Sinh viên Giao thông vận tải và sứ mệnh mở lối hạ tầng trong kỷ nguyên số

Những định hướng này đặt ra yêu cầu rất cụ thể đối với hệ thống giáo dục đại học, đặc biệt là các trường kỹ thuật trọng điểm, nơi đào tạo nguồn nhân lực trực tiếp tham gia xây dựng hạ tầng, kinh tế và không gian phát triển quốc gia.

Phóng viên Báo Tuổi trẻ Thủ đô có cuộc trao đổi với ThS Nguyễn Văn Khởi - UVBCH Thành đoàn Hà Nội, Bí thư Đoàn trường Đại học Giao thông Vận tải về các quyết sách của Đại hội XIV và những cơ hội cho bạn trẻ nhằm mở ra một không gian hành động mới, nhất là đối với sinh viên khối ngành giao thông vận tải, kỹ thuật và công nghệ.

ThS Nguyễn Văn Khởi - UVBCH Thành đoàn Hà Nội, Bí thư Đoàn trường ĐHGTVT, Giảng viên Bộ môn Kỹ thuật Viễn thông, Khoa Điện - Điện tử, Trường ĐH Giao thông Vận tải

- PV: Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh lấy đột phá phát triển KH-CN, đổi mới sáng tạo và GD-ĐT làm động lực trung tâm. Anh nhìn nhận thông điệp này có ý nghĩa thế nào với sinh viên Trường Đại học Giao thông Vận tải?

- ThS Nguyễn Văn Khởi: Có thể nói, đây là một thông điệp rất rõ ràng và trúng với thực tiễn phát triển hiện nay. Giao thông - hạ tầng luôn được xem là “mạch máu” của nền kinh tế, nhưng trong kỷ nguyên mới, hạ tầng không chỉ là đường sá, cầu cống theo nghĩa truyền thống, mà là hạ tầng thông minh, hạ tầng số, hạ tầng xanh và bền vững.

Việc Đại hội XIV xác định KH-CN, đổi mới sáng tạo và GD-ĐT là động lực trung tâm cho thấy Đảng đã đặt niềm tin lớn vào nguồn nhân lực trí thức trẻ, trong đó sinh viên các trường kỹ thuật như Đại học Giao thông Vận tải giữ vai trò rất quan trọng. Điều này đòi hỏi sinh viên không chỉ học để có bằng cấp, mà phải học để làm chủ công nghệ, làm chủ tư duy đổi mới và năng lực sáng tạo.

- PV: Một trong những nội dung lớn được Đại hội XIV nhấn mạnh là đột phá phát triển KH-CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Điều này đang được cụ thể hóa ra sao trong môi trường đại học và hoạt động Đoàn?

- ThS Nguyễn Văn Khởi: Trường Đại học Giao thông vận tải là cơ sở đào tạo, nghiên cứu trọng điểm mang tính dẫn dắt trong lĩnh vực giao thông vận tải, hạ tầng giao thông hiện đại và đường sắt tốc độ cao. Trên cơ sở đó, nhà trường tập trung triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW thông qua đổi mới chương trình đào tạo, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học ứng dụng và thúc đẩy chuyển đổi số.

Bí thư Đoàn trường Trường ĐH Giao thông Vận tải và các sinh viên xuất sắc

Hoạt động đào tạo và nghiên cứu được định hướng tiếp cận chuẩn quốc tế, gắn chặt với các công nghệ nền tảng và các dự án hạ tầng chiến lược của đất nước. Hiện nay, nhà trường đang đẩy mạnh chuyển đổi số một cách toàn diện trong đào tạo, nghiên cứu khoa học và quản trị đại học. Nhiều chương trình đào tạo đã và đang được cập nhật theo hướng tích hợp công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và mô phỏng số vào thiết kế, xây dựng và quản lý hệ thống hạ tầng giao thông.

Với Đoàn Thanh niên, chúng tôi xác định rõ vai trò đồng hành cùng sinh viên trong nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo. Các phong trào như “Sinh viên nghiên cứu khoa học”, “Ý tưởng sáng tạo trẻ”, “Sinh viên khởi nghiệp đổi mới sáng tạo” được tổ chức thường xuyên, gắn với các bài toán thực tiễn của ngành giao thông như giao thông thông minh, logistics xanh, vật liệu mới, kết cấu bền vững.

Hạ tầng giao thông được đầu tư đồng bộ, tạo thế liên kết vùng và mở rộng không gian phát triển đô thị

Điều quan trọng là từ chương trình, tạo cho sinh viên kiến thức giỏi chuyên môn và tư duy dám nghĩ, dám thử nghiệm, dám thất bại, đúng tinh thần mà Đại hội XIV đã nêu khi yêu cầu xóa bỏ mọi rào cản về cơ chế, chính sách để phát triển KH-CN và GD-ĐT.

PV: Đại hội XIV cũng đặt ra yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi xanh, chuyển đổi cơ cấu và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Với một trường đào tạo kỹ thuật giao thông, định hướng này được nhìn nhận như thế nào, thưa anh?

ThS Nguyễn Văn Khởi: Chuyển đổi xanh là xu thế tất yếu và là yêu cầu bắt buộc đối với ngành giao thông. Từ thiết kế công trình, lựa chọn vật liệu, tổ chức vận tải đến quản lý khai thác, tất cả đều phải hướng tới giảm phát thải, tiết kiệm năng lượng và phát triển bền vững.

Nhà trường đã và đang đưa các nội dung về giao thông xanh, hạ tầng bền vững, kinh tế tuần hoàn vào chương trình đào tạo. Sinh viên không chỉ học lý thuyết, mà được tiếp cận các dự án nghiên cứu, thực tập, thực tế tại doanh nghiệp, các công trình trọng điểm.

