Việt Nam - Cuba, Nghĩa tình xanh: Tri ân tình hữu nghị son sắt giữa hai dân tộc

Lễ trao giải Cuộc vận động sáng tác về chủ đề Việt Nam - Cuba vang mãi bài ca đoàn kết hữu nghị

Tình bạn son sắt viết nên bằng âm nhạc

Với phần thể hiện ngọt ngào, trong sáng và truyền cảm của ca sĩ Minh Thúy - Đoàn Văn công Quân khu 2, ca khúc đã chạm tới trái tim người nghe, gợi lại mối thâm tình sâu nặng giữa hai dân tộc từng kề vai trong những năm tháng gian khổ và vẫn bền chặt trong thời bình hôm nay. Tác phẩm được trao Giải Khuyến khích nhưng trên hết, đó là giải thưởng của lòng tri ân, của ký ức và niềm tin về một tình bạn thủy chung, vĩnh cửu.

Năm 1973, Chủ tịch Fidel Castro là nguyên thủ nước ngoài đầu tiên thăm vùng giải phóng Quảng Trị, một cử chỉ thể hiện lòng can đảm và tình bạn thủy chung hiếm có giữa Cuba và Việt Nam. (Ảnh: Tư liệu)

Giai điệu chan chứa nghĩa tình hai dân tộc

Ngay từ phần mở đầu, bài hát đã mở ra không gian kết nối đầy xúc động:

“Cách xa nửa vòng trái đất,

Trái tim ta vẫn gần nhau.

Việt Nam - Cuba, tình anh em sáng mãi,

Như vầng dương rạng rỡ biển trời.”

Những câu hát giản dị mà sâu sắc, như lời khẳng định rằng khoảng cách địa lý không thể làm phai nhạt tình cảm giữa hai dân tộc anh em. Từ “nửa vòng trái đất” đến “trái tim gần nhau” là hình ảnh tượng trưng cho tình đoàn kết vượt mọi không gian - biểu tượng của tình bạn quốc tế trong sáng, thủy chung, hiếm có trong lịch sử thế giới hiện đại.

Ở đó, âm nhạc của Tào Khánh Hưng vang lên vừa hùng tráng vừa đằm thắm. Giai điệu chủ đạo mang tiết tấu hành khúc nhẹ, được điểm xuyết bằng nhịp Latin mềm mại, gợi nhớ âm hưởng Caribe - quê hương của Fidel Castro - hòa cùng chất nhạc trữ tình đậm bản sắc Việt Nam. Sự giao thoa ấy tạo nên “cầu nối” âm thanh của hai nền văn hóa, hai lục địa, hai tấm lòng.

Hai ngọn đuốc soi chung lý tưởng

“Tre xanh bên sông Hồng,

Sóng Caribe xanh biếc.

Hồ Chí Minh - Fidel Castro,

Hai ngọn đuốc thắp sáng niềm tin.”

Ở đây, nhạc sĩ chọn những biểu tượng văn hóa tiêu biểu - tre xanh của Việt Nam và sóng Caribe xanh biếc của Cuba - để vẽ nên bức tranh song hành của hai đất nước tuy xa cách nhưng cùng một sắc xanh hy vọng.

Hình tượng “Hồ Chí Minh - Fidel Castro” là trung tâm cảm xúc của tác phẩm. Hai vị lãnh tụ vĩ đại, hai người chiến sĩ kiên trung, là “hai ngọn đuốc” soi đường cho nhân dân Việt Nam và Cuba đi tới độc lập, tự do. Hình ảnh ấy không chỉ khắc ghi trong sử sách mà còn được Tào Khánh Hưng nâng niu bằng giai điệu - để niềm tin và lý tưởng cách mạng trở thành chất liệu sống động của âm nhạc.

Từ ký ức chiến đấu đến khát vọng hòa bình

“Qua gian khó, ta chia ngọt sẻ bùi,

Lý tưởng chung - độc lập, tự do.

Dẫu phong ba, nghĩa tình son sắt,

Anh em mình cùng bước đến ngày mai.”

Những ca từ chan chứa nghĩa tình ấy tái hiện sinh động tinh thần đoàn kết trong chiến đấu và trong xây dựng hòa bình. Ca khúc như một thước phim ký ức, đưa người nghe trở lại năm 1973 - khi Chủ tịch Fidel Castro là nguyên thủ nước ngoài đầu tiên thăm vùng giải phóng Quảng Trị, một cử chỉ thể hiện lòng can đảm và tình bạn thủy chung hiếm có.

Âm nhạc của Tào Khánh Hưng không kể lại bằng ngôn ngữ sử thi khô cứng, mà chưng cất cảm xúc thành giai điệu nhân văn, khiến lịch sử như ngân vang trong trái tim người nghe.

