Trồng thêm một cây xanh, Thủ đô thêm xanh

Trong Chương trình Thời sự đặc biệt “Đi trước, đi đầu - Vì Nhân dân phục vụ” do Cơ quan Báo và Phát thanh Truyền hình Hà Nội thực hiện, phát sóng chiều 22/2, Tiến sĩ Nguyễn Viết Chức - nguyên Giám đốc Sở Văn hóa Hà Nội, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Văn hóa Thăng Long và Kiến trúc sư Trần Huy Ánh - Ủy viên Thường vụ Hội Kiến trúc sư Hà Nội đã chia sẻ nhiều góc nhìn sâu sắc về vai trò đặc biệt của cây xanh trong đời sống tinh thần cũng như trong cấu trúc bản sắc đô thị Hà Nội.

Các ý kiến đều thống nhất rằng cây xanh không đơn thuần là yếu tố cảnh quan, mà gắn bó mật thiết với ký ức đô thị, với chiều sâu văn hóa và nhịp sống của người Hà Nội. Từ những hàng sấu, hàng xà cừ cổ thụ trên các tuyến phố trung tâm đến hệ thống vườn hoa, công viên được đầu tư chỉnh trang trong những năm gần đây, cây xanh góp phần tạo nên diện mạo riêng có của Thủ đô - một đô thị vừa hiện đại, vừa lưu giữ chiều sâu lịch sử.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Viết Chức, Hà Nội được nhận diện qua nhiều lớp trầm tích văn hóa, trong đó không gian xanh giữ vai trò đặc biệt trong việc định hình cảm xúc và phong cách sống của cư dân đô thị. Kiến trúc sư Trần Huy Ánh cho rằng quy hoạch và phát triển cây xanh cần được nhìn nhận như một cấu phần quan trọng của chiến lược phát triển bền vững, bởi không gian xanh tác động trực tiếp đến chất lượng môi trường sống, sức khỏe cộng đồng và bản sắc kiến trúc.

Những chia sẻ tại chương trình đã góp thêm tiếng nói chuyên môn cho định hướng xây dựng Thủ đô ngày càng xanh hơn, văn minh hơn, đồng thời khẳng định vai trò của cây xanh như một giá trị văn hóa - sinh thái cần được gìn giữ và phát huy trong tiến trình phát triển đô thị Hà Nội.

Di nguyện của Bác, ý chí của Thủ đô

Nhắc lại lịch sử, ngay từ mùng 1 Tết Canh Tý 1960, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trực tiếp trồng cây đa tại Công viên Thống Nhất, chính thức phát động phong trào “Tết trồng cây” với mong muốn “làm cho đất nước càng ngày càng xuân” - một lời dạy trở thành truyền thống tốt đẹp của dân tộc.

Tổng Bí thư Tô Lâm và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, thành phố Hà Nội trồng cây tại khuôn viên dự án Bảo tàng Đảng Cộng sản Việt Nam ở Thủ đô Hà Nội. Ảnh Quang Thái

Năm nay, phát biểu tại Lễ phát động “Tết trồng cây - Đời đời nhớ ơn Bác Hồ” của Hà Nội, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: “Trồng thêm một cây là thêm một niềm tin vào tương lai”. Đây là thông điệp vừa giản dị, vừa sâu sắc, định hướng cho từng hành động cụ thể của người dân và chính quyền Thủ đô.

Dưới trời xuân còn chút sương mờ, từng gốc cây mới được người dân, cán bộ, chiến sĩ, tình nguyện viên nâng niu đặt xuống đất - từng mầm xanh nhỏ hôm nay là những hy vọng lớn cho ngày mai. Đây không chỉ là một hoạt động mang tính biểu tượng đầu năm, mà còn là một phần quan trọng trong chiến lược phát triển môi trường và không gian đô thị của Hà Nội.

Theo kế hoạch của thành phố, trong đợt trồng cây đầu Xuân này, Hà Nội phấn đấu sẽ trồng khoảng 80.000 - 100.000 cây xanh các loại, với đa dạng chủng loại phù hợp quy hoạch và điều kiện thổ nhưỡng từng vùng.

