Đề xuất nhiều giải pháp nhằm xử lý rác thải, chất thải

Cần sự vào cuộc đồng bộ

Quan tâm tới vấn đề quản lý rác sinh hoạt, phân loại rác tại nguồn, xử lý rác thải, đại biểu Quốc hội Hoàng Quốc Khánh (Đoàn tỉnh Lai Châu) dẫn số liệu báo cáo giám sát, tính đến ngày 30/6/2025, mới có 32/63 địa phương triển khai thực hiện phân loại rác thải rắn sinh hoạt ở các quy mô khác nhau.

Bình quân mỗi ngày, cả nước phát sinh khoảng 69.400 tấn rác thải sinh hoạt. Song phần lớn vẫn chưa được phân loại tại nguồn mà thu gom, vận chuyển, xử lý chung, chủ yếu bằng hình thức chôn lấp (chiếm 62,97%); còn lại là xử lý bằng hình thức đốt.

Các đại biểu Quốc hội nghe và thảo luận tại hội trường về Báo cáo của đoàn giám sát và dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về kết quả giám sát chuyên đề “việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường kể từ khi Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 có hiệu lực thi hành”

Đại biểu Hoàng Quốc Khánh cho rằng, để đạt được hiệu quả phân loại rác tại cần có sự vào cuộc đồng bộ của Nhà nước, doanh nghiệp và toàn xã hội - đặc biệt là ý thức tự giác của mỗi người dân trong việc giữ gìn môi trường sống xanh, sạch và an toàn.

Từ thực tế trên, theo đại biểu Hoàng Quốc Khánh, để việc quản lý rác thải nhựa hiệu quả, cần triển khai chiến dịch truyền thông quốc gia liên tục, tích hợp với giáo dục trong trường học, lực lượng bán lẻ và cộng đồng, nhằm thay đổi hành vi tiêu dùng; thực hiện nghiêm các quy định về trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, nhập khẩu đối với sản phẩm của mình trong toàn bộ vòng đời, đặc biệt là sau khi sản phẩm trở thành chất thải.

Đại biểu Quốc hội Hoàng Quốc Khánh (Đoàn ĐBQH tỉnh Lai Châu)

“Cần tăng cường hệ thống thu gom, phân loại tại nguồn; cung cấp thiết bị, điểm thu gom tại chợ, siêu thị, điểm bán lẻ; hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ triển khai thay thế vật liệu thân thiện môi trường”, đại biểu Hoàng Quốc Khánh kiến nghị.

Xem xét cơ chế đặc thù cho doanh nghiệp đầu tư xử lý chất thải

Thảo luận về vấn đề này, đại biểu Trần Văn Tiến (Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ) cho rằng, Quốc hội cần xem xét, ban hành cơ chế, chính sách đặc thù trong đầu tư xử lý chất thải rắn sinh hoạt nhằm tháo gỡ khó khăn cho các địa phương trong việc huy động nguồn lực xã hội hóa.

Theo ông, chi phí đầu tư cho công nghệ xử lý chất thải tiên tiến hiện nay còn cao, nên nhiều địa phương chưa đủ khả năng triển khai.

Vì thế, việc có cơ chế đặc thù sẽ giúp thu hút doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực xử lý chất thải, góp phần giảm ô nhiễm, bảo vệ môi trường và đáp ứng nguyện vọng chính đáng của Nhân dân.

Đại biểu Trần Văn Tiến (Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ) phát biểu

Đại biểu đề nghị các địa phương từng bước chấm dứt việc chôn lấp rác thải không hợp chuẩn, đồng thời đầu tư hệ thống thu gom, xử lý nước thải riêng biệt, bảo đảm yêu cầu bảo vệ môi trường đô thị.

Cùng quan tâm tới nội dung này, đại biểu Thạch Phước Bình (Đoàn Vĩnh Long) kiến nghị Quốc hội quy định tỷ lệ chi tối thiểu 1,5% tổng chi ngân sách Nhà nước cho môi trường, trong đó ít nhất 30% dành cho cấp xã - nơi đang thiếu hạ tầng xử lý chất thải.

Đồng thời, Chính phủ ban hành chính sách tài chính xanh quốc gia, phát hành trái phiếu khí hậu, thành lập quỹ xanh địa phương và ưu đãi thuế cho doanh nghiệp đầu tư công nghệ sạch.

Thái Sơn