Di sản ngàn năm tỏa rạng, kết nối, tạo giá trị tương lai

Đến dự buổi lễ, về phía đại biểu Trung ương có các đồng chí Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng: Mai Văn Chính - Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ; Phạm Tất Thắng - Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; Nguyễn Thúy Anh - Phó Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, Chủ tịch nhóm nữ Đại biểu Quốc hội khóa XV; Nguyễn Minh Vũ - Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Đảng ủy, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao; Tạ Quang Đông - Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Nông Thị Hà - Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo; Trần Lan Phương - Phó Chủ tịch Thường trực Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam; Bùi Hoài Sơn - Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hoá, Giáo dục của Quốc hội.

Lễ khai mạc Festival Thăng Long - Hà Nội 2025 có sự tham dự của Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính và các đại biểu Trung ương

Đến dự buổi lễ còn có đại diện các Ban, Bộ, ngành Trung ương; Đại sứ, Trưởng cơ quan đại diện ngoại giao, các tổ chức quốc tế tại Hà Nội và đại diện tỉnh Quảng Trị, thành phố Huế.

Đại biểu thành phố Hà Nội tham dự lễ khai mạc Festival Thăng Long - Hà Nội 2025

Về phía lãnh đạo thành phố Hà Nội có các đồng chí: Nguyễn Văn Phong - Phó Bí thư Thường trực Thành ủy; Phạm Thị Thanh Mai - Thành ủy viên, Phó Chủ tịch HĐND, Phó Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố; Vũ Thu Hà - Thành ủy viên, Phó Chủ tịch UBND thành phố; Bạch Liên Hương - Thành ủy viên, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội.

Các đại biểu Trung ương và TP Hà Nội tham dự buổi lễ

Tham dự buổi lễ còn có các đại biểu đại diện Ban, Sở, ngành, lãnh đạo các xã, phường thuộc thành phố Hà Nội; đông đảo nghệ nhân, nghệ sĩ, Nhân dân Thủ đô và du khách.

Phát huy giá trị của dân tộc trong phát triển công nghiệp sáng tạo

“Festival Thăng Long - Hà Nội năm 2025” là sự kiện văn hóa do Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội tổ chức dưới sự chỉ đạo của Thành ủy, Hội đồng Nhân dân, Ủy ban Nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội.

Đồng chí Vũ Thu Hà - Thành ủy viên, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội phát biểu khai mạc Festival Thăng Long - Hà Nội 2025

Phát biểu tại lễ khai mạc, đồng chí Vũ Thu Hà - Thành ủy viên, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội cho biết: Thủ đô Hà Nội với truyền thống nghìn năm văn hiến, địa linh nhân kiệt, nơi lắng đọng hào khí Thăng Long, hồn thiêng sông núi, nơi kết tinh và tỏa sáng trí tuệ Việt Nam; nơi có bề dày lịch sử và nền tảng di sản văn hóa phong phú, đa dạng, nuôi dưỡng, thúc đẩy sự sáng tạo văn hóa, tạo ra các sản phẩm và dịch vụ văn hóa chất lượng.

Thời gian qua, thành phố đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách, thực hiện nghị quyết về phát triển công nghiệp văn hóa trên nguyên tắc đảm bảo hài hòa giữa bảo tồn và phát triển, phát huy tối đa những tiềm năng, thế mạnh, giá trị văn hóa truyền thống mang bản sắc của Thủ đô; kết nối, mở rộng mạng lưới và tăng cường hợp tác với các tổ chức quốc tế, các thành phố có kinh nghiệm, các quốc gia uy tín trong phát triển công nghiệp văn hóa; đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa và ngày càng nâng cao tiêu chuẩn, chất lượng, giá trị sản phẩm văn hóa làm nên thương hiệu của Thủ đô và Việt Nam trên trường quốc tế.

Các đại biểu thực hiện nghi thức khai mạc

"Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ nhất năm 2025 là sự kiện văn hóa, nghệ thuật có quy mô lớn, không gian sáng tạo mở, các giá trị văn hóa truyền thống được kết nối với tinh thần của thời đại số; nơi những nghệ nhân dân gian gặp gỡ các nghệ sỹ, nhà sáng tạo trẻ để cùng làm mới, làm giàu thêm bản sắc văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên hội nhập.

Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ nhất năm 2025 diễn ra từ ngày 1/11 đến hết 16/11 với hơn 30 hoạt động văn hóa, nghệ thuật, du lịch đặc sắc với sự tham gia của hơn 500 nghệ sĩ, diễn viên và 200 nghệ nhân tiêu biểu trong nước và quốc tế.

Các hoạt động nổi bật như lễ hội đường phố, trình diễn nghệ thuật truyền thống và đương đại, triển lãm di sản, lễ hội áo dài, trình diễn thủ công mỹ nghệ, các tọa đàm và hoạt động kết nối doanh nghiệp sáng tạo được trải nghiệm tại nhiều không gian di sản và sáng tạo của Thủ đô như: Hoàng thành Thăng Long, phố đi bộ Hồ Gươm, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Bảo tàng Hà Nội.

Sân khấu 360 độ độc đáo

Các hoạt động được tổ chức gắn ký ức cộng đồng với những ý tưởng sáng tạo mới nhấn mạnh vai trò và phát huy các giá trị của dân tộc trong phát triển ngành công nghiệp sáng tạo, thúc đẩy Thủ đô phát triển thực sự xứng tầm là “Thành phố sáng tạo” của UNESCO", đồng chí Vũ Thu Hà nhấn mạnh.

Chủ đề “Di sản - Kết nối - Thời đại” của Festival nhằm lan tỏa giá trị di sản văn hóa của Việt Nam đến với bạn bè quốc tế. Hà Nội với lịch sử ngàn năm đã khắc họa nên một “Thành phố di sản” giàu có, nơi những giá trị tinh túy từ di sản đã góp phần quan trọng hình thành bản sắc văn hóa người Hà Nội.

Chủ đề này cũng thể hiện khát vọng từng bước xây dựng thương hiệu văn hóa Hà Nội đặc sắc, sáng tạo trên nền tảng các giá trị văn hóa căn cốt của dân tộc. Hà Nội hướng tới vị thế "Thủ đô kết nối di sản" thông qua việc phát huy giá trị di sản văn hóa và trở thành Thành phố sáng tạo của UNESCO.

Trong thời đại mới, di sản đóng vai trò là cầu nối giữa quá khứ và tương lai, định hình bản sắc dân tộc và là nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội thông qua du lịch và sáng tạo.

Sự hòa quyện đầy tinh tế giữa truyền thống và thời đại

Di sản tỏa sáng với công nghệ hiện đại

Lễ khai mạc được cấu trúc thành 3 chương lớn, mỗi chương là một lớp diễn giải sâu sắc về chủ đề chung. Đây là sự sắp xếp nghệ thuật nhằm truyền tải trọn vẹn thông điệp về sự giao thoa và phát triển dựa trên nền tảng truyền thống.

Chương mở màn "Di sản" đặt trọng tâm vào việc tôn vinh và tái hiện những giá trị cốt lõi, lâu đời của văn hóa Việt Nam. Nhiệm vụ của chương này là đặt nền móng vững chắc cho sự phát triển của hai chương tiếp theo; đồng thời khái quát hóa sự hình thành của một mảnh đất Thăng Long văn hiến với bề dày lịch sử đáng tự hào.

Để chạm tới chiều sâu lịch sử, đạo diễn đã chọn lọc những di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu của đồng bằng Bắc Bộ, gắn liền mật thiết với sinh hoạt và lịch sử của Thăng Long - Hà Nội.

Các làn điệu dân ca, dân vũ truyền thống như xẩm, chèo, ả đào, hát văn cùng với hát văn Huế và múa chén được sử dụng để giúp khán giả cảm nhận rõ ràng nguồn cội, khẳng định di sản chính là căn cốt, là linh hồn của dân tộc.

Chương II "Kết nối di sản" thể hiện sự lan tỏa tinh hoa văn hóa, kết nối di sản văn hóa với các địa phương trong cả nước và quốc tế.

Chương này giới thiệu các làn điệu chèo, xẩm, ca trù theo phong cách dân gian đương đại, và các tiết mục đến từ các địa phương như hát văn Huế - múa chén.

Tuy nhiên, "Kết nối" không chỉ là sự hòa hợp địa lý, đây còn là sự hòa quyện đầy tinh tế giữa truyền thống và thời đại, sự kết hợp giữa nghệ thuật truyền thống với các hình thức dàn dựng, âm thanh, ánh sáng hiện đại. Sự giao thoa này là cầu nối mạnh mẽ, khẳng định rằng di sản chỉ thực sự sống khi nó đồng hành cùng sự phát triển đương đại.

