Sống giữa "làng ung thư", dân "ngắc ngoải" chờ nước sạch

TTTĐ - Nằm liền kề nghĩa trang Thanh Tước (xã Thanh Lâm, huyện Mê Linh, Hà Nội), khu đường 23 với 351 hộ, hơn 1.000 nhân khẩu, đang dần trở thành “làng ung thư” ở cửa bắc Thủ đô sau nhiều năm sử dụng nguồn nước sinh hoạt bị ô nhiễm nặng từ nghĩa trang này. Điều đáng nói là nghĩa trang này đang tiếp tục được mở rộng, trong khi dự án nước sạch nông thôn về địa phương này vẫn còn nằm trên giấy! .

“Làng ung thư” dần hình thành

Nghĩa trang Thanh Tước (xã Thanh Lâm, huyện Mê Linh, Hà Nội) là nơi an táng văn nghệ sĩ và các nhà khoa học. Đến nay, do mật độ an táng ngày càng nhiều, trong khi nghĩa trang không xây dựng hệ thống xử lý nước thải từ trước nên môi trường xung quanh bị ô nhiễm. Trong đó, nghiêm trọng nhất là nguồn nước sinh hoạt của người dân khu đường 23 bị ô nhiễm nặng nề.

Nước trong giếng nhà ông Điền có màu đen và mùi hôi thối.

Vừa bơm nước từ giếng của gia đình lên cho chúng tôi xem, ông Đỗ Văn Điền ở tổ 3, khu đường 23 vừa chỉ vào thau nước vẩn đục cùng nhiều vật thể lẫn trong đó. Mùi thối từ chậu nước vừa bơm xộc lên khiến chúng tôi không thể chịu nổi. Sau hơn 6 năm về làm công dân Thủ đô, chỉ có vài chục hộ ở khu đường 23 được sử dụng nước sạch từ nhà máy nước sạch Vĩnh Phúc được lắp từ thời kỳ huyện Mê Linh vẫn còn thuộc tỉnh Vĩnh Phúc. Hàng trăm hộ dân còn lại nằm xung quanh cổng vào và tiếp giáp khu vực nghĩa trang Thanh Tước vẫn phải sử dụng nguồn nước ngầm ô nhiễm này như nguồn nước sinh hoạt chính.

Không chỉ nguồn nước ngầm bị ô nhiễm, không khí xung quanh nghĩa trang Thanh Tước cũng bị ô nhiễm nặng nề. “Những ngày nắng nóng, mùi hôi tanh rất khó chịu. Hồ 79 (thuộc khu di tích Đồi 79 mùa xuân thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh) trước đây không khí trong lành bây giờ cũng bị ô nhiễm, những ngày trở trời, mùi tanh hôi bốc lên không chịu nổi”, một người dân nơi đây cho biết.

Thế nhưng, điều mà ông Điền và người dân nơi đây hoang mang hơn cả là ngày càng có nhiều người trong khu dân cư chết vì đủ loại bệnh ung thư. Múc gáo nước lên để chúng tôi chụp ảnh, bà Nguyễn Thị Giá không cầm được nước mắt khi nhớ lại việc chồng bà là ông Vũ Huy Quả chết vì ung thư dạ dày. Chồng bà chết mới vừa qua giỗ đầu thì mới đây, con trai bà được Bệnh viện K kết luận bị bệnh ung thư máu. Bao năm nay, nước ô nhiễm đã bủa vây gia đình bà. Cống nước thải từ nghĩa trang Thanh Tước chảy thẳng qua cửa nhà. “Mùa mưa nước tràn khắp cổng, tôi lội qua nước, về mẩn ngứa hết cả hai chân, thuốc thang mấy ngày mới khỏi”, bà Giá nghẹn ngào.

