Bài 2: Chuyện “rùng mình” ở một quán cơm “bụi”

(TTTĐ) Khu vực nấu ăn chỉ vỏn vẹn 2m2, tất cả dụng cụ nấu nướng đến thực phẩm chưa chế biến, thùng đựng thức ăn thừa, thậm chí cả rác thải đều được để lẫn lộn với nhau. Khay, đĩa đựng cơm khách ăn xong tiện đâu vứt đấy. Ruồi, nhặng, chuột, gián tung tăng chạy khắp nơi… Đó là những cảnh tượng thường thấy tại các quán cơm bình dân ở những khu vực tập trung đông sinh viên và người lao động trên địa bàn Hà Nội.

>> Thực phẩm bẩn “chen nhau” đến… quán cơm, nhà hàng
Bài 1: Thiu thối cũng không sợ ế

Người ăn, chuột cũng ăn

Căn nhà cấp bốn lụp xụp, rộng chừng 30m2, nằm sâu trong một con ngõ nhỏ của làng Cốm Vòng (Dịch Vọng Hậu, Cầu Giấy, Hà Nội) được chủ nhân sử dụng là nơi kinh doanh quán cơm bình dân. Ở đây gần với nhiều trường đại học, học viện nên quán cơm luôn tấp nập khách. Buổi sáng, quán này bán xôi, bánh mì, buổi trưa và buổi tối bán cơm bình dân…

Khu chế biến thức ăn nhếch nhác, bẩn thỉu của một quán cơm bình dân

11h trưa, quán rất đông khách, chúng tôi phải chờ đến 15 phút mới đến lượt gọi cơm. Vội vàng gọi một vài món, tôi nhanh chóng bưng khay cơm về góc quán. Chưa kịp ngồi xuống, tôi đã giật mình. Đống bát đĩa đựng cơm khách ăn xong được vứt la liệt dưới nền nhà, thức ăn thừa vương vãi khắp nơi. Trên đống bát đĩa còn dính đầy cơm và thức ăn có hai con chuột đang nhởn nhơ “thưởng thức” ngon lành.

Phía trong, khu vực nấu ăn rộng chừng 2m2, được chủ nhà tận dụng triệt để làm nơi nấu nướng, rửa bát đĩa, để thực phẩm, tập kết thức ăn thừa, rác thải và cả than tổ ong. Tất cả được để lộn xộn trên nền nhà ướt nhẹp do nước thải từ nhà vệ sinh và khu vực rửa bát chảy ra. Những chiếc xoong, chảo dùng để nấu nướng đều bám đầy vết cáu bẩn của dầu mỡ và bụi than. Những viên than tổ ong được xếp xen kẽ quanh những chiếc bếp lò cũ kĩ để tiết kiệm diện tích. Ngay cạnh đó là chiếc bàn, đựng đủ các thứ đồ linh tinh không thể kể tên. Dưới gầm bàn, rác thải, dầu ăn và cả một thùng dưa muối vàng ươm để lẫn với nhau mà chẳng hề có nắp đậy. Bát đĩa sau khi rửa được để ngay cạnh chiếc thùng chứa đồ ăn thừa đầy ruồi, nhặng bâu kín.

Chủ quán tên T. vừa lấy cơm cho khách, vừa nói với chồng: “Anh làm thêm cho em ít thịt rán và rau xào nhé, nhanh tay lên, khách đang gọi”. Chị T. vừa dứt lời, anh chồng đã vội vàng đi đến chiếc tủ lạnh cũ kĩ ngả màu vàng ố và bám đầy dầu mỡ lấy ra một tảng thịt màu xám ngắt thả ngay vào nồi nước đang sôi sùng sục trên bếp. Khoảng 3 phút, anh này vớt thịt ra và ngâm tiếp vào một chậu nước khác được anh pha chế sẵn. Từ một miếng thịt đông cứng, xám ngắt, chỉ qua hai động tác nhỏ của anh đã trở nên hồng hào, mềm mại rất ngon mắt.

