.000 chỗ ngồi dành cho đại biểu, Phật tử và người dân. Tham dự buổi lễ có Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính; ông Jonathan Baker, Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam, cùng nhiều đại biểu Trung ương, đại biểu quốc tế, các vị đại sứ, nhà khoa học…

UNESCO trao bằng công nhận Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc là Di sản văn hóa thế giới.

Quần thể Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn - Kiếp Bạc là di sản liên tỉnh, trải rộng trên địa bàn Quảng Ninh, Bắc Ninh và Hải Phòng. Trong đó, Yên Tử (Quảng Ninh) giữ vai trò trung tâm, là nơi khởi nguồn của Thiền phái Trúc Lâm do Phật hoàng Trần Nhân Tông sáng lập vào thế kỷ XIII.

Từ Yên Tử, tư tưởng nhập thế, hòa quang đồng trần của Trúc Lâm được lan tỏa, gắn kết với hệ thống di tích, danh thắng ở Vĩnh Nghiêm, Côn Sơn, Kiếp Bạc, tạo nên một chỉnh thể di sản thống nhất về lịch sử, tư tưởng và không gian văn hóa.

Theo hồ sơ được UNESCO thông qua, quần thể di sản này đáp ứng các tiêu chí khắt khe về giá trị nổi bật toàn cầu, phản ánh một truyền thống tư tưởng độc đáo của Việt Nam, nơi Phật giáo không tách rời đời sống xã hội, mà trở thành nền tảng tinh thần cho việc trị quốc, an dân và tu dưỡng con người.

Hệ thống chùa, tháp, am thiền, đường hành hương, cùng cảnh quan núi rừng, sông suối đã tạo nên một không gian văn hóa sống, được duy trì liên tục qua nhiều thế kỷ và vẫn giữ vai trò quan trọng trong đời sống đương đại.

Ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam, phát biểu tại buổi lễ

Phát biểu tại lễ trao Bằng công nhận, Ông Jonathan Baker, Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam nhấn mạnh rằng quần thể Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn - Kiếp Bạc không chỉ là minh chứng cho sự sáng tạo của con người trong lịch sử, mà còn thể hiện rõ mối quan hệ hài hòa giữa con người với thiên nhiên.

Đây là một di sản “sống”, nơi các giá trị văn hóa, tín ngưỡng vẫn được cộng đồng thực hành, trao truyền và bảo vệ, phù hợp với tinh thần của Công ước Di sản Thế giới.

Đối với Quảng Ninh, việc Yên Tử trở thành trung tâm của Di sản Văn hóa Thế giới mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Trong nhiều năm qua, tỉnh đã kiên trì thực hiện chiến lược phát triển bền vững, lấy văn hóa làm nền tảng, di sản làm nguồn lực.

Công tác bảo tồn, tu bổ di tích Yên Tử luôn được triển khai thận trọng, tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc bảo tồn quốc tế, đồng thời gắn với bảo vệ cảnh quan tự nhiên, đa dạng sinh học và môi trường sinh thái.

Đồng chí Mai Văn Chính, Phó Thủ tướng Chính phủ, nhấn mạnh về giá trị đặc biệt của Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc

Thay mặt Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Phó Thủ tướng Mai Văn Chính bày tỏ trân trọng cảm ơn UNESCO, các tổ chức quốc tế, các quốc gia thành viên, các chuyên gia trong và ngoài nước, các Bộ, ngành Trung ương, các địa phương, Giáo hội Phật giáo Việt Nam và toàn thể Nhân dân đã đồng hành, đóng góp trí tuệ và công sức cho thành công của hồ sơ di sản đặc biệt quan trọng này.

Phó Thủ tướng cũng đánh giá cao nỗ lực của Quảng Ninh cùng các địa phương trong quần thể di sản, coi đây là minh chứng cho cách tiếp cận đúng đắn giữa bảo tồn và phát triển.

Danh hiệu Di sản Văn hóa Thế giới không chỉ là niềm tự hào, mà còn đặt ra trách nhiệm lớn hơn trong việc xây dựng cơ chế quản lý liên tỉnh hiệu quả, đảm bảo tính toàn vẹn, xác thực của di sản trước những tác động của phát triển kinh tế, đô thị hóa và du lịch đại chúng.

Các tiết mục văn nghệ mang đậm màu sắc văn hóa dân tộc

Thay mặt Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân tỉnh Quảng Ninh, tỉnh Bắc Ninh và thành phố Hải Phòng, ông Bùi Văn Khắng, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh gửi lời cảm ơn sâu sắc tới Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc, Ủy ban Di sản Thế giới, các quốc gia thành viên của UNESCO đã công nhận Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc là Di sản văn hóa thế giới.

Đồng chí Bùi Văn Khắng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh, đại diện các địa phương có di sản phát biểu tại buổi lễ

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh khẳng định: "Danh hiệu Di sản Văn hóa Thế giới cũng mở ra những cơ hội mới cho Quảng Ninh trong việc tăng cường hợp tác quốc tế, tiếp cận các nguồn lực hỗ trợ về bảo tồn, nghiên cứu và đào tạo chuyên môn.

Đây là điều kiện thuận lợi để tỉnh tiếp tục nâng cao năng lực quản lý di sản, ứng dụng khoa học, công nghệ trong bảo tồn, số hóa dữ liệu di tích, đồng thời đẩy mạnh quảng bá hình ảnh Yên Tử nói riêng và Quảng Ninh nói chung ra thế giới".

Sự kiện đặc biệt này diễn ra vào ngày 1/11 năm Ất Tỵ, đúng ngày Tưởng niệm 717 năm ngày Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập Niết bàn - Vị minh quân anh minh, nhà tư tưởng lớn, danh nhân văn hóa kiệt xuất của dân tộc.

Đây là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng không chỉ đối với tỉnh Quảng Ninh, tỉnh Bắc Ninh và thành phố Hải Phòng mà còn là niềm tự hào chung của dân tộc.

Đông đảo người dân, du khách tham dự Lễ đón nhận Bằng công nhận Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc là Di sản văn hóa thế giới

Đặc biệt đối với Quảng Ninh, dấu mốc Di sản Văn hóa Thế giới không phải là điểm kết thúc, mà là khởi đầu cho một chặng đường mới. Chặng đường đó đòi hỏi sự kiên định trong bảo tồn, sự sáng tạo trong phát huy giá trị và sự đồng thuận của toàn xã hội.

Khi di sản được đặt đúng vị trí trung tâm của chiến lược phát triển, Quảng Ninh không chỉ bảo vệ được những giá trị quý báu của quá khứ, mà còn tạo dựng nền tảng vững chắc cho tương lai, nơi văn hóa trở thành động lực bền vững cho sự phát triển kinh tế - xã hội.

Ngọc Tiến