Tận tâm vì sức khỏe Nhân dân

Đảm bảo công bằng trong tiếp cận dịch vụ y tế

Theo quy định, tiêu chí y tế trong xây dựng Nông thôn mới bao gồm các yêu cầu: Có trạm y tế đạt chuẩn theo quy định của Bộ Y tế; đảm bảo có đội ngũ cán bộ y tế đạt trình độ chuyên môn, cơ cấu hợp lý; triển khai đầy đủ các chương trình y tế dự phòng, tiêm chủng, quản lý bệnh không lây nhiễm; thực hiện tốt công tác vệ sinh an toàn thực phẩm, chăm sóc sức khỏe bà mẹ - trẻ em, dân số - kế hoạch hoá gia đình.

Thành phố Hà Nội sau khi hệ thống chính quyền hai cấp chính thức vận hành, việc sắp xếp lại địa giới hành chính, mở rộng quy mô xã, phường đã đặt ra thách thức lớn đối với hệ thống y tế cơ sở. Tuy nhiên, các xã phường đã chủ động củng cố hoạt động trạm y tế, không để xảy ra gián đoạn, đồng thời nỗ lực nâng chất để đáp ứng tiêu chí mới.

Là một trong những đơn vị điển hình, Trạm Y tế xã Bình Minh chính thức hoạt động theo mô hình chính quyền hai cấp từ ngày 1/7/2025. Trạm hiện có hơn 60 cán bộ y tế, bao gồm 7 bác sĩ, 12 điều dưỡng, 6 hộ sinh, 6 dược sĩ, 19 y sĩ và các nhân lực chuyên môn khác, đáp ứng tốt yêu cầu chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân.

Với phương châm "Tận tâm vì sức khỏe Nhân dân", trạm triển khai đầy đủ các chức năng y tế cơ sở: Phòng chống dịch bệnh, tiêm chủng mở rộng; khám chữa bệnh sơ cấp và quản lý bệnh mạn tính; chăm sóc sức khỏe bà mẹ - trẻ em, tư vấn dinh dưỡng, y tế học đường; truyền thông giáo dục sức khỏe, theo dõi dịch tễ theo mùa; ký hợp đồng bảo hiểm y tế nhằm đảm bảo quyền lợi khám chữa bệnh cho người dân.

Thành phố Hà Nội đang nỗ lực củng cố, hoàn thiện và nâng cao chất lượng hoạt động của mạng lưới trạm y tế cơ sở, qua đó góp phần chăm sóc sức khỏe Nhân dân

Trạm đã thiết lập quy trình khám bệnh khoa học, tăng cường trang thiết bị và cải thiện cơ sở hạ tầng, đặc biệt chú trọng chăm sóc các nhóm yếu thế. Nhiều hoạt động cộng đồng được triển khai như khám và cấp phát thuốc miễn phí cho người có công, khám sức khỏe định kỳ, phối hợp đoàn thể tuyên truyền phòng bệnh.

Tại xã Thanh Oai, sau khi sáp nhập, xã duy trì 4 điểm y tế từ các trạm cũ, giúp người dân được khám chữa bệnh gần nhà, không phải di chuyển xa. Ngay sau khi ổn định tổ chức, trạm đã tuyên truyền rộng rãi về thay đổi hành chính và điểm khám bệnh mới. Đồng thời cập nhật hồ sơ hộ gia đình, lập kế hoạch phòng dịch và khám chữa bệnh liên tục; phân công nhân lực hợp lý giữa các điểm trạm.

Nhờ đó, Trạm duy trì tốt công tác khám chữa bệnh ban đầu, kiểm soát dịch tễ, giảm tỷ lệ mắc bệnh theo mùa, nâng cao tuổi thọ và đảm bảo công bằng trong tiếp cận dịch vụ y tế - những chỉ số quan trọng của tiêu chí y tế Nông thôn mới.

Tại xã Ứng Thiên, trạm đã sớm kiện toàn bộ máy và phân công nhiệm vụ cụ thể cho cán bộ phụ trách từng chương trình y tế. Trạm tích cực tham mưu cho UBND xã triển khai các hoạt động như: Phòng chống dịch bệnh (sốt xuất huyết, tay chân miệng, sởi...); đảm bảo an toàn thực phẩm; quản lý bệnh không lây nhiễm. Đồng thời duy trì tiêm chủng mở rộng và chăm sóc sức khỏe người cao tuổi.

