Tag

Thu Hà Nội đầy quyến rũ trong ca khúc Đoàn Chuẩn

Văn hóa 30/08/2019 10:44
aa
TTTĐ - Mùa thu lại về trong tiết trời se se, màu mây xanh ngắt và những cơn gió heo may thoảng qua, lòng lại gợi nên bao ký ức. Hà Nội ngày nay đã khác xa ngày xưa, bởi nhịp sống, cảnh sắc và con người đều thay đổi. Một góc khuất nào đó của Hà thành vào mỗi sáng tinh mơ hay đêm khuya thanh vắng, người Hà Nội sẽ chạm vào một mùa thu quyến rũ, đài các, thơ mộng khi đắm chìm vào những ca khúc của nghệ sĩ tài danh Đoàn Chuẩn.

Thu Hà Nội đầy quyến rũ trong ca khúc Đoàn Chuẩn

Cố nhạc sỹ Đoàn Chuẩn

Bài liên quan

Rực rỡ sắc thu Hà Nội

Cả cuộc đời nhạc sĩ Đoàn Chuẩn sáng tác không nhiều. Trong 19 tác phẩm đã được công bố của ông có 10 bài là phổ biến, để đời mà hầu như ai cũng biết là “Thu quyến rũ”, “Tình nghệ sĩ”. “Lá đổ muôn chiều”, “Tà áo xanh”, “Gửi gió cho mây ngàn bay”, “Lá thư”, “Gửi người em gái miền Nam”…

Theo gia đình nhạc sĩ, có thể những bài khác của ông còn ở đâu đó chưa tìm thấy nhưng cũng chỉ cần có thế, cái tên Đoàn Chuẩn đã tạo dựng một vị trí không thể nào thay thế trong nền tân nhạc Việt Nam, cũng như trong lòng thính giả.

Các giai phẩm ấy dù được ký dưới cái tên: Nhạc Đoàn Chuẩn, lời Từ Linh (tên người bạn tâm giao của ông) song Từ Linh không hề tham gia vào quá trình sáng tác. Bởi thế, tình bạn giữa hai người là mối quan hệ bằng hữu hiếm có từ trước đến nay.

Gia đình nhạc sĩ Đoàn Chuẩn
Gia đình nhạc sĩ Đoàn Chuẩn

Trong những bài hát của ông, có rất nhiều câu từ đặc tả mùa thu. Từ “Trời đất kia ngả màu xanh lơ/ Đàn bướm kia đùa vui bên muôn hoa/ Bên những bông hồng đẹp xinh” (Thu quyến rũ) qua “Như duyên em thầm kín/ Trong hương thu màu tím buồn” (Cánh hoa duyên kiếp) với “Nhớ tới mùa thu năm xưa gửi nhau phong thư ngào ngạt hương” (Lá thư) rồi “Một sớm thu về chuyển bến xuôi” (Chuyển bến) hay “Ta quen nhau mùa thu” (Tà áo xanh) và “Thu đi cho lá vàng bay” (Lá đổ muôn chiều)…

Nhất là với “Gửi gió cho mây ngàn bay”, nét thu càng trở nên đắm đuối, yêu kiều như nhan sắc một người con gái: “Với bao tà áo xanh đây mùa thu/ Hoa lá tàn hàng cây đứng hững hờ/ Lá vàng từng cánh rơi từng cánh/ Rơi xuống âm thầm trên đất xưa”…

Ta bắt gặp ở đây những hình ảnh, ca từ đẹp mà buồn mang mác lại đầy tính ước lệ, tượng trưng như trong thơ Đường. Để khi thả hồn mình vào những ca khúc ấy, tâm tư con người như một tấm mành tơ nhện, khẽ rung lên xao xuyến, bồi hồi trong hơi thở mùa thu dịu ngọt.

