Dạy học 2 buổi/ngày - tiểu học, THCS sẵn sàng, THPT khó thực hiện

Cấp Tiểu học, THCS sẵn sàng

Mới đây Bộ GD&ĐT ban hành hướng dẫn cụ thể về dạy học 2 buổi/ngày cho cả ba cấp học, áp dụng từ năm học 2025-2026.

Trong đó, Bộ yêu cầu địa phương chỉ đạo các cơ sở giáo dục phổ thông xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục của nhà trường bảo đảm phù hợp với đội ngũ giáo viên, điều kiện cơ sở vật chất, thiết bị dạy học hiện có; tổ chức dạy học các môn học, hoạt động giáo dục nhằm phát triển toàn diện phẩm chất, năng lực, thể chất, thẩm mĩ và kĩ năng sống cho học sinh. Đồng thời, xây dựng cơ chế huy động nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao gồm: nghệ nhân, nghệ sĩ, vận động viên chuyên nghiệp, tình nguyện viên người nước ngoài tham gia tổ chức các hoạt động giáo dục trong nhà trường, đặc biệt trong các lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, thể thao, kĩ năng sống.

Cô trò trường Tiểu học Kiến Hưng, phường Kiến Hưng, Hà Nội

Theo đó, việc dạy học 2 buổi/ngày là bắt buộc đối với học sinh tiểu học. Cấp THCS và THPT thực hiện theo lộ trình, tùy điều kiện từng nơi. Trong thời điểm cận kề năm học mới, Hà Nội đang chuẩn bị các điều kiện cần thiết để triển khai theo đúng tinh thần chỉ đạo, bảo đảm chất lượng và phù hợp với thực tế.

Theo đó, cấp tiểu học sẽ dạy học 2 buổi/ngày với tối đa 7 tiết/ngày, mỗi tiết 35 phút. Buổi 1 giảng dạy chương trình chính khóa theo quy định; buổi 2 dành cho các hoạt động củng cố, bổ trợ, giáo dục kỹ năng, trải nghiệm, hướng nghiệp, văn hóa đọc, giáo dục tài chính, năng lực số, thể thao, nghệ thuật, trí tuệ nhân tạo, tìm hiểu lịch sử - văn hóa địa phương…

Với cấp THCS và THPT, dạy học 2 buổi/ngày không bắt buộc mà triển khai ở nơi có đủ điều kiện. Nhà trường bố trí mỗi tuần có tối thiểu 5 ngày học, tối đa 11 buổi/tuần; mỗi ngày không quá 7 tiết, mỗi tiết 45 phút. Nội dung buổi 2 tập trung vào ba nhóm chính: Phụ đạo học sinh chưa đạt, bồi dưỡng học sinh giỏi và ôn tập thi cuối cấp; ngoài ra còn có các hoạt động giáo dục STEM/STEAM, hướng nghiệp, nghiên cứu khoa học, văn hóa đọc, kỹ năng sống…

Điểm mới nổi bật là việc Bộ GD&ĐT không quy định cứng buổi sáng là buổi 1, buổi chiều là buổi 2; không cho phép xen kẽ giữa phần học bắt buộc và phần theo nhu cầu trong cùng một buổi học. Nhà trường được tổ chức linh hoạt theo điều kiện thực tế.

Ngoài ra, để bảo đảm công bằng và giảm gánh nặng tài chính cho phụ huynh, Bộ quy định không thu phí học buổi 2. Kinh phí được bố trí từ ngân sách địa phương, đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa...

Tại Hà Nội, việc tổ chức dạy học 2 buổi/ngày ở cấp tiểu học không phải là điều mới. Trên thực tế, đã có 100% trường tiểu học tổ chức dạy học 2 buổi/ngày, là một thuận lợi lớn trong việc thực hiện yêu cầu bắt buộc từ năm học 2025-2026.

Như tại Trường Tiểu học Kiến Hưng, phường Kiến Hưng, Hà Nội, hiện tại, nhà trường đã rà soát cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên sẵn sàng cho năm học mới. Việc học 2 buổi/ngày không còn mới với cấp tiểu học nhưng điểm mới của năm học này với thầy và trò nhà trường là điều kiện cơ sở vật chất đã được nâng cấp, cải tạo khang trang hơn. Nhà trường hiện có 43 phòng học, đủ cho các lớp học 2 buổi/ngày - cô Lê Thanh Hương - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Kiến Hưng chia sẻ.

