“Số hóa” y tế xã, phường trong mô hình chính quyền hai cấp

Đẩy mạnh công tác chuyển đổi số trong khám, chữa bệnh

Trong tiến trình sắp xếp đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, hệ thống trạm y tế xã, phường của Hà Nội đứng trước yêu cầu vừa bảo đảm hoạt động thông suốt, vừa nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân.

Các trạm y tế xã, phường được rà soát, sắp xếp lại tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn nhưng vẫn giữ nguyên mạng lưới phục vụ người dân. Việc phân cấp quản lý gắn với mô hình chính quyền hai cấp giúp chính quyền cơ sở chủ động hơn trong điều hành, bố trí nhân lực và sử dụng nguồn lực y tế.

Người dân đến khám tại các trạm y tế

Trong bối cảnh đó, các trạm y tế nhanh chóng ổn định, duy trì đầy đủ các hoạt động khám chữa bệnh ban đầu, tiêm chủng, phòng chống dịch bệnh, quản lý bệnh không lây nhiễm và chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Thực tiễn cho thấy, ở những địa bàn rộng, dân số đông hoặc có đặc thù về điều kiện kinh tế - xã hội, trạm y tế càng đóng vai trò quan trọng trong việc “giữ nhịp” cho hệ thống y tế.

Song song với việc ổn định tổ chức, chuyển đổi số được xác định là hướng đi chiến lược để nâng cao chất lượng y tế cơ sở sau sáp nhập. Hà Nội đã lựa chọn cách tiếp cận ngay từ tuyến cơ sở, bắt đầu tại trạm y tế xã, phường - nơi tiếp xúc trực tiếp với người dân.

Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Vũ Cao Cương cho biết: Trạm y tế số là bước phát triển tất yếu trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia. Mô hình này lưu trữ toàn bộ hồ sơ, bệnh án, thông tin tiêm chủng, xét nghiệm… của người dân, liên kết dữ liệu trực tiếp từ tuyến Trung ương đến cơ sở.

Mỗi người dân sẽ có mã định danh y tế điện tử, chứa toàn bộ dữ liệu về khám chữa bệnh, tiêm chủng, xét nghiệm, dinh dưỡng… được cập nhật thường xuyên và chia sẻ giữa các cơ sở y tế. Nhờ vậy, người dân có thể được chăm sóc liên tục, sử dụng kết quả xét nghiệm, chẩn đoán ở nhiều bệnh viện khác nhau mà không cần làm lại, giúp tiết kiệm thời gian, chi phí.

Kiosk tiếp nhận khám, chữa bệnh tự động, có sử dụng căn cước công dân gắn chíp tại Trạm Y tế xã Sóc Sơn phục vụ người dân khi đến đăng ký khám

BS.CKI Lê Đức Tuyên, Trưởng trạm Y tế xã Sóc Sơn cho biết: Trạm đẩy mạnh công tác chuyển đổi số trong khám, chữa bệnh, áp dụng hệ thống quản lý khám, chữa bệnh điện tử: Tiếp nhận khám, chữa bệnh, chỉ định cận lâm sàng, kê đơn điện tử, 100% người bệnh được kê đơn thuốc điện tử, liên thông hệ thống dữ liệu đơn thuốc quốc gia.

Trậm vận hành Kiosk tiếp nhận khám, chữa bệnh tự động có sử dụng căn cước công dân gắn chíp. Vì thế, khi người dân đến khám chỉ cần mang theo căn cước công dân hoặc đã tích hợp trên ứng dụng VssID, VNeID… đều được cán bộ phụ trách tiếp nhận. Trạm ứng dụng 100% chữ ký số cho các giấy tờ chuyên môn y tế, như: Phiếu chỉ định cận lâm sàng, kết quả, đơn thuốc, bảng kê chi phí, thủ tục liên quan đến bảo hiểm xã hội…

Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ y tế tuyến cơ sở

Việc phát triển trạm y tế xã, phường sau sáp nhập không chỉ dừng ở ứng dụng công nghệ mà còn gắn với đổi mới tư duy quản lý và nâng cao năng lực đội ngũ y tế cơ sở.

Các cán bộ y tế tại trạm được đào tạo, tập huấn về sử dụng phần mềm, kỹ năng tiếp cận người dân trong môi trường số và phương pháp quản lý sức khỏe cộng đồng. Điều này giúp trạm y tế từng bước trở thành “bác sĩ gia đình” của người dân địa phương, đúng với tinh thần chăm sóc sức khỏe ban đầu toàn diện.

Người dân khi đi khám, chữa bệnh chỉ cần mang theo thẻ CCCD có gắn chip

Mô hình trạm y tế xã Quang Minh là một minh chứng tiêu biểu cho hiệu quả của chuyển đổi số trong y tế cơ sở. Tại đây, hồ sơ sức khỏe điện tử của người dân được cập nhật thường xuyên, liên thông với hệ thống dữ liệu y tế của thành phố. Việc ứng dụng công nghệ giúp trạm y tế rút ngắn thời gian tiếp đón, giảm thủ tục hành chính và nâng cao chất lượng khám chữa bệnh.

Đặc biệt, trong quản lý các bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp, đái tháo đường, hồ sơ điện tử cho phép cán bộ y tế theo dõi diễn biến bệnh, nhắc lịch tái khám và tư vấn kịp thời cho người bệnh. Nhờ đó, vai trò của trạm y tế được mở rộng từ “chữa bệnh” sang “quản lý sức khỏe”, phù hợp với định hướng y tế dự phòng và chăm sóc sức khỏe toàn dân.

Người dân đang được các nhân viên y tế trạm y tế xã Quang Minh kiểm tra sức khỏe

Tuy nhiên, thực tế một số trạm y tế vẫn gặp khó khăn về trang thiết bị, đường truyền và nhân lực có kỹ năng công nghệ thông tin. Bên cạnh đó, khối lượng công việc của cán bộ y tế cơ sở ngày càng tăng khi trạm y tế phải đảm nhiệm đồng thời nhiều nhiệm vụ, từ khám chữa bệnh, y tế dự phòng đến quản lý dữ liệu số.

Để giải quyết những thách thức này, định hướng trong năm 2026, Hà Nội đang tiếp tục hoàn thiện cơ chế đầu tư cho y tế cơ sở, ưu tiên nguồn lực cho các trạm y tế xã, phường sau sáp nhập. Việc chuẩn hóa cơ sở vật chất, trang thiết bị và quy trình chuyên môn là nền tảng để chuyển đổi số phát huy hiệu quả.

Việc phát triển trạm y tế xã, phường sau sáp nhập không phải là câu chuyện “xây mới” mà là quá trình nâng cấp, tái cấu trúc và hiện đại hóa trên nền tảng sẵn có. Khi được trao quyền chủ động, được đầu tư đúng hướng và hỗ trợ bằng công nghệ số, trạm y tế xã, phường hoàn toàn có thể đáp ứng tốt yêu cầu chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân trong bối cảnh mới.

Phương Thu