60 phút can thiệp cầm máu thành công cho bệnh nhân COVID-19 nặng

Bệnh nhân nữ T. T. T (sinh năm 1968, địa chỉ ở Lai Vung, Đồng Tháp) ho khạc đàm đục, khó thở ngày càng nhiều, kết quả xét nghiệm Reatime PCR dương tính COVID-19. Bệnh nhân được chỉ định nhập viện điều trị tại khoa Bệnh Nhiệt đới Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ với chẩn đoán mắc COVID-19 mức độ nặng, viêm phổi, suy hô hấp.

Sau 9 ngày nằm viện có sử dụng kháng đông theo phác đồ điều trị COVID-19, bệnh nhân kêu đau bụng vùng hạ sườn, hông, quanh rốn và có triệu chứng sốc giảm thể tích do mất máu cấp: Bụng chướng, đau bụng phải, mạch nhanh nhẹ, huyết áp thấp, niêm nhạt, da xanh.

Kết quả xét nghiệm công thức máu thì chỉ số Hemoglobin giảm nặng, bệnh nhân được hồi sức tích cực và truyền máu, siêu âm bụng và chụp cắt lớp vi tính có bơm thuốc cản quang, ghi nhận khối máu tụ vùng thành bụng với dấu hiệu xuất huyết nội.

Hình ảnh ổ xuất huyết trước can thiệp (bên trái) và sau khi xử lý thành công (bên phải)

Các bác sĩ hội chẩn quyết định chụp và nút động mạch điều trị cầm máu. Ê-kíp do BSCK1 Trần Công Khánh - Phó khoa Chẩn đoán hình ảnh thực hiện. Kết quả ghi nhận đa ổ xuất huyết xuất phát từ nhánh động mạch thượng vị - dưới, tiến hành bơm hỗn hợp keo vào nhánh động mạch có thoát mạch. Kỹ thuật thành công sau 60 phút, ổ xuất huyết đã được kiểm soát.

Tình trạng bệnh nhân sau can thiệp huyết động và toàn trạng ổn định dần. Bệnh nhân xét nghiệm COVID-19 bằng kỹ thuật RT-PCR cho kết quả âm tính nên được chuyển đến khoa Nội hô hấp điều trị.

Hiện tại, bệnh nhân tỉnh, tiếp xúc tốt, sinh tồn ổn định, bụng mềm, không chướng, phổi thông khí tốt, dự kiến xuất viện ngày 2/3.

Sau can thiệp, bệnh nhân nữ T. T. T (sinh năm 1968, địa chỉ ở Lai Vung, Đồng Tháp) ổn định sức khỏe, chuẩn bị xuất viện

BSCK2 Dương Thiện Phước, Trưởng khoa Hồi sức tích cực bệnh viện cho biết: Những bệnh nhân COVID-19 trầm trọng thường có sự tăng đông. Điều trị kháng đông thường được đề nghị để giảm nguy cơ huyết khối dẫn đến một biến chứng nặng, tiềm ẩn như chảy máu tự phát. Thuyên tắc động mạch qua da (PTAE) có thể cứu sống những bệnh nhân nặng nguy kịch cùng với sự phối hợp điều trị thuốc.

Ở những bệnh nhân COVID-19 trung bình - nặng thường hiện diện tình trạng tăng đông. Đây là hậu quả của độc tính virus cũng như tình trạng đáp ứng viêm quá mức của cơ thể. Vì thế, các thuốc kháng đông được bác sĩ chỉ định, điều này có thể dẫn đến tăng biến chứng như chảy máu tự phát (tỷ lệ 0,1 - 0,6%).

Chảy máu tự phát ở mô mềm thường thấy ở vùng chậu hoặc vùng cơ mông. Những vùng này được chú ý vì có nguy cơ dẫn đến mất ổn định huyết động và đe dọa tính mạng (tỉ lệ tử vong có thể lên đến 30% theo các nhà nghiên cứu của Pháp). Các yếu tố nguy cơ của tình trạng chảy máu tự phát này gồm có: Bệnh nhân nặng đang nằm đơn vị hồi sức tích cực, lớn tuổi, đang dùng thuốc kháng đông, béo phì, có các bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường…

Việc điều trị chảy máu tự phát ở bệnh nhân COVID-19 thường bắt đầu bằng việc điều chỉnh lại tình trạng đông cầm máu, ngưng thuốc kháng đông, truyền dịch, truyền máu. Những bệnh nhân nặng, có huyết động không ổn định có thể được điều trị bằng thuyên tắc động mạch qua da (PTAE).

Đây là một phương pháp điều trị được lựa chọn do tính chất xâm lấn tối thiểu cũng như tiến hành nhanh chóng và an toàn. Tuy nhiên, bác sĩ cũng đối mặt với nhiều thử thách khi tiến hành PTAE trên bệnh nhân COVID-19: Các động mạch trở nên mỏng manh hơn, dễ rách thành mạch máu và việc bung các coil cũng có thể bị cản trở do co thắt thành mạch.

Do những bệnh nhân COVID-19 dùng thuốc kháng đông thường tổn thương các mạch máu nhỏ ở xa nên cũng khiến việc can thiệp trở nên khó khăn hơn những bệnh nhân thông thường.

P.V