Có thể thấy, sau khi vận hành theo mô hình mới, các hoạt động chuyên môn tại đơn vị vẫn được triển khai xuyên suốt. Được sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền, nhiều hạng mục cơ sở vật chất sẽ được nâng cấp trong thời gian tới. Tuy nhiên, trạm còn thiếu nhân lực, cần được tập huấn thêm về chương trình y tế chuyên sâu và cập nhật phần mềm quản lý sức khỏe điện tử.

Bước tiến quan trọng hướng tới nền y tế thông minh

Thời gian qua, ngành y tế Thủ đô đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ đầu tư cơ sở vật chất, hiện đại hóa trang thiết bị đến phát triển nguồn nhân lực. Thành phố đẩy mạnh đào tạo, luân chuyển bác sĩ giữa các tuyến, đồng thời có chính sách hỗ trợ, tăng phụ cấp và cải thiện môi trường làm việc nhằm giữ chân đội ngũ cán bộ tại trạm y tế xã, phường.

Mục tiêu là xây dựng đội ngũ "vừa hồng, vừa chuyên", có năng lực chuyên môn, phẩm chất đạo đức và tinh thần phục vụ Nhân dân. Sức khỏe Nhân dân là vốn quý nhất và y tế cơ sở chính là nền móng của hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn dân.

Người dân sử dụng công nghệ trong khám chữa bệnh

Song hành với đầu tư con người, Hà Nội đang đổi mới mạnh mẽ mô hình hoạt động. Thành phố đã triển khai quản lý hồ sơ sức khỏe điện tử cho toàn dân, áp dụng phần mềm kết nối dữ liệu giữa các cơ sở khám chữa bệnh. Nhờ đó, người dân được theo dõi sức khỏe định kỳ, phát hiện sớm và kiểm soát hiệu quả các bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp, tiểu đường, tim mạch, những sát thủ thầm lặng đang là gánh nặng y tế toàn cầu. Như vậy, tế cơ sở không chỉ là nơi chữa bệnh thông thường, mà còn trở thành tuyến đầu trong công tác dự phòng, chăm sóc và quản lý sức khỏe cộng đồng.

Một trụ cột khác của chiến lược là chuyển đổi số y tế. Hà Nội hiện là địa phương đi đầu trong triển khai bệnh án điện tử, khám chữa bệnh từ xa (Telehealth) và tư vấn trực tuyến. Hồ sơ sức khỏe điện tử của hơn 7 triệu người dân được kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia, giúp quá trình khám, điều trị và cấp thuốc diễn ra nhanh chóng, chính xác, minh bạch. Đây là bước tiến quan trọng hướng tới nền y tế thông minh, lấy dữ liệu làm trung tâm và con người làm chủ thể.

Cùng với y tế công lập, hệ thống y tế tư nhân của Hà Nội cũng đang phát triển nhanh, đầu tư mạnh vào kỹ thuật cao, góp phần chia sẻ gánh nặng với y tế công. Tuy nhiên, Nhà nước vẫn đóng vai trò chủ đạo trong việc bảo đảm công bằng y tế, nhất là với người nghèo và nhóm yếu thế. Mục tiêu cuối cùng là không để ai bị bỏ lại phía sau trong quá trình tiếp cận dịch vụ y tế.

Có thể thấy, những trạm y tế cơ sở tại Hà Nội đang chứng minh rằng dù mô hình quản lý thay đổi, họ vẫn giữ vững vai trò là tuyến đầu chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Với sự quan tâm của thành phố cùng nỗ lực của đội ngũ y tế cơ sở, tiêu chí y tế trong bộ tiêu chí Nông thôn mới đang được hoàn thành một cách bền vững, đưa dịch vụ y tế đến gần hơn, thuận tiện hơn và chất lượng hơn đối với mọi người dân - đúng tinh thần "gần dân, vì dân" đã được khẳng định từ nhiều năm qua.

Ngọc Diệp