Chương III "Thời đại" khẳng định hiện tại và định hình tương lai, thể hiện tinh thần sáng tạo cái mới trên nền tảng bảo tồn cái cũ, để giá trị văn hóa Việt Nam không ngừng lan tỏa.

Lễ khai mạc có sự tham gia của dàn nghệ sĩ hàng đầu như: NSND Thu Huyền, NSƯT Văn Ty, Ca Nương Kiều Anh, Trọng Tấn, Tùng Dương, Anh Tú, NSƯT Diệu Hằng, NSƯT Như Huỳnh, cùng các nhóm như Nhóm xẩm Hà Thành và Giáo phường ca trù Thái Hà.

NSƯT Mai Tuyết Hoa với tiết mục xẩm "Bách nghệ"

Đạo diễn Phạm Hoàng Giang khẳng định di sản không thể "ngủ yên trong quá khứ" mà phải biến thành sức sống mới, đồng hành cùng sự phát triển của đất nước và là nguồn cảm hứng cho sự sáng tạo, đổi mới.

Mục tiêu là các di sản phải vừa gìn giữ bản sắc văn hoá nhưng cũng trở thành nơi tạo ra các giá trị về kinh tế và là trọng tâm để xây dựng công nghiệp văn hoá cho Thủ đô Hà Nội.

Vị thế "Thủ đô kết nối di sản"

Để thực hiện một bức tranh di sản tổng hòa và sống động, Ban Tổ chức lễ khai mạc đã huy động một quy mô nhân lực lớn: Gần 1.000 diễn viên chuyên nghiệp từ các đơn vị hàng đầu như: Nhà hát Múa Rối Thăng Long, Nhà hát Chèo Hà Nội, cùng với sự tham gia của các nghệ nhân phường xã.

Ca sĩ Tùng Dương với ca khúc "Thư pháp"

Trong chiến lược điều phối lực lượng đa dạng này, mục tiêu hàng đầu là tôn vinh bản sắc nguyên trạng của nghệ nhân địa phương. Các nghệ nhân giữ vai trò hạt nhân trung tâm, trình diễn bản sắc nguyên trạng của các di sản và yếu tố nghệ thuật đó.

NSND Thu Huyền với nghệ thuật truyền thống

Trong khi đó, lực lượng chuyên nghiệp được giao mảng phát triển và dàn dựng lớn, chịu trách nhiệm mang hơi thở đương đại và tạo tính hấp dẫn cao hơn, phù hợp với đời sống hiện tại.

Sự phân bổ nội dung và thời lượng được tính toán kỹ lưỡng, đảm bảo tiếng nói và bản sắc của các nghệ nhân được tôn vinh xứng đáng.

Ca sĩ Trọng Tấn biểu diễn tại chương trình

Festival Thăng Long - Hà Nội 2025 không chỉ là một sự kiện văn hóa mà còn là nơi giao lưu quốc tế sâu rộng. Festival tạo cơ hội để kết nối di sản văn hóa với các địa phương trong cả nước (như TP Huế, tỉnh Ninh Bình) và các nước trên thế giới.

Mục tiêu là khai thác nguồn tài nguyên di sản phong phú để phát triển du lịch, kết nối các di tích lịch sử với nền tảng công nghệ hiện đại. Festival Thăng Long - Hà Nội được định hướng là hoạt động thường niên, quy mô lớn, không chỉ là sự kiện hoành tráng mà là tạo ra những sản phẩm độc đáo của ngành công nghiệp văn hóa sau khi kết thúc.

Tiết mục "Con đĩ đánh bồng" độc đáo

Festival đánh dấu bước ngoặt của Thủ đô trong việc tổ chức các chương trình thực sự đem lại hiệu quả ở nhiều khía cạnh khác nhau. Những kỳ vọng lớn nhất bao gồm: Quảng bá du lịch, thu hút đầu tư và đảm bảo các di sản thực sự được phát triển bền vững, tạo ra các giá trị trong tương lai do chính các di sản đó mang lại.

Các vị đại biểu chụp ảnh lưu niệm cùng các nghệ sĩ tham gia chương trình

"Di sản kết nối thời đại" - chủ đề của Festival năm nay một lần nữa khẳng định cam kết của Thủ đô Hà Nội trong việc bảo tồn, phát huy và đưa di sản trường tồn cùng thời gian, trở thành động lực mạnh mẽ cho sự phát triển và hội nhập.

Hương Thu