Trân quý cống hiến của cha ông với "Khúc ca hòa bình"

Tiếng vọng từ quá khứ

Trưng bày “Khúc ca hòa bình” giới thiệu những hiện vật lịch sử là minh chứng cho câu chuyện của những con người đã đi qua chiến tranh với tất cả lòng dũng cảm, niềm tin và nỗi nhớ. Khi đứng trước những hiện vật ấy, người xem như nghe được tiếng vọng từ quá khứ, nhắc nhở rằng hòa bình hôm nay là sự đánh đổi bằng máu xương, nước mắt của biết bao thế hệ đi trước.

Trưng bày gồm 3 nội dung: "Tất cả cho tiền tuyến", "Mở đường thống nhất", "Đất nước trọn niềm vui"...

Cựu Thanh niên xung phong cất cao tiếng hát tại khai mạc Trưng bày chuyên đề "Khúc ca hòa bình"

Ở nội dung “Tất cả cho tiền tuyến” tái hiện không khí hăng hái tòng quân của thanh niên miền Bắc và tinh thần tất cả vì miền Nam với các phong trào “Ba sẵn sàng”, “Ba đảm đang”, phong trào thi đua “Tất cả vì miền Nam ruột thịt, mỗi người làm việc bằng hai”. Ở nội dung này còn có những hình ảnh các thanh niên xung phong Đoàn 559 (thành lập ngày 19/5/1959) phá núi mở đường, bảo đảm mạch máu giao thông cho bộ đội vào Nam.

Công chúng được xem một số tư liệu, hình ảnh thể hiện nhiệt huyết của những thanh niên tham gia phong trào “Ba sẵn sàng”. Đó là đồng chí Đặng Hồng Sơn, học sinh Trường Trung học phổ thông Chu Văn An (Hà Nội) nhập ngũ năm 1965. Năm 1968, đồng chí bị địch bắt, giam tại Trại giam Hố Nai (Biên Hòa), sau đó đày đi Trại giam tù binh Phú Quốc và hy sinh ngày 20/2/1971.

Hoạt cảnh tái hiện câu chuyện về công tác cứu hộ tám Thanh niên xung phong tại đường 20 Quyết Thắng

Hay đồng chí Lâm Văn Bảng, công nhân Sở Giao thông Hà Đông đã trích máu viết đơn xin vào Nam chiến đấu năm 1965. Ông bị địch bắt giam tại Trại giam Chí Hòa, Hố Nai (Biên Hòa), Phú Quốc và được trao trả ngày 18/2/1973.

Nội dung trưng bày thứ hai “Mở đường thống nhất” là những hình ảnh cam go của cuộc kháng chiến nhưng tinh thần của quân và dân ta vẫn giữ vững. Từ năm 1968, cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân đã tạo bước ngoặt lớn, chuyển chiến tranh cách mạng miền Nam sang thời kỳ giành thắng lợi quyết định.

Tháng 12/1972, chiến dịch “Điện Biên Phủ trên không” giành thắng lợi, buộc Mỹ phải ngồi vào bàn đàm phán, ký kết Hiệp định Paris, tạo ra bước ngoặt mới trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của dân tộc, là tiền đề để giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Ở phần trưng bày “Đất nước trọn niềm vui” là hình ảnh chiến thắng của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta trong cuộc Tổng tấn công mùa Xuân năm 1975 giành thắng lợi. Ngày 30/4/1975, Chiến dịch Hồ Chí Minh đã giành thắng lợi hoàn toàn, kết thúc cuộc kháng chiến cứu nước lâu dài, gian khổ trong lịch sử chống ngoại xâm của nhân dân Việt Nam.

Trên khắp phố phường ngập tràn sắc đỏ cờ hoa. Những gương mặt rạng rỡ, những cái ôm siết chặt vui mừng đón ngày hội lớn.

Cùng với những tư liệu, hình ảnh, hiện vật, không gian Trưng bày chuyên đề “Khúc ca hòa bình” còn tạo điểm nhấn khi tái hiện tổ hợp hang đá trên đường Trường Sơn, phần nào tái hiện sinh động cuộc sống gian khổ nhưng kiên cường của những người lính, các y, bác sĩ, những chàng trai, cô gái thanh niên xung phong ngày đêm bám trụ nơi rừng thiêng, nước độc, bất chấp hiểm nguy để giữ vững huyết mạch giao thông.

Biểu diễn hoạt cảnh tái hiện câu chuyện về công tác cứu hộ tám thanh niên xung phong tại đường 20 Quyết Thắng, thuộc xã Sơn Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình bị mắc kẹt trong hang đá và năm 1972… mang lại cho công chúng nhiều cung bậc cảm xúc.

Những kí ức đầy xúc động

Dự khai mạc Trưng bày, bà Cao Thị Hạnh Kiểm, thương binh 4/4, nguyên Chủ tịch Hội Cựu Thanh niên xung phong quận Thanh Xuân xúc động chia sẻ: “Năm 1965, tôi tình nguyện đi Thanh niên xung phong chống Mỹ cứu nước.

