Chuẩn mực mới dành cho nhà giáo có điểm gì đáng chú ý?

Thông tư này có hiệu lực thi hành từ ngày 30/1/2026, thay thế các quy định tại Quyết định số 16/2008/QĐ-BGDĐT ngày 16/4/2008 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT về ban hành Quy định về đạo đức nhà giáo và Điều 6 của Thông tư số 06/2019/TT-BGDĐT ngày 12/4/2019 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT quy định Quy tắc ứng xử trong cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông, cơ sở giáo dục thường xuyên.

Giáo viên trường Tiểu học Trung Tự, phường Kim Liên tặng quà các em học sinh ở Bình Liêu, Quảng Ninh

Không phân biệt đối xử giữa những người học dưới mọi hình thức

Bên cạnh các quy tắc ứng xử chung, Thông tư quy định cụ thể về quy tắc ứng xử với người học. Theo đó, Thông tư yêu cầu nhà giáo có thái độ mẫu mực, tinh thần bao dung, trách nhiệm, yêu thương; phản hồi, nhận xét, khen hoặc phê bình phù hợp với đối tượng và hoàn cảnh; động viên, khích lệ sự phấn đấu và phát triển của người học.

Nhà giáo phải tôn trọng, đánh giá đúng thực chất năng lực của người học; bảo vệ các quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người học; tạo động lực phát huy phẩm chất và năng lực người học; lắng nghe, kịp thời tư vấn, hỗ trợ người học về lĩnh vực học tập, xã hội bảo đảm phù hợp với tâm sinh lí lứa tuổi.

Nhà giáo cũng có trách nhiệm tạo môi trường giáo dục an toàn, tích cực và bình đẳng; khuyến khích người học tham gia nghiên cứu, lao động sản xuất, hoạt động phục vụ cộng đồng, phát triển bền vững.

Đáng chú ý, Thông quy định nhà giáo không phân biệt đối xử giữa những người học dưới mọi hình thức; không xúc phạm, gây tổn thương, trù dập, định kiến, bạo hành, xâm hại người học dưới mọi hình thức và báo cáo kịp thời với lãnh đạo, cơ quan có thẩm quyền khi phát hiện người học bị bạo lực, xâm hại; không ép buộc người học tham gia các hoạt động mang tính chất tự nguyện; không công khai thông tin của người học trái quy định; không gian lận, cố ý làm sai lệch kết quả trong các hoạt động tuyển sinh, đánh giá người học.

Tôn trọng, lắng nghe, giúp đỡ đồng nghiệp

Trong ứng xử với đồng nghiệp, Thông tư yêu cầu nhà giáo trung thực, chân thành, đoàn kết, có tinh thần hợp tác, chia sẻ trách nhiệm, giúp đỡ lẫn nhau; tự phê bình và phê bình bảo đảm khách quan, nghiêm túc, thẳng thắn, mang tính xây dựng vì tiến bộ của đồng nghiệp; Tôn trọng và lắng nghe ý kiến của đồng nghiệp, phối hợp, trao đổi kinh nghiệm, học hỏi trong hoạt động nghề nghiệp; Không xúc phạm, chia rẽ, gây mất đoàn kết nội bộ; không né tránh, đùn đẩy trách nhiệm; không công khai thông tin của đồng nghiệp trái quy định.

Đối với cán bộ quản lí cơ sở giáo dục, Thông tư quy định nhà giáo có trách nhiệm chấp hành sự phân công, chỉ đạo, điều hành của cán bộ quản lí cơ sở giáo dục trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao; lắng nghe và cầu thị tiếp thu ý kiến đánh giá, góp ý của cán bộ quản lí cơ sở giáo dục trong hoạt động nghề nghiệp; tích cực tham mưu và thể hiện rõ chính kiến với cán bộ quản lí cơ sở giáo dục theo chức năng, nhiệm vụ được giao; không xúc phạm, gây mất đoàn kết nội bộ; không thờ ơ, né tránh hoặc che giấu các hành vi sai phạm của cán bộ quản lí cơ sở giáo dục.

Nhà giáo có trách nhiệm tích cực lan tỏa các giá trị nhân văn

Trong ứng xử với cha mẹ hoặc người giám hộ của người học, Thông tư quy định nhà giáo chủ động, kịp thời cung cấp, trao đổi thông tin trung thực về người học, chương trình, kế hoạch giảng dạy, giáo dục khi được sự đồng ý của cấp quản lý theo thẩm quyền. Khuyến khích, tạo điều kiện để cha mẹ hoặc người giám hộ của người học tham gia vào hoạt động giáo dục vì sự tiến bộ của người học.

Thông tư cũng quy định nhà giáo không xúc phạm, áp đặt, vụ lợi, ép buộc cha mẹ hoặc người giám hộ của người học tham gia các hoạt động trái quy định của Nhà nước và các hoạt động mang tính chất tự nguyện.

Về ứng xử với cộng đồng, thông tư yêu cầu nhà giáo phát huy tinh thần tự nguyện, tự giác và tích cực tham gia các hoạt động xã hội; bảo vệ môi trường; thực hiện và phối hợp thực hiện hiệu quả các phong trào, hoạt động từ thiện, nhân đạo, chăm lo người nghèo, đối tượng dễ bị tổn thương, yếu thế trong xã hội theo quy định của pháp luật; tham gia, lan tỏa phong trào xây dựng xã hội học tập, phát triển văn hóa đọc, khuyến học, khuyến tài.

Nhà giáo tích cực lan tỏa các giá trị nhân văn, những việc làm tốt, hình ảnh đẹp, hành vi ứng xử văn hóa trong xã hội, trong nhà trường đến cộng đồng; chủ động tham gia truyền thông, tuyên truyền về giáo dục, chống tin giả liên quan tới lĩnh vực giáo dục và nhà giáo trên các kênh mạng xã hội chính thống…

Ngọc Minh