Có một điều đáng nhớ nữa, trong những ca khúc “rất thu” ấy, không có bất cứ một từ nào nhắc đến Hà Nội nhưng người nghe đều cảm nhận, chỉ có mùa thu Hà Nội mới đủ để gợi nên trong ông những cảm hứng tuyệt vời khi sáng tác những tác phẩm này.

Một Hà Nội với dáng vẻ cổ kính, trầm mặc mà sang trọng, thanh lịch trong hình ảnh những thanh nữ dạo guốc trên đường phố, con ngõ, bên thành quách, đền chùa nghìn năm. Rồi những cơn gió heo may như thổi từ thuở “Dấu xưa xe ngựa hồn thu thảo/ Nền cũ lâu đài bóng tịch dương” về, thổi tung những tà áo dài trắng tinh khôi, vờn lên mái tóc búi xõa, đùa lên hàng mi như sóng nước hồ Gươm… Một Hà Nội mà đến bây giờ với chúng ta như đã là cổ tích.

Tuy nhiên, để nhạc sĩ nhìn và vẽ nên một Hà Nội với con mắt lãng tử như vậy cũng có một nguyên nhân sâu xa. Đoàn Chuẩn sinh ngày 15/6/1924 trong một gia đình tư sản cỡ lớn đất Hải Phòng, mảnh đất có nhiều nhân vật đóng góp lớn cho nền âm nhạc Việt Nam thời điểm khởi đầu như Lê Thương, Văn Cao, Hoàng Quý, Hoàng Phú (Tô Vũ)…

Sau đó, Đoàn Chuẩn lại trưởng thành ở Hà thành, mảnh đất ngàn năm văn hiến, trong thời buổi văn hóa Pháp đang tạo nên ảnh hưởng lớn với tầng lớp thanh niên bấy giờ. Đoàn Chuẩn, chàng công tử con một của hãng nước mắm Vạn Vân, từng nổi tiếng khắp Đông Dương và được lưu truyền bằng cả ca dao: “Cốm Vòng, cà Báng, húng Láng, tương Bần, nước mắm Vạn Vân, cá rô Đầm Sét”.

Tài hoa, đẹp trai và giầu có, Đoàn Chuẩn từng sở hữu những tiện nghi mà thời nay nhiều người còn mơ ước. Đoàn Chuẩn cũng nổi tiếng chơi ngông, khi cho cả Hà thành xôn xao vì một mình sở hữu sáu chiếc xe ô tô. Cả Việt Nam ngày đó chỉ có hai chiếc xe Cadillac, vì mê tiếng đàn guitar Hawaii (Hạ Uy cầm), ông đã đổi cả chiếc xe lấy một cây đàn ba cần sản xuất tại Tiệp Khắc (cũ).

Nghệ sĩ Đoàn Đính, con trai nhạc sĩ Đoàn Chuẩn từng cho biết, cây đàn đó gia đình ông vẫn nâng niu cất giữ như bảo vật. Trong chương trình ca nhạc “Thu về trên phố” diễn ra tại Cung hữu nghị Hà Nội cách đây sáu năm, nghệ sĩ Đoàn Đính đã trình tấu bản “Chuyển bến” và đệm đàn cho ca sĩ Ánh Tuyết hát bằng chính cây đàn cha ông để lại. Cây Hạ Uy cầm đó dù đã thuộc dạng cổ nhưng tiếng vẫn hay, gỗ khô nhưng không cong vênh, âm phát ra ngấm vào từng thớ gỗ, cộng hưởng ngân rung.

Với cây đàn này và tình yêu vô bờ với âm nhạc, Đoàn Chuẩn đã cho ra đời những bài hát đi vào lòng người, đầy chất thu quyến rũ. Điều đặc biệt, dù trong bài hát của ông luôn dạt dào tình yêu, các câu chuyện đồn thổi về “bóng hồng” đi qua cuộc đời nhạc sĩ không ít nhưng nghệ sĩ Đoàn Đính từng cho biết, cha anh không bao giờ nhắc tới bất cứ người phụ nữ nào ngoài vợ.

