Yêu thương con người hơn qua "10h sáng Chủ nhật" của nhà báo Tô Phán

Viết để nhớ, để trả ơn, để nối lại những sợi dây tình cảm

Cuốn sách do Nhà Xuất bản Dân Trí, Hội Nhà báo Hà Nội, Tạp chí Công dân và Khuyến học phối hợp tổ chức ra mắt sáng 11/9 như một "món quà" nhỏ có ý nghĩa là mong muốn mỗi chúng ta sống chậm lại, tìm về an yên và trân quý tình người giữa dòng đời vốn rất vội vã và xô bồ.

Nhà báo Tô Phán chia sẻ về những thông điệp gửi gắm trong cuốn sách "10h sáng Chủ nhật"

Động lực nào đã thôi thúc nhà báo Tô Phán cho ra đời cuốn sách "10h sáng Chủ nhật"? Tác giả đã từng chia sẻ: "Không trải qua những sự cố, những sự việc bất thường với tư cách là người trong cuộc, không trải nghiệm với tư cách là nhân chứng, thì không có những niềm vui, những niềm đau như những vết sẹo hằn trong tâm hồn.

Không có những niềm vui, niềm đau đó thì không suy ngẫm được. Không suy ngẫm thì không viết được. Nó như sự thúc ép tự thân: Phải viết, viết cho chính mình để như một món quà tri ân người thân và bạn bè từng chia ngọt sẻ bùi và cả chung những nỗi đau!".

Lời tự sự ấy không chỉ là sự giãi bày, mà còn là lời khẳng định về trách nhiệm của một người cầm bút: Viết là để nhớ, để trả ơn, để nối lại những sợi dây tình cảm tưởng chừng đã đứt đoạn. Trong từng dòng chữ có thể cảm nhận được sự thôi thúc từ bên trong, buộc tác giả phải biến nó thành ngôn từ.

Tác giả thẳng thắn khẳng định một quan điểm nhất quán xuyên suốt tác phẩm: "Ai không yêu thương gia đình của mình, không yêu thương người thân của mình mà lại vỗ ngực rằng mình yêu Nhân dân, yêu đất nước, thì tình yêu đó là đồ giả!". Ông nhấn mạnh rằng con người phải biết yêu người thân của mình mới có tình yêu đất nước thật sự và đó mới là người có giáo dục.

Nhà báo Hồ Quang Lợi nhấn mạnh về giá trị nhân văn của cuốn sách

Quan điểm ấy tưởng chừng giản đơn nhưng lại hàm chứa triết lý sâu sắc về gốc rễ của tình yêu thương. Một người không biết cúi xuống trước mẹ già, không biết trân trọng từng giọt mồ hôi của cha, thì làm sao có thể hiểu và sống hết mình cho đất nước.

Tác giả cũng gửi gắm quan niệm mạnh mẽ về lòng biết ơn: "Ai không có lòng biết ơn thì không đáng được hưởng trái ngọt của đời, dù cả khi họ sống trong nhung lụa!".

Các đại biểu dự lễ ra mắt sách "10h sáng chủ Nhật" của nhà báo Tô Phán

Bởi vậy, nhà báo Hồ Quang Lợi - Phó Chủ tịch Hội Truyền thông số Việt Nam, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam, nguyên Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, nguyên Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội đã nhận xét: "Cuốn sách hướng người đọc đến sự tử tế, tình yêu thương con người và sự nhân văn sâu sắc. Đó là giá trị của tác phẩm truyền tải tới người đọc. Có những bài thực sự xúc động, chạm đến trái tim chúng ta".

Thông qua cuốn sách, độc giả được soi chiếu vào chính những trang đời của mình của tác giả sau hơn 400 sách bởi 49 câu chuyện đã chạm đến trái tim bè bạn, bởi gợi nhắc mọi người nhớ về mẹ, về cha, về những người thân đã đi xa…

Thêm trân trọng những giá trị bình dị mà sâu sắc

Bố cục 4 phần của sách "10h sáng chủ Nhật" là 4 lát cắt phong phú nhưng nhất quán, mỗi phần mang màu sắc riêng biệt nhưng lại tạo nên một tổng thể hòa quyện, đầy cảm xúc và ý nghĩa.

Cuốn sách nhận được sự yêu mến của đông đảo độc giả

Phần một “Miền ký ức”: Là hành trình trở về với những tháng ngày đã xa nhưng luôn hiện hữu trong trái tim mỗi người. Từ những câu chuyện chưa bao giờ được tiết lộ như "Tiền sự" đến cảm xúc day dứt trong "Ám ảnh nợ nần", tác giả vẽ nên những bức tranh ký ức bằng lời văn đầy hoài niệm, có lúc tinh khiết, có lúc xót xa, trầm đục, về tuổi thơ và những kỷ niệm đã góp phần hình thành nên bản thân một con người.

Phần hai “Nơi luôn chờ ta về” là nơi đong đầy tình cảm gia đình thiêng liêng và sâu sắc. Những bài viết như "Vi diệu", "Ba người đàn bà trong đời tôi", "Nhà của bố mẹ", hay "Với tôi- bố là người cha hoàn hảo nhất” khiến người đọc là người thân, là bạn bè của tác giả không khỏi xúc động trước tình cảm mà tác giả dành cho những người thân yêu nhất, đặc biệt là hình ảnh người mẹ ("Mái tóc của mẹ") và bà nội ("Hai chỉ vàng của mẹ")…

Đây cũng là những người thân để tác giả níu đậu tình yêu thương và là những người để tác giả thông qua đó truyền tải quan điểm về tầm quan trọng của tình yêu gia đình.

