Y tế cơ sở khẳng định vai trò trong chính quyền hai cấp

Trạm y tế - “chân rết” trong bảo vệ sức khỏe cộng đồng

Trong nhiều năm qua, hệ thống trạm y tế xã, phường tại Hà Nội luôn giữ vai trò tuyến đầu trong công tác chăm sóc sức khỏe Nhân dân.

Đây là nơi gần dân nhất, tiếp nhận và xử lý kịp thời những nhu cầu y tế thiết yếu từ dự phòng, khám chữa bệnh ban đầu, quản lý sức khỏe, cho đến triển khai các chương trình y tế cộng đồng.

Ban lãnh đạo Sở Y tế Hà Nội họp đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ chuyên môn với 126 trạm y tế xã, phường

Sau giai đoạn sắp xếp, kiện toàn theo mô hình chính quyền hai cấp, các trạm y tế xã, phường và các điểm trạm y tế đã cơ bản ổn định tổ chức, tiếp tục phát huy vai trò “cánh tay nối dài” của hệ thống y tế Thủ đô.

Ngay từ ngày 1/7/2025, chính quyền hai cấp đi vào hoạt động, Sở Y tế Hà Nội đã có Quyết định số 1192/QĐ-SYT ngày 1/7/2025 về việc thành lập 4 tổ công tác hướng dẫn và hỗ trợ về chuyên môn, nghiệp vụ đối với 126 trạm y tế cấp xã, phường trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Sở Y tế Hà Nội đã ban hành nhiều công văn chỉ đạo, hướng dẫn các trạm y tế. Ngày 7/7/2025 Sở Y tế ban hành Công văn số 3442/SYT-NVY về việc hướng dẫn nộp hồ sơ cấp giấy phép, cấp điều chỉnh giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh đối với 126 trạm y tế.

CDC Hà Nội đã thành lập 8 đội cơ động hỗ trợ, hướng dẫn về chuyên môn, kỹ thuật cho các cán bộ mạng lưới y tế dự phòng tại các Trạm y tế

18/18 cơ sở điều trị Methadone thuộc trung tâm y tế quận, huyện, thị xã trước 30/6/2025 được bàn giao nguyên trạng cho trạm y tế xã, phường mới quản lý và duy trì hoạt động điều trị và cấp phát thuốc hàng ngày cho bệnh nhân không bị gián đoạn và hiện đang điều trị cho 3.796 bệnh nhân; triển khai hoạt động chăm sóc điều trị HIV/AIDS tại 24 cơ sở điều trị...

Qua đó, 126 trạm y tế xã, phường và các điểm trạm y tế triển khai các hoạt động chuyên môn như hoạt động phòng, chống dịch bệnh, hoạt động chăm sóc bảo vệ sức khỏe bà mẹ trẻ em kế hoạch hóa gia đình sức khỏe sinh sản, hoạt động về phòng, chống HIV/AIDS, điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế Methadone… không bị gián đoạn, đứt gãy, đảm bảo duy trì.

100% trạm y tế phường, xã tiếp tục duy trì việc tổ chức buổi tiêm chủng thường xuyên an toàn, hiệu quả và không bị gián đoạn...

Điểm đáng chú ý là nhiều trạm y tế đã triển khai hiệu quả mô hình bác sĩ gia đình, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hồ sơ sức khỏe điện tử, đẩy mạnh tiêm chủng mở rộng, khám sàng lọc bệnh không lây nhiễm và truyền thông giáo dục sức khỏe. Điều này không chỉ giúp giảm tải cho bệnh viện tuyến trên mà còn góp phần nâng cao ý thức phòng bệnh trong cộng đồng.

Một trong những giải pháp trọng tâm để y tế cơ sở phát huy hiệu quả là nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ cán bộ trạm y tế. Thời gian qua, Sở Y tế Hà Nội đã tổ chức hàng loạt lớp đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, cập nhật kiến thức mới về y tế dự phòng, kiểm soát dịch bệnh, chăm sóc sức khỏe sinh sản, phòng chống bệnh không lây nhiễm.

Trạm trưởng Trạm Y tế phường Long Biên Nguyễn Khắc Thúy cho biết: “Sau một tháng đi vào hoạt động chính quyền hai cấp, các hoạt động chương trình y tế được phường triển khai xuyên suốt và dần thích ứng với tình hình mới.

Thuận lợi của Trạm y tế phường Long Biên là được Đảng ủy, UBND phường rất quan tâm, ủng hộ nên những đề xuất về nâng cấp cơ sở vật chất khi đề xuất được UBND phường đã kịp thời đến kiểm tra và được sửa chữa trong thời gian tới.

Hiện trạm còn khó khăn trong vấn đề nhân sự, một cán bộ của trạm được phân công nhiều hoạt động, chương trình nên rất mong Sở Y tế Hà Nội, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố cũng như Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm… tổ chức tập huấn để các bạn hoạt động tốt các chương trình. Bên cạnh đó, các phần mềm sức khỏe điện tử, quản lý dân số cần được cập nhật sớm để các hoạt động tại trạm được diễn ra linh hoạt”.

Ngoài ra, nhiều trạm y tế đã chủ động triển khai các chương trình quản lý sức khỏe toàn dân, khám sàng lọc bệnh không lây nhiễm (tăng huyết áp, đái tháo đường, ung thư sớm…), quản lý phụ nữ mang thai, trẻ em dưới 6 tuổi, người cao tuổi. Nhờ đó, người dân được theo dõi, tư vấn sức khỏe thường xuyên mà không phải di chuyển xa.

