Bảo đảm an toàn cho mọi người dân trên không gian mạng

Bổ sung quy định về đánh giá rủi ro cho các hệ thống sử dụng công nghệ mới

Tại các tổ, đại biểu Quốc hội đã tập trung phân tích, đóng góp nhiều ý kiến nhằm hoàn thiện dự thảo luật, đặc biệt xoay quanh các vấn đề thẩm quyền, trách nhiệm quản lý nhà nước, và cơ chế bảo vệ quyền con người trong không gian mạng.

Thảo luận tại Tổ 4, đại biểu thuộc các đoàn Khánh Hoà, Lai Châu, Lào Cai, đưa ra các ý kiến về việc bảo vệ quyền công dân trong dự án luật. Đại biểu Sùng A Lềnh (Đoàn ĐBQH tỉnh Lào Cai) đề nghị Ban soạn thảo bổ sung nguyên tắc bảo vệ an ninh mạng phải "bảo đảm quyền tiếp cận thông tin và quyền riêng tư hợp pháp của công dân, bảo đảm sự cân bằng giữa yêu cầu quản lý nhà nước và quyền con người trong không gian mạng".

Quang cảnh buổi thảo luận của các đại biểu thuộc các đoàn Khánh Hoà, Lai Châu, Lào Cai

Đại biểu lý giải, thực tiễn cho thấy an ninh mạng không chỉ là an ninh quốc gia mà còn phải đảm bảo quyền con người theo Luật Tiếp cận Thông tin 2016 và Luật An toàn thông tin mạng 2015. Việc bổ sung nguyên tắc này sẽ giúp hài hòa giữa nhiệm vụ bảo vệ an ninh và lợi ích hợp pháp của công dân.

Đại biểu Sùng A Lềnh nhận định, Điều 13 (Biện pháp bảo vệ hệ thống thông tin) chưa đề cập đến việc đánh giá rủi ro cụ thể cho các hệ thống sử dụng công nghệ mới như Trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), hoặc các cuộc tấn công chuỗi cung ứng. “Thực tiễn cho thấy các hệ thống AI, IoT có nguy cơ bị khai thác rất cao. Tấn công chuỗi cung ứng phần mềm, phần cứng ngày càng phổ biến và đe dọa trực tiếp đến hệ thống thông tin quan trọng quốc gia”, đại biểu cảnh báo, đồng thời đề nghị bổ sung quy định về đánh giá rủi ro cho các hệ thống sử dụng công nghệ mới này và kiểm tra chuỗi cung ứng.

Đại biểu Sùng A Lềnh (Đoàn ĐBQH tỉnh Lào Cai) phát biểu tại buổi thảo luận tổ

Bổ sung vai trò, trách nhiệm của Bộ Quốc phòng trong quản lý thông tin mạng và an ninh quốc gia

Thảo luận tại Tổ 16 (gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh, thành phố: Đà Nẵng, Cao Bằng, Tuyên Quang), các đại biểu nhất trí với sự cần thiết ban hành Luật, tuy nhiên, đề nghị bổ sung vai trò, trách nhiệm của Bộ Quốc phòng trong công tác quản lý thông tin mạng và an ninh quốc gia; đồng thời cần mở rộng phạm vi sang các nhóm đối tượng yếu thế khác trong xã hội cần được bảo vệ trên không gian mạng.

Theo đại biểu Bế Minh Đức - Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng, dự thảo Luật đã bổ sung một số quy định về những vấn đề cấp bách đang phát sinh, có tác động lớn trong đời sống xã hội, nhất là giai đoạn phát triển vượt bậc của khoa học công nghệ như thời gian vừa qua và xu hướng trong thời gian tới.

Đại biểu Nguyễn Duy Minh - Phó Trưởng Đoàn ĐBQH TP. Đà Nẵng điều hành Phiên thảo luận tại Tổ 16

Để đảm bảo tính đồng bộ trong công tác quản lý, triển khai thực hiện nhiệm vụ an toàn, an ninh mạng trong giai đoạn khoa học công nghệ phát triển nhanh, phức tạp như hiện nay, đại biểu Bế Minh Đức đề nghị rà soát, bổ sung vai trò, trách nhiệm của Bộ Quốc phòng trong công tác quản lý thông tin mạng và an ninh quốc gia cho đầy đủ hơn.

Cụ thể, tại Khoản 2, Khoản 3 của Điều 15, đề nghị thay thế, bổ sung cụm từ “hệ thống thông tin quân sự” bằng cụm từ là “hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng”. Đồng thời, điều chỉnh các khoản 5 Điều 18, khoản 4 Điều 22, khoản 5 Điều 23, Điều 24 cho phù hợp với vai trò trách nhiệm quản lý của Bộ Quốc phòng như nội dung vừa nêu trên.