Với thầy và trò trường THCS Giảng Võ 2, phường Giảng Võ, năm học 2025 - 2026 sẽ là năm học thật đặc biệt khi được thụ hưởng cơ sở vật chất khang trang, hiện đại của ngôi trường chất lượng cao. Hiệu trưởng Trường THCS Giảng Võ 2 - Phạm Thị Hương Giang cho biết, dự án xây dựng trường đang gấp rút hoàn thiện để đưa vào sử dụng từ năm học 2025-2026.

“Với định hướng trở thành trường chất lượng cao, chúng tôi đã có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về cơ sở vật chất và đội ngũ. Nhà trường cùng các đơn vị liên quan đang hoàn thiện hệ thống phòng học, phòng bộ môn, khu sinh hoạt, nhà đa năng, phòng ăn... bảo đảm đủ điều kiện cho 100% học sinh học 2 buổi/ngày với chương trình đa dạng”, cô Phạm Thị Hương Giang chia sẻ.

Học sinh lớp 1 trường Tiểu học Kiến Hưng

Bậc THPT còn nhiều khó khăn, thách thức

Với bậc THPT, ghi nhận tại các địa phương cho thấy, các trường hiện chưa đủ điều kiện để triển khai học 2 buổi/ngày. Tại Hà Nội, hoạt động dạy 2 buổi/ngày được triển khai tại các trường THPT chuyên, trường THPT ngoài công lập, Trường THPT chất lượng cao.

Hiệu trưởng một trường THPT trong nội thành Hà Nội bộc bạch: Dù rất muốn thực hiện dạy học 2 buổi/ngày theo hướng dẫn của Bộ nhưng điều kiện cơ sở vật chất của nhà trường chưa đủ đáp ứng. "Trường có diện tích chỉ 6.000 mét vuông với hơn 2.000 học sinh nên hiện tại số phòng học chỉ đủ cho học sinh học 1 buổi/ngày", vị Hiệu trưởng này chia sẻ.

Theo chương trình Giáo dục phổ thông 2018, học sinh THPT học 6 môn học bắt buộc là Ngữ văn, Toán, Ngoại ngữ 1, Lịch sử, Giáo dục quốc phòng và an ninh, Giáo dục thể chất; 2 hoạt động giáo dục bắt buộc là Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp và Nội dung giáo dục của địa phương. 4 trong 9 môn được lựa chọn là Địa lí, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Vật lí, Hóa học, Sinh học, Công nghệ, Tin học, Âm nhạc, Mĩ thuật.

Sau 3 năm triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới, không ít trường THPT gặp khó khăn trong việc xây dựng tổ hợp có các môn Âm nhạc, Mĩ thuật. Thiếu giáo viên, thiếu cơ sở vật chất cũng đang là nguyên nhân chính khiến bậc THPT khó triển khai dạy học 2 buổi/ngày.

Về phía phụ huynh, đa số các ý kiến đồng tình với tổ chức dạy học 2 buổi/ngày. Đối với bậc THCS, đây sẽ là điều kiện tốt để nâng cao chất lượng giáo dục cả về tri thức, kỹ năng, lối sống cho học sinh. Tuy nhiên, vẫn còn không ít băn khoăn, lo ngại đặt ra khi với lượng học sinh đông, đang ở lứa tuổi dậy thì nhiều thay đổi, việc quản lý, giám sát các con ở nhà trường sẽ đặt ra không ít khó khăn, thách thức với nhà trường.

Ở cấp THPT, đặc biệt tại các trường tư thục, phụ huynh càng kỳ vọng buổi 2 không đơn thuần là học văn hóa. Ý kiến chung cho rằng, ở tuổi này, học sinh cần định hướng nghề nghiệp, vì thế, buổi 2 có thể được thiết kế thành các lớp học kỹ năng, trải nghiệm nghề nghiệp hoặc học chuyên đề gắn với ngành nghề tương lai.

Theo Sở GD&ĐT Hà Nội, để bảo đảm thực hiện đúng tinh thần hướng dẫn mới của Bộ, các nhà trường cần tăng cường khảo sát nhu cầu thực tế, tổ chức linh hoạt các hoạt động buổi 2, không áp đặt hoặc làm hình thức. Đồng thời, Bộ GD&ĐT cần hướng dẫn kiểm tra, giám sát việc thực hiện để tránh biến tướng thành dạy thêm, học thêm.

Ngọc Minh