Hình ảnh mô phỏng Dự án đường sắt tốc độ cao vào cuối năm 2026

Đối với Đoàn Thanh niên, chúng tôi chú trọng bồi dưỡng kỹ năng nghề nghiệp, kỹ năng số và năng lực thích ứng cho sinh viên, giúp các bạn sẵn sàng tham gia vào các vùng kinh tế, công trình trọng điểm, các cực tăng trưởng mới mà Đảng đã xác định.

PV: Đại hội XIV nhấn mạnh xây dựng nền giáo dục quốc dân hiện đại, ngang tầm khu vực và thế giới. Theo anh, sinh viên hôm nay cần chuẩn bị gì để đáp ứng yêu cầu này?

ThS Nguyễn Văn Khởi: Sinh viên cần chuẩn bị cho mình một nền tảng toàn diện: kiến thức chuyên môn vững, kỹ năng số, thành thạo và làm chủ các công cụ AI, ngoại ngữ, tư duy toàn cầu và bản lĩnh chính trị. Giáo dục hiện đại không chỉ đào tạo “người làm kỹ thuật”, mà đào tạo “công dân toàn cầu” có trách nhiệm với đất nước.

Trường Đại học Giao thông Vận tải có truyền thống hơn 80 năm đào tạo nhiều thế hệ kỹ sư, cán bộ kỹ thuật đóng góp cho các công trình lớn, trọng điểm của đất nước. Thế hệ sinh viên hôm nay tiếp nối truyền thống ấy, nhưng trong bối cảnh mới, với yêu cầu cao hơn, áp lực lớn hơn và cơ hội cũng rộng mở hơn.

Các nhà thầu thi công dự án cầu Tứ Liên (Hà Nội)

Việc Đảng xác định xóa bỏ các rào cản về cơ chế, chính sách là tín hiệu rất tích cực. Khi môi trường nghiên cứu, học tập và sáng tạo được cởi mở hơn, sinh viên sẽ có nhiều cơ hội tiếp cận nguồn lực, tham gia các đề tài, dự án lớn, kết nối với doanh nghiệp và xã hội.

Về phía nhà trường, đây là điều kiện để tiếp tục đầu tư cho phòng thí nghiệm, trung tâm nghiên cứu, nâng cao chất lượng giảng viên và mở rộng hợp tác quốc tế. Với sinh viên, đó là cơ hội để biến tri thức thành giá trị thực tiễn, đóng góp trực tiếp cho sự phát triển đất nước.

- PV: Từ góc nhìn của tổ chức Đoàn, anh kỳ vọng gì ở thế hệ sinh viên Giao thông Vận tải trong kỷ nguyên mới?

- ThS Nguyễn Văn Khởi: Những quyết sách lớn của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã mở ra một chặng đường phát triển mới cho đất nước, với tầm nhìn dài hạn, rõ mục tiêu và yêu cầu rất cao về chất lượng tăng trưởng. Trong bối cảnh đó, vai trò của thế hệ trẻ, đặc biệt là sinh viên các trường đại học kỹ thuật, hạ tầng như Đại học Giao thông Vận tải, được đặt ở vị trí hết sức quan trọng.

Phối cảnh thiết kế cầu Thượng Cát bắc qua sông Hồng

Từ góc nhìn của tổ chức Đoàn, tôi kỳ vọng sinh viên Giao thông Vận tải sẽ là lực lượng tiên phong trong làm chủ khoa học - công nghệ, làm chủ chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo, đồng thời trực tiếp tham gia xây dựng hệ thống hạ tầng quốc gia hiện đại, đồng bộ và bền vững. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn cả là bên cạnh kiến thức chuyên môn, mỗi sinh viên cần nuôi dưỡng lý tưởng sống, giữ vững niềm tin vào con đường phát triển mà Đảng đã lựa chọn, coi đó là điểm tựa để không ngừng học tập, rèn luyện và cống hiến.

Thực tiễn phát triển của Thủ đô Hà Nội hiện nay cho thấy rất rõ điều đó. Việc Thành phố thông qua chủ trương đầu tư các dự án lớn như Khu đô thị thể thao Olympic hay Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ, đồng thời cho thấy tư duy phát triển dài hạn, nhất quán với quy hoạch tổng thể Thủ đô nói riêng và đất nước nói chung trong tầm nhìn 100 năm. Đây không chỉ là những dự án hạ tầng đơn thuần, mà là các bước đi chiến lược nhằm mở rộng không gian phát triển, tạo động lực tăng trưởng mới và nâng cao chất lượng sống của người dân.

ThS Nguyễn Văn Khởi - UVBCH Thành đoàn Hà Nội, Bí thư Đoàn trường ĐHGTVT, Giảng viên Bộ môn Kỹ thuật Viễn thông, Khoa Điện - Điện tử, Trường ĐH Giao thông Vận tải

Trong bức tranh ấy, thế hệ trẻ vừa là đối tượng hưởng lợi trực tiếp, vừa là lực lượng được kỳ vọng gánh vác những trọng trách lớn trong tương lai. Điều đó đòi hỏi sinh viên không thể đứng ngoài hay đi theo một cách thụ động, mà phải chủ động trang bị tri thức, kỹ năng, bản lĩnh nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội, sẵn sàng đi trước, mở lối bằng tư duy khoa học, tinh thần đổi mới sáng tạo và khát vọng cống hiến cho đất nước.

Chính từ tâm thế chủ động đó, vai trò của sinh viên trong kỷ nguyên mới sẽ được khẳng định bằng những giá trị thực chất, lâu dài cho sự phát triển quốc gia.

Hương Giang