Đại biểu Bế Minh Đức cho rằng, việc điều chỉnh bổ sung như trên không làm mở rộng phạm vi cũng như thẩm quyền của Bộ Quốc phòng, mà để phù hợp và thống nhất với các quy định hiện hành và trách nhiệm, thẩm quyền của Bộ Quốc phòng hiện đang thực hiện.

Tại khoản 2, khoản 3 Điều 15 của dự thảo Luật, đại biểu đề nghị bổ sung trách nhiệm của Bộ Quốc phòng trong công tác phối hợp với Bộ Công an và các cơ quan liên quan đối với hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia, nhất là hệ thống thông tin quan trọng an ninh quốc gia thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng. Đồng thời, cần thiết bổ sung trách nhiệm của Bộ Quốc phòng trong thực hiện vai trò giám sát an ninh như quy định tại khoản 3 Điều 14 Luật An ninh mạng năm 2015 đã thực hiện. Thực tế, những năm qua, Bộ Quốc phòng và Bộ Công an cũng thường xuyên có sự phối hợp tốt trong việc quản lý, thực hiện các nhiệm vụ an toàn an ninh quốc gia.

Đại biểu Bế Minh Đức - Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng phát biểu. Ảnh: Phạm Thắng

Bên cạnh đó, tại Điều 16, đại biểu Bế Minh Đức đề nghị xem xét, bổ sung thêm một khoản quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Bộ Quốc phòng nhằm phù hợp với khoản 2 Điều 49 của dự thảo Luật.

Cụ thể, đề nghị bổ sung khoản 5 Điều này quy định lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng thuộc Bộ Quốc phòng tiến hành kiểm tra an ninh mạng đối với hệ thống thông tin của cơ quan, tổ chức thuộc phạm vi quản lý trong các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này. “Việc bổ sung này không làm chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ hay thẩm quyền của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, mà theo phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng để thực hiện việc kiểm tra an ninh mạng đối với hệ thống cơ quan, tổ chức”, đại biểu nêu quan điểm.

Quan tâm tới các nhóm yếu thế

Góp ý về Chương III của dự thảo Luật An ninh mạng, trong đó có các quy định liên quan đến bảo vệ người sử dụng trên không gian mạng, đại biểu Ma Thị Thúy - Đoàn ĐBQH tỉnh Tuyên Quang hoàn toàn đồng tình với việc dự thảo Luật lần này đã chú trọng đến bảo vệ trẻ em được quy định tại Điều 20 của dự thảo Luật về phòng, chống xâm hại trẻ em trên không gian mạng. Đại biểu cho rằng, đây là nhóm đối tượng dễ bị tổn thương và cần được ưu tiên.

Tuy nhiên, theo đại biểu, nếu như chỉ dừng lại ở đối tượng là trẻ em là chưa đủ. “Thực tế cho thấy, người cao tuổi, người khuyết tật, phụ nữ, người dân tộc thiểu số, hay những người có hoàn cảnh khó khăn, hạn chế kỹ năng số đều là đối tượng dễ bị lợi dụng, lừa đảo hoặc bị xâm phạm dữ liệu cá nhân. Những hành vi như giả danh, chiếm đoạt tài khoản, lừa đảo qua mạng xã hội, qua ví điện tử hay tin nhắn… đang diễn ra rất phổ biến, gây thiệt hại cả về vật chất lẫn tinh thần”, đại biểu nêu dẫn chứng.

Đại biểu Ma Thị Thúy - Đoàn ĐBQH tỉnh Tuyên Quang phát biểu. Ảnh Cao Hoàng

Đại biểu Ma Thị Thúy đề nghị Ban soạn thảo nghiên cứu bổ sung quy định rõ hơn trong Chương III, bên cạnh bảo vệ trẻ em, cần mở rộng phạm vi sang các nhóm yếu thế khác trong xã hội; đồng thời; đề nghị bổ sung trách nhiệm của các doanh nghiệp cung cấp nền tảng mạng xã hội, cần có cơ chế nhận diện, cảnh báo và hỗ trợ kịp thời đối với người dùng thuộc nhóm yếu thế khi bị tấn công, xâm hại hoặc bị đe dọa trên mạng.

"Việc bổ sung nội dung này không chỉ giúp luật bao quát, nhân văn và thực tiễn hơn, mà còn phù hợp với chủ trương “không ai bị bỏ lại phía sau” trong chuyển đổi số, bảo đảm an toàn cho mọi người dân trong không gian mạng" - đại biểu Ma Thị Thúy nói.

Thái Sơn