Người dân đến khám bệnh tại điểm Trạm Y tế Đỗ Động, xã Thanh Oai, Hà Nội.

Trưởng Trạm y tế xã Thanh Oai Nguyễn Thị Thùy chia sẻ: “Trạm y tế xã Thanh Oai thực hiện sắp xếp còn 4 điểm y tế là các trạm y tế xã (cũ) trên địa bàn được duy trì dưới hình thức điểm trạm, giúp người dân không phải đi xa.

Ngay khi sáp nhập, chúng tôi đã tổ chức các buổi tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, cập nhật lại danh sách hộ gia đình, xây dựng kế hoạch hoạt động không để gián đoạn trong công tác phòng chống dịch và khám chữa bệnh cho ban đầu cho Nhân dân; phân công cán bộ thực hiện nhiệm vụ và sử dụng cơ sở vật chất các điểm trạm; nâng cao chất lượng công tác khám chữa bệnh ban đầu, chủ động phòng bệnh, kiểm soát tốt dịch tễ, góp phần giảm tỷ lệ mắc và tử vong, tăng tuổi thọ trung bình, thúc đẩy bình đẳng trong tiếp cận dịch vụ y tế và củng cố hệ thống y tế cơ sở vững mạnh, hiện đại, gắn với yêu cầu phát triển mới của địa phương”.

Giữ vững vai trò tuyến đầu, bước đi chiến lược lâu dài

Trong bối cảnh già hóa dân số và gánh nặng bệnh không lây nhiễm ngày càng gia tăng, việc củng cố hệ thống y tế cơ sở càng có ý nghĩa chiến lược. Hà Nội đã xác định mục tiêu lâu dài: Mỗi người dân đều có bác sĩ riêng, mỗi gia đình đều có trạm y tế là điểm tựa sức khỏe gần nhất.

Lớp tập huấn “Bồi dưỡng kỹ năng công nghệ thông tin” cho các cán bộ, nhân viên trạm y tế phường Thanh Xuân

Phó Giám đốc phụ trách Sở Y tế Hà Nội Nguyễn Đình Hưng cho biết: “Hoạt động chính quyền 2 cấp, các trạm y tế cần thực hiện song song hai nhiệm vụ là quản lý hành chính Nhà nước về y tế và thực hiện công tác chuyên môn. Với quy mô xã, phường lớn hơn sau sáp nhập, đòi hỏi cần có sự đầu tư tương xứng về hạ tầng và nguồn lực con người.

Các trạm y tế cơ sở đã thực hiện tốt nhiều chương trình mục tiêu y tế - dân số, thực hiện tốt công tác tiêm chủng mở rộng, quản lý bệnh không lây nhiễm, chăm sóc sức khỏe sinh sản, khám chữa bệnh BHYT và phòng chống dịch bệnh truyền nhiễm...

Nhiều trạm y tế đã chủ động chuyển đổi số, cập nhật hồ sơ sức khỏe điện tử, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý khám chữa bệnh, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ và giảm tải cho tuyến trên”.

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực, nhưng một số trạm y tế vẫn đang gặp khó khăn về nhân lực, cơ sở vật chất, cơ sở hạ tầng xuống cấp khiến nhiều trạm chưa phát huy hết vai trò tuyến đầu. Do đó, trạm y tế tham mưu đề xuất chính quyền các địa phương tiếp tục quan tâm đầu tư cho y tế cơ sở...

Ảnh minh hoạ

Để hỗ trợ các trạm y tế xã, phường hoạt động thông suốt, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân, thực hiện tốt công tác phòng chống dịch bệnh, các phòng chức năng của Sở Y tế Hà Nội tiếp tục hỗ trợ chuyên môn cho các đơn vị; Chi cục Dân số, Trẻ em và Phòng, chống tệ nạn xã hội; Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Hà Nội; Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Nội sẽ tổ chức tập huấn nâng cao chất lượng chuyên môn cho cán bộ trạm y tế.

Giám đốc CDC Hà Nội Bùi Văn Hào cho biết: Trung tâm đã thành lập 8 đội cơ động hỗ trợ, hướng dẫn về chuyên môn, kỹ thuật cho các cán bộ mạng lưới y tế dự phòng phòng chống dịch của các trạm y tế trong hoạt động giám sát và điều tra xử lý các dịch bệnh truyền nhiễm, đặc biệt đảm bảo phòng chống dịch cao điểm phục vụ các hoạt động kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9...

Ảnh minh hoạ

Hà Nội đã và đang từng bước cụ thể hóa quan điểm “lấy người dân làm trung tâm, lấy y tế cơ sở làm nền tảng” trong chiến lược phát triển y tế.

Từ việc kiện toàn hệ thống trạm y tế, nâng cao năng lực chuyên môn, cho đến việc ứng dụng công nghệ số và tăng cường y tế dự phòng, tất cả đều hướng tới mục tiêu cuối cùng: Nền y tế Thủ đô công bằng, chất lượng, hiệu quả và bền vững.

Dù còn nhiều khó khăn về nhân lực, cơ sở vật chất nhưng với sự chỉ đạo quyết liệt từ thành phố, sự chủ động của chính quyền cơ sở và nỗ lực của đội ngũ y tế, các trạm y tế xã, phường trên địa bàn Hà Nội đang dần khẳng định vai trò là “người gác cổng” sức khỏe cho cộng đồng trong giai đoạn phát triển mới.

Phương Thu