PGS.TS. Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam trao bằng chứng nhận, tặng hoa vinh danh các tác giả đoạt giải trong cuộc vận động sáng tác ca khúc “Việt Nam - Cuba, vang mãi bài ca đoàn kết, hữu nghị”.

Điệp khúc - bản tuyên ngôn của tình anh em

“Việt Nam - Cuba, chung nhịp một bài ca,

Anh em một nhà, thủy chung không phai nhòa.

Dẫu cách xa, tình bạn vẫn thiết tha,

Trường Sơn ngân vang, Havana rộn rã.”

Điệp khúc mở ra không gian âm nhạc rực rỡ, kết nối hai nửa địa cầu: Trường Sơn - biểu tượng của ý chí Việt Nam, và Havana - trái tim của Cuba anh hùng. Hai địa danh ấy hòa trong cùng giai điệu, cùng “một bài ca” - ca ngợi tình bạn bền vững vượt mọi thời gian.

Âm hưởng Fidel - Lời nhắn gửi từ quá khứ

“Nghe vang vọng lời Người Fidel năm ấy:

‘Vì Việt Nam, Cuba hiến dâng cả máu mình!’”

Câu hát là đỉnh điểm cảm xúc của tác phẩm. Nhạc sĩ đã đưa lời nói lịch sử ấy vào âm nhạc với tất cả sự kính trọng, như một lời thề danh dự được thế hệ hôm nay nhắc lại.

Theo chia sẻ của tác giả: “Tôi muốn khắc họa tình anh em ấy bằng sắc xanh - màu của hòa bình, của hy vọng, và cũng là màu của hai lá cờ hòa quyện trong tình bạn vĩnh cửu.”

Minh Thúy - giọng hát gửi trọn ân tình

Với giọng hát trong sáng, giàu nội lực, ca sĩ Minh Thúy (Đoàn Văn công Quân khu 2) đã mang đến phần thể hiện dung dị mà xúc động. Phối khí pha trộn giữa âm hưởng Latin và chất dân ca Việt Nam, cùng tiếng sáo và guitar ngân nga, khiến ca khúc vừa hiện đại, vừa đậm đà bản sắc.

Phần trình diễn của Minh Thúy không chỉ là biểu diễn nghệ thuật, mà còn là lời tri ân chân thành của người nghệ sĩ quân đội Việt Nam gửi đến bạn bè Cuba - những người từng đồng hành cùng Việt Nam trong khói lửa chiến tranh.

Ca sĩ Minh Thúy - Đoàn Văn công Quân khu 2 đã thể hiện rất thành công ca khúc góp phần lan tỏa tác phẩm “ Việt Nam - Cuba nghĩa tình xanh” tới người yêu âm nhạc cả nước.

Từ cây bút báo chí đến trái tim âm nhạc

Là Nhà báo - Nhạc sĩ, Tào Khánh Hưng là một trong số ít những người thành công trên cả hai lĩnh vực: Báo chí chính luận và âm nhạc nghệ thuật. Ở ông, âm nhạc là nhịp đập tự nhiên của trái tim người làm báo - luôn hướng về con người, quê hương, đất nước, và lý tưởng sống đẹp.

Ca khúc “Việt Nam - Cuba, Nghĩa tình xanh” một lần nữa khẳng định phong cách sáng tác đặc trưng của ông: âm nhạc giàu hình tượng, ca từ trong sáng, giai điệu kết hợp hài hòa giữa sử thi và trữ tình, luôn hướng tới giá trị nhân văn và tình đoàn kết quốc tế.

Tác phẩm âm nhạc” Việt Nam - Cuba nghĩa tình xanh” của nhà báo - nhạc sĩ Tào Khánh Hưng- Phó Tổng biên tập Báo Xây dựng đã vinh dự đoạt giải khuyến khích.

Lời kết: “Mãi xanh tình anh em chúng ta”

Khép lại bài hát là tiếng ca vang dội:

“Việt Nam - Cuba,

Cuba - Việt Nam,

Việt Nam - Hồ Chí Minh,

Cuba - Fidel Castro,

Mãi xanh tình anh em chúng ta!”

Âm hưởng tràn đầy tự hào, kết lại bằng thông điệp mạnh mẽ: Tình anh em Việt Nam - Cuba sẽ mãi xanh như trời biển, như tre Việt và sóng Caribe.Khi khúc hát ấy vang lên tại Nhà hát Âu Cơ (Hà Nội) sáng ngày 18/10/2025, khán phòng rợp cờ đỏ sao vàng và quốc kỳ Cuba. Những tràng pháo tay vang lên không chỉ để tán thưởng âm nhạc, mà còn để tri ân tình hữu nghị son sắt giữa hai dân tộc - một “nghĩa tình xanh” trường tồn cùng thời gian.

Hà Khánh Linh