“Mẹ tôi rất tự hào vì ca khúc “Đường về Việt Bắc” mà bố viết riêng tặng mẹ. Mẹ bảo chỉ cần một bài đó là đủ rồi, còn những bài hát khác bố viết tặng ai hay liên quan đến ai thì mẹ cũng không phiền lòng”, nghệ sĩ Đoàn Đính cho hay.

Là nghệ sĩ phong lưu và nhiều lúc rất “ngông” nhưng Đoàn Chuẩn lại là người cha mẫu mực và người thầy khó tính. Cái thời mở lớp dạy guitar Hawaii, ông thường xuyên thức cả đêm chép nhạc từ đĩa than để dạy học trò, kiên nhẫn chỉ bảo từng li từng tí. Một cậu học trò rất có năng khiếu nhưng chỉ một lần đùa cợt trong giờ học là ông đuổi luôn, xin thế nào cũng không lay chuyển được.

Mấy chục năm trời gắn bó với Hà Nội, trải qua nhiều mùa thu rạo rực, bâng khuâng, ông mất tại nhà, số 9 phố Cao Bá Quát năm 2001, sau một thời gian bị tai biến mạch máu não và hôn mê. Lúc này, các bài hát của ông đã được lưu hành trở lại sau thời gian dài vắng bóng.

Gia đình nhạc sĩ tài hoa kể, trước lúc mất, người nhà hỏi ông có muốn được nghe lại những bản nhạc mà ông đã từng viết nên hay không. Ông gật đầu và ra dấu muốn được nghe lại bản “Vĩnh biệt” (còn có tên khác là “Vàng phai mấy lá”) qua giọng ca Ánh Tuyết.

Đúng như câu nói cuối cùng của ông trước khi chìm vào hôn mê và phải bút đàm: “Rồi những người tình sẽ ra đi. Rồi nhạc sĩ sẽ ra đi. Chỉ còn tác phẩm ở lại”. Ngày nay, những ca khúc của ông vẫn sống trong lòng người yêu nhạc.

Để mỗi khi Hà Nội vào thu, chỉ cần nghe “Thu quyến rũ” là chúng ta biết “chất” thu Hà Nội. Dù đã bao người đắm say với mùa thu của đất này, viết nên bao ca khúc về mùa thu Hà Nội thì những ca khúc của Đoàn Chuẩn vẫn chiếm một vị trí sâu thẳm và lâu bền trong trái tim những người yêu cái đẹp, yêu mùa thu Hà Nội, yêu những khoảnh khắc xuyến xao khi “trời đất kia ngả màu xanh lơ” hay “lá vàng từng cánh rơi từng cánh”…

Tin liên quan

Đọc thêm

Một sắc màu khác của nhạc cổ điển được khán giả chờ mong Điện ảnh - Âm nhạc

Một sắc màu khác của nhạc cổ điển được khán giả chờ mong

TTTĐ - Bằng các thủ pháp độc đáo, sáng tạo riêng có, Dàn nhạc Giao hưởng Mặt trời (SSO) sẽ đem đến chương trình hòa nhạc đặc biệt “Classical Music with a Twist” vào ngày 31/5 tới tại Nhà hát Hồ Gươm.
Vu lan - Đạo hiếu và Dân tộc lan tỏa những điều tốt đẹp Văn hóa

Vu lan - Đạo hiếu và Dân tộc lan tỏa những điều tốt đẹp

TTTĐ - Chiều 21/5, Ban Thông tin Truyền thông Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam phối hợp với Công ty cổ phần Sen Cộng tổ chức họp báo giới thiệu về “Chương trình Vu lan - Đạo hiếu & Dân tộc năm 2024”.
UNIQLO khởi động Tuần lễ Cảm ơn Thời trang - Làm đẹp