Từng miếng thịt sau khi thái nhỏ được bỏ vào chậu bột rán. Vừa bắc bếp, anh vừa với tay lấy ca dầu ăn đen kịt đổ vào chảo và bắt đầu rán thịt. Sau khi rán thịt xong, số mỡ thừa đấy lại được anh chắt bớt ra chiếc ca khi nãy, phần còn lại anh tiếp tục cho rau muống vào xào. Mùi tỏi phi thơm lừng, át hết những thứ mùi tạp nham của loại mỡ rán đi rán lại nhiều lần khiến cho thực khách khó mà nhận biết.

“Phù phép” thịt chảy nước thành thịt mới

Anh H, chủ một quán phở bò trên đường Cổ Linh (Long Biên, Hà Nội) cho biết: “Bây giờ, vì lợi nhuận nên nhiều khi con người bất chấp tất cả, không trừ một thủ đoạn nào để kiếm lợi. Quán phở của tôi nằm ngay ngoài mặt đường lớn, ngày nào cũng có vài lái buôn thịt trâu, thịt bò, thậm chí cả thịt lợn xề đi qua mời mua hàng nhưng để giữ uy tín, tôi không dám nhập thịt không rõ nguồn gốc, chất lượng. Trước kia khi chưa mở quán, tôi từng có một thời gian dài làm thuê cho các quán ăn ở Hà Nội, tận mắt chứng kiến từng công đoạn chế biến thức ăn và các “độc chiêu” biến thực phẩm đã ôi, thiu thành đồ tươi ngon như mới. Gần một năm mở quan, tôi vẫn luôn “ăn thật, làm thật”, không vì lợi nhuận mà đầu độc đồng loại”, anh H. nói.

Theo anh H, thịt ôi thiu và ế ở các lò mổ và chợ đầu mối đều dồn tất cho các quán cơm bình dân với giá “rẻ như bèo”. Nhìn thấy mà hãi nhưng chỉ qua vài bước sơ chế, người ăn rất khó phát hiện. “Mua đồ chết, đồ ôi về bán lợi nhuận gấp chục lần. Việc biến thịt ôi thiu thành tươi rất đơn giản: Với những loại thịt chưa bị ôi chảy nước, chỉ cần đun một nồi nước nóng, cho nhúm muối và trần qua là thịt lại ngon như mới. Nếu cẩn thận hơn, trước khi chế biến, cần ướp các loại gia vị như hành, tỏi, muối. Nếu màu thịt chưa đẹp, chỉ cần cho chút nước cốt dừa, hay kẹo đắng vào là ngon ngay. Còn với những mặt hàng thịt thiu có mùi, bị vữa, không thể xử lý bằng những phương thức thông thường. Vì vậy, các chủ quán sẽ “phù phép” biến thành thịt tươi khi ngâm chúng vào chất bột trắng có nguồn gốc từ Trung Quốc, được chào bán tràn lan trong chợ Đồng Xuân”, anh H. tiết lộ.

Thực tế cho thấy, không chỉ nhập nguyên liệu không có nguồn gốc rõ ràng, ôi thiu, nhiều quán cơm bình dân trong quá trình chế biến còn rất mất vệ sinh. Thức ăn sau khi chế biến đều đổ vào những chiếc chậu nhựa, đĩa nhựa được chùi qua bằng mớ bùi nhùi cáu bẩn, đen xì. Không những thế, dầu ăn dùng để nấu nướng đều được rán đi rán lại rất nhiều lần và kết thúc vòng đời của loại dầu này chính là các món xào.

Chưa kể, để tiết kiệm nước, các đồ dùng nấu nướng như xoong, nồi, chảo... mỗi bữa làm hàng xong, chỉ được rửa qua loa nên cáu bẩn kết thành lớp dày cộm. Chính vì thế khi ăn, thực khách dễ dàng nhận ra những vết dầu mỡ nhờn nhờn còn bám ở mặt sau đĩa và mùi hăng hắc của nước rửa bát “không có tên tuổi”.
Thực phẩm thì không đảm bảo, khâu chế biến mất vệ sinh song chẳng mấy khi có cơ quan chức năng đến kiểm tra; hoặc nếu có thì mức phạt cho hành vi vi phạm này lại rất thấp, không đủ sức răn đe. Do vậy, tình trạng mất vệ sinh tại các quán cơm bụi vẫn diễn ra thường xuyên mà chưa có cách nào để xử lý triệt để.

(còn nữa)

Khắc Nam