Tôi được biên chế vào Đội 75, Đại đội 79, Tổng đội 31, tuyến đường tôi tham gia là từ Ngã ba Khe Ve đến cổng trời Cha Lo sang nước bạn Lào. Tuyến đường này rất hiểm trở, độc đạo, chiến lược, một bên là núi cao, một bên là vực sâu. Do đó địch tập trung ngày đêm đánh phá rất ác liệt hòng cắt đứt chi viện của ta với tiền tuyến lớn.

Ban ngày chúng đánh phá, ban đêm bộ đội công binh, thanh niên xung phong lao ra mặt đường phá bom nổ chậm, lấp hố bom, bạt núi mở đường tránh, ấp suối mở đường ngầm cho xe chạy. Tôi và những thanh niên xung phong cầm tay nhau, khoác lên người những tấm dù để hướng dẫn xe qua cho an toàn.

Bà Cao Thị Hạnh Kiểm, nguyên Chủ tịch Hội Cựu Thanh niên xung phong quận Thanh Xuân chia sẻ khi dự khai mạc Trưng bày

Trong điều kiện trời rét thấu xương, chân ngâm mình dưới nước nhưng chúng tôi vẫn kiên cường bám trụ với tinh thần “Một tấc không đi, một ly không rời”, “Máu có thể đổ, tim có thể ngừng đập nhưng cầu, đường của đơn vị 759 không thể tắc” và “quyết tâm “Sống bám cầu, bám đường. Chết kiên cường, dũng cảm”. Đồng đội của tôi hy sinh 16 người đều còn rất trẻ. Được xem lại những tư liệu, hình ảnh như này, tôi nhớ đồng đội lắm”.

Cựu Thanh niên xung phong Vũ Thị Kim Dung, Trung đội Lái xe nữ Nguyễn Thị Hạnh, năm 1968, cho biết: “Tôi là một trong số những người có tay lái vững, được đi một mình, thường là chở nhu yếu phẩm hoặc xăng dầu. Đường gồ ghề toàn hố bom mà chúng tôi chỉ lái xe vào buổi đêm để tránh máy bay Mỹ ném bom. Lái xong, sớm mai về chui vào hang, tháo xăng và ngụy trang để giấu xe.

Chúng tôi luôn phải hút xăng ra khỏi xe đề phòng máy bay Mỹ đánh thì không bị cháy. Xăng quý lắm, chúng tôi dùng miệng để ngậm ống hút xăng đổ ra thùng, rồi lại từ thùng đổ vào xe…

Xem những tư liệu, hình ảnh được tái hiện trong Trưng bày chuyên đề “Khúc ca hòa bình”, ký ức như chợt ùa về trong tôi, khiến tôi rất cảm động.

Tôi nghĩ, non sông đất nước ta được như ngày hôm nay có sự cống hiến, hy sinh to lớn của các thế hệ cha anh, mong thế hệ trẻ phát huy được tinh thần yêu nước, đoàn kết để bảo vệ non sông đất nước ngày càng vững bền hơn”.

Hình ảnh tạiTtrưng bày chuyên đề “Khúc ca hòa bình”

Có mặt tại trưng bày, ông Lâm Văn Bảng, chiến sĩ cách mạng năm xưa từng viết huyết thư vào chiến trường miền Nam chiến đấu chia sẻ: “Khi xem các hiện vật và hoạt cảnh, những ký ức ngày xưa lại ùa về.

Tôi nhớ về thời thanh niên sôi nổi, lòng đầy tâm huyết được góp sức chiến đấu vì miền Nam thân yêu. Lớp thanh niên chúng tôi ngày đó ai cũng sôi sục tinh thần cách mạng với quyết tâm cao giành độc lập dân tộc.

Sau này, cũng với tinh thần vì Tổ quốc, vì đồng đội và vì thế hệ trẻ, tôi lại tiếp tục vào Nam, ra Bắc sưu tầm lại các hiện vật, tư liệu về cuộc kháng chiến giành độc lập của dân tộc”.

Đến nay, dù đã hơn 80 tuổi, mang trên mình thương tật 1/4, nhưng với tinh thần luôn sẵn sàng, trong nhiều năm qua, ông Lâm Văn Bảng vẫn đang cùng đồng đội đi đến các tỉnh thành, sưu tầm được hơn 5.000 kỷ vật, xây dựng Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày tại quê nhà Phú Xuyên (Hà Nội).

“Mong ước lớn nhất của tôi khi xây dựng Bảo tàng là để cho thế hệ trẻ không bao giờ quên lịch sử dân tộc, từ đó thêm trách nhiệm với đất nước”, ông Bảng xúc động nói.

Trưng bày “Khúc ca hòa bình” sẽ diễn ra đến hết ngày 31/5 tại Di tích lịch sử Nhà tù Hỏa Lò, Hà Nội.

Hương Thu