UNIQLO khởi động Tuần lễ Cảm ơn

TTTĐ - UNIQLO, thương hiệu bán lẻ thời trang toàn cầu đến từ Nhật Bản, chính thức công bố kế hoạch khởi động Tuần lễ Cảm ơn (Kanshasai) trên khắp hệ thống 23 cửa hàng bán lẻ và cửa hàng trực tuyến từ ngày 24/5 đến ngày 2/6/2024.
Lydie Vũ đại diện Việt Nam tham dự Miss Supranational 2024 Văn hóa

Lydie Vũ đại diện Việt Nam tham dự Miss Supranational 2024

TTTĐ - Sau thời gian tuyển chọn, cân nhắc, TNA Entertainment chính thức công bố Lydie Vũ là đại diện Việt Nam tham gia Miss Supranational 2024 tại Ba Lan.
NTK Nguyễn Minh Tuấn gia nhập đường đua thảm đỏ LHP Cannes 2024 Văn hóa

NTK Nguyễn Minh Tuấn gia nhập đường đua thảm đỏ LHP Cannes 2024

TTTĐ - Miss Earth Malaysia 2021 Nisha Thayananthan vừa diện thiết kế mới nhất của nhà thiết kế (NTK) Nguyễn Minh Tuấn, hoá thân thành nàng tiên cá xinh đẹp trên thảm đỏ Liên hoan phim (LHP) Cannes tại Pháp.
Mrs Grand Vietnam 2024 mở rộng độ tuổi thí sinh Văn hóa

Mrs Grand Vietnam 2024 mở rộng độ tuổi thí sinh

TTTĐ - Mrs Grand Vietnam 2024 chính thức khởi động từ tháng 5 đến ngày 22/9 tại Nhà hát Lớn, Hà Nội với nhiều điểm mới.
Bánh mì chấm sữa đặc - Tự hào văn hóa ẩm thực Việt Văn hóa

Bánh mì chấm sữa đặc - Tự hào văn hóa ẩm thực Việt

TTTĐ - Bánh mì chấm sữa đặc Ông Thọ, món ăn gắn liền với tuổi thơ của biết bao thế hệ một lần nữa lại gây thương nhớ và trở thành món ăn “tạo cơn sốt” tại Lễ hội bánh mì 2024 được tổ chức lần 2 tại TP HCM vừa qua.
Miss & Mister Fitness Supermodel World 2024 gọi tên Philippines và Uzbekistan Giải trí

Miss & Mister Fitness Supermodel World 2024 gọi tên Philippines và Uzbekistan

TTTĐ - Cuộc thi nhan sắc quốc tế mang tên Miss & Mister Fitness Supermodel World 2024 vừa chính thức khép lại tại khu du lịch Hồ Mây - Vũng Tàu với hai ngôi vị cao nhất thuộc về thí sinh đại diện Philippines và Uzbekistan.
Theo dấu chân Bác Hồ “Từ Việt Bắc về Hà Nội” Văn học

Theo dấu chân Bác Hồ “Từ Việt Bắc về Hà Nội”

TTTĐ - “Từ Việt Bắc về Hà Nội” là tập 3 trong bộ tiểu thuyết 5 tập “Nước non vạn dặm” của PGS.TS, nhà văn, nhà báo Nguyễn Thế Kỷ - Chủ tịch Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương. Tác phẩm khắc họa hình tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh ở 5 giai đoạn quan trọng trong cuộc đời và sự nghiệp cách mạng vĩ đại của Người.
Phát động bình chọn "Những bản hùng ca đất nước" Văn hóa

Phát động bình chọn "Những bản hùng ca đất nước"

TTTĐ - Tối 18/5, tại Nhà hát Lớn Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức Lễ phát động bình chọn 50 tác phẩm văn học, nghệ thuật biểu diễn Việt Nam tiêu biểu, xuất sắc sau ngày đất nước thống nhất với chủ đề “Những bản hùng ca đất nước”.
Xem thêm