Theo thống kê chưa đầy đủ của ông Nguyễn Đức Nhi (69 tuổi, chi hội trưởng Người cao tuổi đường 23) cho thấy, từ năm 2005 đến nay đã có 64 người ở khu đường 23 chết vì bệnh ung thư. Ngay sát nghĩa trang là hai vợ chồng ông Chiến và ông Nguyễn Đình Thông đều chết vì ung thư gan. Hiện nay, còn nhiều người khác đã bị "thần chết" giơ lưỡi hái kề cổ, đó là ông Nguyễn Đình Quý ung thư vòm họng, ông Trần Văn Sở ung thư hạch, ông Bùi Giang Nho ung thư gan... Nhìn vào danh sách những người chết vì bệnh ung thư ở khu đường 23 do ông Nhi cung cấp, điều đáng lo ngại là số lượng năm sau cao hơn năm trước và tỉ lệ tử vong ngày càng trẻ hóa.

Gần đó, người dân thôn Phú Hữu (xã Thanh Lâm) cũng “lao đao” vì nguồn nước nhiễm bẩn. Sống chủ yếu bằng nghề nông, nhưng từ vài năm trở lại đây, các sản phẩm nông nghiệp như rau, dưa, bí... và các loại nông sản khác của người dân đều không bán được. Lý do được người dân ở đây cho biết là, bà con ở địa bàn xung quanh và cả thị xã Phúc Yên khi biết rau của thôn Phú Hữu thì đều không dám mua.

Dòng nước ô nhiễm bủa vây gia đình bà Nguyễn Thị Giá

Chính quyền thiếu trách nhiệm?

Theo “Báo cáo quan trắc, đợt 1 năm 2014” của chủ đầu tư là Ban phục vụ lễ tang Hà Nội với sự tư vấn của Cty TNHH Môi trường và Xây dựng Hà Nội – ECO, khẳng định: “Nước mặt được lấy tại hồ nghĩa trang có một số chỉ tiêu như amoni, nitrit và phosphat vượt giá trị giới hạn cho phép của QCVN 08:2008/BTNMT (vượt giới hạn tiêu chuẩn cho phép)”. Tuy trong báo cáo này ngay sau đó quả quyết hồ này là hồ cảnh quan trong nghĩa trang, không phục vụ cho mục đích sinh hoạt, tưới tiêu hay giao thông thủy nhưng người dân sinh sống lâu năm tại đây đều biết, từ trong hồ có ống cống xả nước qua Quốc lộ 23B (chạy qua địa bàn xã Thanh Lâm), hiện nay vẫn còn dấu tích.

Không riêng người dân khu đường 23 và hai thôn Phú Hữu, Mỹ Lộc, xã Thanh Lâm, người dân các xã xung quanh như Tiến Thắng, Tam Đồng, Đại Thịnh đều chịu ảnh hưởng vì nghĩa trang Thanh Tước gần nguồn nước. Trong khi đó, dự án đưa nước sạch về cho nhân dân ở các thôn, xã chịu ảnh hưởng tác động môi trường và nước sinh hoạt từ nghĩa trang Thanh Tước vẫn... nằm trên giấy. Quyền lợi chính đáng là được sử dụng nước sạch của người dân xã Thanh Lâm sau hơn 6 năm về làm công dân Thủ đô vẫn không được quan tâm.

Trước phản ánh của người dân về tình trạng ô nhiễm nguồn nước, tháng 9/2013, Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội đã về lấy mẫu nước trắc nghiệm môi trường. Sau đó, tại cuộc họp với người dân, lãnh đạo huyện Mê Linh chỉ trả lời chung chung về vấn đề này. Đến nay, sau hơn 1 năm, người dân ở Thanh Tước vẫn chưa có câu trả lời hay kết luận chính thức về chất lượng nguồn nước tại đây.

Vì sao huyện Mê Linh chưa công bố thông tin về kết luận ô nhiễm nguồn nước sinh hoạt ở xã Thanh Lâm? Báo Tuổi trẻ Thủ đô sẽ tiếp tục thông tin đến bạn đọc.

Tú Linh

.