Các vị khách mời chia sẻ về cuốn sách của nhà báo Tô Phán

Phần ba “Hương vị cuộc sống”: Phản ánh cuộc sống đô thị với những góc khuất đời thường. Câu chuyện mang tên cuốn sách "10h sáng Chủ nhật" chính là tâm điểm của phần này, đưa người đọc trở về với những năm tháng cơ cực của tác giả khi bước chân vào đời, trải qua đói khổ, không việc làm nhưng vẫn kiên trì vượt qua. Những trang viết về thời bao cấp cho thấy tinh thần sống lạc quan, nghị lực vượt lên nghịch cảnh.

Phần bốn “Những lát cắt”: Là những suy tư, trăn trở của tác giả trước những vấn đề xã hội hiện đại. Nhà báo Tô Phán không ngần ngại chỉ ra những điều tiêu cực qua các bài viết như "Một kiểu háo danh" hay "Có một thứ tư duy vô ơn"…

Hoặc tác giả có cách nhìn khách quan, đa chiều về một giai đoạn lịch sử ở Quỳnh Lưu (Nghệ An) "thay trời đổi đất…”. Những bài viết như vậy là những lời như để tỉnh thức về sự nhiệt tình với tư duy ngây thơ và ấu trĩ một thời, là lời tỉnh thức về lòng trắc ẩn, sự tử tế cần có trong cuộc sống này.

Những câu chuyện ấy giống như những hạt mưa rơi xuống đám đất đang khát cháy, làm nảy mầm sự sống trong lòng tác giả. Đó là ký ức về một mái nhà đơn sơ mà ấm áp, là lời dạy của cha, là vòng tay của mẹ, là ánh mắt sẻ chia của bạn bè. Có câu chuyện mang lại nụ cười, có câu chuyện khiến ta thổn thức nhưng tất cả đều khiến ta thêm trân trọng những giá trị bình dị mà sâu sắc.

Niềm tin và nghị lực từ tình người

Có lẽ trong tập tản văn lần này, nhà báo Tô Phán như có nhiều thời gian suy ngẫm hơn, có độ lùi sâu hơn… để chậm rãi kể về những ký ức hạnh phúc cũng như đau buồn trong hành trình sống tưởng như đơn giản nhưng rất ý nghĩa. Soi chiếc gương cuộc đời nên những kỷ niệm được lần giở tới từng ngóc ngách trong quá khứ mà tác giả đã trải qua, từng đau đớn, từng hạnh phúc. Đây chính là lúc anh trải lòng rất thật về quan niệm giá trị sống, trân quý tình người qua những khúc quanh co của cuộc đời.

Những lời kể ấy không khô cứng như một bản hồi ký, mà đậm chất nhân văn và trữ tình. Người đọc thấy ở đó nỗi đau như một những vết sẹo tâm hồn, nhưng cũng thấy hạnh phúc le lói như một vầng sáng trong dự cảm. Sự đan xen ấy chính là hơi thở của cuộc đời - nơi cơ cực và vui vẻ, nơi khổ đau và hạnh phúc hòa quyện để hình thành cả hành trình của đời một người biết yêu thương, biết trân trọng và cũng biết căm ghét cái xấu, cái tồi tệ.

Nhà báo Kiều Thanh Hùng, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo TP Hà Nội cùng nhà báo Nguyễn Mạnh Hưng, Tổng Biên tập Báo Tuổi trẻ Thủ đô tặng hoa chúc mừng nhà báo Tô Phán dịp ra mắt bạn đọc cuốn tản văn "10h sáng Chủ nhật"

Tác giả đã chọn thời khắc "10h sáng Chủ nhật" làm điểm khởi đầu cho hành trình khám phá và kết nối với những góc sâu kín trong con người tác giả, để mở lòng lắng nghe và suy ngẫm về những gì tác giả may mắn thấy được và có được.

Với lăng kính của một nhà báo nhiều kinh nghiệm, tên sách “10h sáng Chủ nhật” được tác giả lấy từ tên bài viết cùng tên đăng trên Tạp chí điện tử Công dân và Khuyến học và bài báo đó cũng được in trong cuốn sách. Cũng như thông điệp chung của bài viết này, tác giả muốn tổng hợp lại, đúc kết lại để chia sẻ về một quá khứ có những quãng đời cơ cực, từng bế tắc nhưng đọng lại là tình người và chính tình người mới cho tác giả niềm tin và nghị lực sống, để sống cho tử tế.

Tác giả muốn gửi gắm thông điệp ý nghĩa: Dù cuộc sống có bận rộn hay áp lực tới đâu, hãy dành những khoảnh khắc để lắng nghe chính mình, để hiểu và để yêu thương người thân nhiều hơn; hãy sống chậm lại để hiểu thêm rằng, giữa cuộc đời vội vã, ồn ào, đôi khi điều ta cần nhất chỉ là những phút lặng yên, lắng nghe lòng mình và trân quý hơn những điều giản dị xung quanh.

Vì thế, cuốn sách giống như một khoảng sân nhỏ có nắng, nơi tác giả có thể bước vào nghỉ chân, để thấy mình vẫn còn khả năng yêu thương, vẫn còn chỗ để bình yên neo đậu.

Hương Thu