Dự kiến sửa đổi một số quy định, ngăn dạy thêm trá hình

Bộ cho biết hoạt động dạy thêm, học thêm liên quan đến nhiều lĩnh vực pháp luật như giáo dục, nhà giáo, viên chức, phòng, chống tham nhũng, quản lý tài chính, an ninh trật tự và quyền lợi của người học.

Đây không phải dịch vụ kinh doanh có điều kiện, do đó việc quản lý cần được thực hiện theo hướng tổng thể, đồng bộ, bảo đảm kỷ cương pháp luật, công khai, minh bạch và phù hợp với thực tiễn.

Dự thảo Thông tư không cấm các hoạt động dạy thêm, học thêm chính đáng; không hạn chế nhu cầu học tập hợp pháp của người học

Dự thảo Thông tư không cấm các hoạt động dạy thêm, học thêm chính đáng; không hạn chế nhu cầu học tập hợp pháp của người học và quyền dạy học của nhà giáo theo quy định.

"Trọng tâm là tăng cường các giải pháp quản lý nhằm hạn chế tối đa tình trạng dạy thêm trá hình, ép buộc học sinh học thêm, trục lợi từ hoạt động dạy thêm, học thêm, gây ảnh hưởng đến môi trường giáo dục lành mạnh", Bộ GD&ĐT thông tin.

Dự thảo cũng nêu rõ việc tổ chức các hoạt động giáo dục tăng cường, giáo dục theo nhu cầu, sở thích chính đáng của người học nhằm phát triển toàn diện học sinh, được thực hiện theo quy định của Bộ GD&ĐT, không thuộc phạm vi điều chỉnh của quy định về dạy thêm, học thêm.

Một nội dung xuyên suốt của dự thảo là tăng cường quản lý hành vi dạy thêm của giáo viên, gắn hoạt động dạy thêm với chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp, nghĩa vụ, quyền hạn và những điều nhà giáo không được làm theo quy định của Luật Nhà giáo.

Theo đó, giáo viên không được lợi dụng vị trí công tác, chức vụ, quyền hạn hoặc mối quan hệ với người thân để trực tiếp hoặc gián tiếp tổ chức, chi phối hoạt động dạy thêm ngoài nhà trường gây xung đột lợi ích hoặc ảnh hưởng đến môi trường giáo dục.

Dự thảo đồng thời làm rõ trách nhiệm của hiệu trưởng trong việc quản lý hoạt động dạy thêm, học thêm tại nhà trường. Theo đó, hiệu trưởng được trao quyền chủ động, linh hoạt trong tổ chức thực hiện, bao gồm quyền đề xuất tăng thời lượng dạy thêm trong nhà trường đối với đối tượng học sinh được phép tổ chức dạy thêm theo Thông tư 29/2024, căn cứ vào nhu cầu thực tế, điều kiện tổ chức dạy học của nhà trường và đề nghị của giáo viên, phụ huynh, học sinh.

Trong dự thảo, Bộ GD&ĐT nhấn mạnh: "Việc đề xuất tăng thời lượng dạy thêm phải được xem xét, quyết định đúng thẩm quyền; không mở rộng đối tượng; không làm biến tướng hoạt động dạy - học thêm. Hiệu trưởng chịu trách nhiệm giải trình đầy đủ về sự cần thiết, tính hợp lý, minh bạch và hiệu quả của việc tổ chức thực hiện theo quy định của pháp luật".

Dự thảo Thông tư cũng bổ sung quy định về trách nhiệm báo cáo của giáo viên khi tham gia dạy thêm ngoài nhà trường. Theo đó, giáo viên phải báo cáo rõ mối quan hệ giữa mình với chủ thể đứng tên đăng ký kinh doanh cơ sở dạy thêm.

Quy định này nhằm minh bạch hóa hoạt động dạy thêm, phòng ngừa việc lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc thông qua người thân để tổ chức, chi phối hoạt động dạy thêm, gây xung đột lợi ích, phù hợp với tinh thần của Luật Phòng, chống tham nhũng.

"Việc báo cáo không làm phát sinh thủ tục hành chính, không thay thế giấy phép kinh doanh và không phải là điều kiện xin phép để giáo viên tham gia dạy thêm ngoài nhà trường", Bộ GD&ĐT khẳng định.

Thông tư 29/2024 của Bộ GD&ĐT có hiệu lực từ ngày 14/2/2025, đánh dấu một bước điều chỉnh lớn trong quản lý hoạt động dạy thêm, học thêm sau nhiều năm thực hiện Thông tư 17/2012.

Thông tư 29/2024 đặt ra hai nhóm yêu cầu cốt lõi. Thứ nhất là siết điều kiện đối với tổ chức, cá nhân dạy thêm ngoài nhà trường, yêu cầu đăng ký kinh doanh đầy đủ, công khai danh mục môn học, thời lượng, mức thu, giáo viên tham gia và các điều kiện bảo đảm an toàn.

Thứ hai là quy định chặt chẽ trách nhiệm của nhà trường và giáo viên, cấm ép buộc học sinh học thêm; cấm giáo viên dạy thêm các đối tượng học sinh thuộc lớp mình giảng dạy; yêu cầu giáo viên báo cáo khi tham gia dạy thêm ngoài nhà trường.

Đồng thời, hoạt động dạy thêm trong nhà trường được quy định tối đa 2 tiết/môn/tuần, nhằm hạn chế nguy cơ biến dạy thêm thành gánh nặng hoặc thành công cụ gây áp lực lên học sinh và phụ huynh.

Ngay khi Thông tư có hiệu lực, nhiều địa phương ghi nhận những nỗ lực triển khai ban đầu, bao gồm việc rà soát các cơ sở dạy thêm, chuẩn hóa công khai thông tin và yêu cầu giáo viên thực hiện báo cáo theo quy định khi tham gia dạy thêm ngoài trường.

Tuy nhiên, thực tế cũng lộ rõ không ít vướng mắc bởi một số nội dung trong văn bản còn chung chung, khó hiểu, đặc biệt là những quy định liên quan đến dạy thêm trong nhà trường.

Ngọc Minh