Đặt trong mục tiêu dài hạn, cả năm 2026 Thủ đô dự kiến trồng tới khoảng 400.000 cây - một bước tiến lớn trong chiến lược mở rộng không gian xanh đô thị. Đồng thời, việc trồng cây không chỉ dừng lại ở việc chôn gốc và đi tiếp, mà phải gắn với chăm sóc, bảo vệ để cây sống và phát triển lâu dài.

Thông điệp này không chỉ nằm trên giấy, mà đã được lãnh đạo Thành ủy Hà Nội khẳng định: xây dựng môi trường xanh - sạch - hiện đại là một phần không thể tách rời của quá trình phát triển đô thị; trồng cây gắn với quy hoạch đô thị, bảo vệ rừng, giảm thiểu biến đổi khí hậu và cải thiện chất lượng không khí cho người dân.

Hành động vượt lên khỏi những điểm nghẽn môi trường

Không chỉ ở khu vực trung tâm, phong trào trồng cây lan tỏa mạnh mẽ đến cả những vùng xa xôi đặc thù của Thủ đô. Tại Minh Châu, xã đảo duy nhất của Hà Nội đã tổ chức lễ phát động với quyết tâm phủ xanh toàn bộ địa bàn với 5.000 cây các loại trong năm 2026. Lực lượng cán bộ, Nhân dân cùng nhau trồng hàng nghìn cây xanh tại trụ sở xã, trường học, trạm y tế và các tuyến giao thông, thể hiện khát vọng giữ gìn môi trường tự nhiên ngay từ đầu xuân.

Phủ xanh xã đảo Minh Châu bằng 5.000 cây xanh mới. Ảnh: Lê Thu

Ở một địa phương khác, lễ phát động Tết trồng cây sáng mùng 6 Tết tại xã Tiến Thắng cũng thu hút đông đảo người dân và lãnh đạo tham gia trực tiếp. Trong đợt ra quân đầu xuân, toàn xã đã trồng 2.136 cây xanh tại sân bóng, hành lang đường phố và khu dân cư - bước khởi đầu cho mục tiêu trồng khoảng 3.000 cây trong cả năm 2026.

Trong bối cảnh những thách thức về môi trường như ô nhiễm không khí, hiệu ứng đảo nhiệt đô thị, áp lực phát triển cơ sở hạ tầng và biến đổi khí hậu ngày càng hiện hữu, mỗi cây xanh trồng lên hôm nay không chỉ là một biểu tượng đẹp, mà còn là giải pháp thiết thực góp phần cải thiện chất lượng sống của người dân Thủ đô.

Phấn đấu vì một Hà Nội xanh hơn (Ảnh minh họa)

Mỗi tuyến đường, công viên, khu dân cư nơi cây mới được đặt xuống đều ghi dấu một cam kết quyền lợi cho thế hệ mai sau: bóng mát cho ngày hè nóng bức, mảng xanh lọc sạch không khí, dung môi cho tiếng nói trẻ thơ vui chơi, nơi người già tìm bóng râm buổi chiều… Xa hơn nữa, đó là một Hà Nội được ghi dấu trên bản đồ thế giới như “thành phố trong rừng, rừng trong thành phố”.

Điều khiến phong trào trồng cây ở Hà Nội trở nên sâu rộng không chỉ là con số cây xanh được trồng, mà chính là sự lan tỏa trong cộng đồng - từ cán bộ đến người dân, từ những khu dân cư nhỏ đến các cơ quan bộ ngành, từ chiến sĩ đến học sinh. Mỗi người đều nhận thức rằng trồng cây và giữ cây là trách nhiệm chung, là hành động vì môi trường, vì một Thủ đô đáng sống hơn.

Trong bối cảnh phát triển đô thị nhanh và áp lực môi trường gia tăng, “Thêm một cây xanh trồng mới, thêm hy vọng cho Hà Nội xanh hơn” không chỉ là khẩu hiệu, mà là một nhiệm vụ thiết thực, được Thủ đô triển khai một cách mạnh mẽ ngay từ đầu năm mới - một sự tiếp nối truyền thống và một bước chuyển biến rõ nét về nhận thức và hành động vì môi trường sống.

Vũ Cường