Xem xét bổ sung quy định về nâng cao năng lực số cho nhân lực ngành giáo dục

Sáng 17/11, Quốc hội nghe tờ trình và thẩm tra về một số dự án luật và nghị quyết, trong đó có nội dung liên quan một số cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Trình bày báo cáo thẩm tra dự án Nghị quyết của Quốc hội về vấn đề này, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Dự thảo Nghị quyết đã cơ bản thể chế hóa tinh thần Nghị quyết 71; xác lập được một số cơ chế, chính sách tạo tiền đề quan trọng để thực hiện chuẩn hóa, hiện đại hóa giáo dục và đào tạo theo hướng hội nhập.

Tuy nhiên, Ủy ban đề nghị tiếp tục rà soát kỹ lưỡng để thể chế hóa đầy đủ các nội dung của Nghị quyết 71 như: Hoàn thành xây dựng mạng lưới trường phổ thông nội trú; mở rộng hệ thống đào tạo dự bị đại học; khuyến khích, quy hoạch xây dựng các khu đô thị công nghệ cao – đại học; thúc đẩy mô hình đại học đổi mới sáng tạo, nghiên cứu sáp nhập các viện nghiên cứu với cơ sở giáo dục đại học; xây dựng khung khổ pháp lý để hình thành quỹ tài trợ cho các cơ sở giáo dục huy động vốn cộng đồng; ưu tiên vốn tín dụng cho các dự án phát triển giáo dục và đào tạo…

Đáng chú ý, theo Ủy ban, nhiều cơ chế, chính sách đặc thù cần nguồn lực lớn để triển khai như chính sách đặc thù về phụ cấp ưu đãi nghề với mức tối thiểu 70% đối với giáo viên, 30% đối với nhân viên… (điểm a khoản 2 Điều 2); thực hiện cung cấp miễn phí sách giáo khoa, miễn học phí, giáo trình môn học Giáo dục quốc phòng và an ninh…(khoản 1 Điều 3); đầu tư hạ tầng số, và nền tảng dùng chung, kết nối liên thông (khoản 1 Điều 4); chính sách hỗ trợ tín dụng, cấp học bổng cho đào tạo tiến sĩ (Điều 6)...

Vì thế, Ủy ban đề nghị đánh giá kỹ tác động, nhất là về nguồn lực tài chính để bảo đảm tính khả thi.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh trình bày Tờ trình về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về những cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo

Ủy ban cũng lưu ý một số nội dung như: Quy định về thẩm quyền của Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo trong điều động, thuyên chuyển, biệt phái, bố trí, phân công, thay đổi vị trí việc làm đối với nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục và nhân viên trong các cơ sở giáo dục công lập liên quan đến phạm vi từ 2 đơn vị hành chính cấp xã trở lên tại điểm a khoản 1 chưa chặt chẽ, có thể hiểu là “2 xã” cùng địa bàn tỉnh hoặc thuộc 2 tỉnh. Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo của một tỉnh không thể thực hiện thẩm quyền này đối với nhân sự giáo dục của một địa phương thuộc cấp tỉnh khác.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh trình bày Báo cáo thẩm tra về Nghị quyết của Quốc hội về những cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW

Vì những lý do đó, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội đề nghị cân nhắc chỉnh lý, quy định rõ theo hướng giữa các đơn vị hành chính cấp xã trong cùng 1 tỉnh; đồng thời, đề nghị cân nhắc quy định cụ thể cơ chế giám sát, kiểm tra, báo cáo định kỳ bảo đảm minh bạch, công bằng trong tuyển dụng, điều động, thuyên chuyển nhân sự giáo dục, tránh nguy cơ tiêu cực, cục bộ; tiếp tục nghiên cứu, quy định phân cấp, ủy quyền cho cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn tỉnh đáp ứng đủ điều kiện, năng lực thực hiện theo quy định được thực hiện tuyển dụng, tiếp nhận nhân sự giáo dục.

Toàn cảnh phiên họp

Ủy ban cũng đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định về nâng cao năng lực số cho đội ngũ nhân lực ngành giáo dục; làm rõ nguồn tài chính chi trả khi cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cơ sở giáo dục đại học tuyển dụng, ký hợp đồng lao động theo thỏa thuận đối với chuyên gia, nhà khoa học có trình độ tiến sĩ là người nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài theo quy chế nội bộ của đơn vị; Cân nhắc, rà soát để loại trừ lĩnh vực ngành nghề không được tuyển dụng, ký hợp đồng lao động với người nước ngoài…

Các đại biểu Quốc hội tham dự phiên họp

Về hợp tác phát triển chương trình giáo dục (Điều 3), Ủy ban đề nghị làm rõ quy định các địa phương có điều kiện thì sẽ thực hiện miễn phí sách giáo khoa từ năm học 2026-2027 tại khoản 1 để tránh hiểu sai thành ưu tiên cung cấp miễn phí sách giáo khoa trước cho học sinh các địa phương có điều kiện thay vì ưu tiên cho học sinh vùng khó khăn; cân nhắc quy định cơ chế Nhà nước khuyến khích thu hút nguồn lực của xã hội và của địa phương có điều kiện hỗ trợ cho địa phương khó khăn để triển khai thực hiện chủ trương này; đề nghị quy định hướng dẫn cụ thể về hình thức hợp tác, cơ chế và tiêu chí đánh giá hiệu quả hợp tác....

Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội đồng tình việc cấp học bổng và hỗ trợ kinh phí sinh hoạt cho nghiên cứu sinh tham gia chương trình trọng điểm quốc gia đào tạo tiến sĩ toàn thời gian, gắn với các nhiệm vụ khoa học và công nghệ ưu tiên quốc gia tại khoản 2.

Tuy nhiên, Ủy ban cũng đề nghị làm rõ mối quan hệ của chương trình này với các chương trình, đề án đang triển khai; xác định rõ tiêu chí lựa chọn lĩnh vực ưu tiên, nguồn lực bố trí và nghĩa vụ, trách nhiệm của người được thụ hưởng học bổng theo chương trình này…

Thái Sơn