Hạ tầng giao thông: Động lực để Thủ đô phát triển nhanh, bền vững

Khẳng định dấu ấn từ những công trình trọng điểm

Dự thảo Báo cáo chính trị của Đảng bộ thành phố Hà Nội đánh giá: Trong 5 năm qua, thành phố đã chú trọng phát triển hạ tầng giao thông, cơ bản hoàn thành các công trình trọng điểm trong khu vực nội đô, góp phần giảm thiểu ùn tắc.

Thành phố đã đưa vào vận hành tuyến đường sắt đô thị tuyến 2A Cát Linh - Hà Đông và tuyến số 3 Nhổn - ga Hà Nội (đoạn trên cao); mở mới các tuyến xe buýt, vận hành một số tuyến xe buýt chạy điện.

Đồng thời triển khai thủ tục đầu tư, khởi công và đẩy nhanh tiến độ xây dựng các tuyến đường vành đai, quốc lộ (đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô; tuyến đường kết nối đường Pháp Vân - Cầu Giẽ và đường Vành đai 3…), các cầu lớn vượt sông Hồng như Tứ Liên, Ngọc Hồi.

Nhiệm kỳ 2025 - 2030, Đảng bộ thành phố xác định phát triển hệ thống giao thông kết nối nhanh, lan tỏa từ trung tâm ra các vùng ngoại vi, góp phần khắc phục tình trạng ùn tắc.

PGS.TS Hoàng Tùng, Hiệu trưởng Trường Đại học Xây dựng Hà Nội

Thành phố tập trung đầu tư khép kín bảy tuyến đường vành đai (gồm các Vành đai 1 - 2 - 2.5 - 3 - 3.5 - 4 và 5); hoàn thành đường Vành đai 4 trước năm 2027 và khởi công đường Vành đai 5 vào quý IV/2027; hoàn thành đường Vành đai 3 phía bắc, đường nối Sân bay Gia Bình.

Thành phố cũng xác định trục sông Hồng là biểu tượng phát triển mới; xây dựng bảy cầu qua sông Hồng (gồm các cầu: Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Thượng Cát, Hồng Hà, Mễ Sở, Ngọc Hồi, Vân Phúc), đường trục phía nam, tuyến đường Mỹ Đình - Bái Đính - Ba Sao, kết nối hoàn thiện các đoạn tuyến còn lại của tuyến đường Vành đai 3,5.

Thành phố xây dựng cơ chế chính sách theo định hướng lấy giao thông công cộng làm trung tâm; cung cấp dịch vụ vận tải công cộng an toàn, tiện lợi và có sức hấp dẫn cao; khởi công và phấn đấu hoàn thành thi công xây dựng khoảng 100km đường sắt đô thị (gồm các tuyến số 2, 3, 5).

Đồng tình cao với những mục tiêu hạ tầng giao thông đề ra trong dự thảo báo cáo chính trị, nhiều ý kiến chuyên gia, nhà khoa học khẳng định: Trong giai đoạn mới, Hà Nội phải đầu tư phát triển mạnh hạ tầng giao thông, coi đây là nhiệm vụ có tính chất “đi trước mở đường” bởi sự phát triển nhiều khu vực của Thủ đô đang phụ thuộc rất nhiều vào điều này.

Việc thành phố Hà Nội đưa vào vận hành tuyến đường sắt đô thị tuyến 2A Cát Linh - Hà Đông góp phần kết nối giao thông đô thị, giảm ùn tắc giao thông

Hà Nội cần tăng tốc đầu tư các dự án giao thông trọng điểm để thúc đẩy, tạo động lực mới cho phát triển kinh tế - xã hội, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới.

Liên quan đến vấn đề này, Nguyên Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải Lã Ngọc Khuê cho rằng: Nếu có các giải pháp tốt, thành phố đủ sức tổ chức và vận hành mạng lưới giao thông đô thị đạt tỷ lệ sử dụng giao thông công cộng 50% vào năm 2030.

Điều đầu tiên cần làm là hoàn thành dứt điểm trong năm 2027 các công trình giao thông trọng điểm có vai trò quan trọng trong việc kiến tạo mạng lưới giao thông công cộng.

Tiếp theo, cần tận dụng các cơ sở vật chất đã có để xây dựng và đưa vào hoạt động tuyến đường sắt đô thị số 6 từ Văn Điển qua Hà Đông và các địa bàn An Khánh, Cổ Nhuế, cầu Thăng Long, Ga Bắc Hồng và nối thêm 3km để tới sân bay Nội Bài.

Thành phố Hà Nội đang nỗ lực đẩy nhanh tiến độ thi công các công trình trọng điểm

Theo PGS.TS Hoàng Tùng, Hiệu trưởng Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, hạ tầng giao thông của Thủ đô hiện nay thiếu kết nối vùng lõi - ngoại vi, tuyến metro chưa đủ tầm bao phủ, các khu dân cư mới xa trung tâm phụ thuộc hoàn toàn vào xe cá nhân.

Các khu vực phát triển còn chưa gắn với hạ tầng giao thông công cộng - đi ngược lại mô hình TOD. Chính vì vậy, yêu cầu cấp thiết trong giai đoạn tới là phải xác lập hệ thống hạ tầng ưu tiên TOD, như chung quanh các tuyến metro, BRT, ga đường sắt, từ đó tạo ra cực phát triển mới.

Đồng thời, thành phố nên phân vùng đầu tư hạ tầng không theo địa giới hành chính mà theo lưu vực giao thông đô thị. Với quyết tâm của Đảng bộ thành phố cùng sự chia sẻ, tâm huyết của các tầng lớp Nhân dân, chắc chắn hạ tầng giao thông Hà Nội sẽ nâng cao chất lượng trong giai đoạn mới.

Việc đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 sẽ giúp mở rộng không gian phát triển, phân bổ áp lực đô thị cho Hà Nội

Thể hiện tinh thần dám nghĩ, dám làm

Góp ý về vấn đề phát triển hạ tầng giao thông, nhiều ý kiến đánh giá cao Dự thảo Báo cáo chính trị khi đã nêu rõ các mục tiêu, nhiệm vụ giải pháp về phát triển hạ tầng giao thông rất cụ thể, không đơn thuần là những quan điểm, định hướng chung, mà còn nêu con số, các dự án gắn với tiến độ hoàn thành. Điều này cho thấy quyết tâm chính trị của Đảng bộ thành phố, cũng như thể hiện tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm.

GS.TS Lê Anh Tuấn, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng, tại mục IV, của Phụ lục 3 về nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thực hiện các mục tiêu chủ yếu đến năm 2030 và sau năm 2030: “Phát triển hạ tầng giao thông hiện đại, thông minh, sông Hồng là biểu tượng phát triển mới của Thủ đô” có đặt mục tiêu 100% giao thông đô thị trung tâm quản lý bằng hệ thống thông minh, giảm 50% ùn tắc giao thông; phát triển 20 tuyến giao thông, 10 khu đô thị sinh thái ven sông Hồng (sau 2030).

Phối cảnh dự án cầu Tứ Liên (Hà Nội)

Tuy nhiên, trong Phụ lục 4 chỉ có 1 dự án chuyển đổi xe buýt sang buýt điện, các dự án khác đều là dự án ưu tiên giao thông vành đai, giao thông xuyên tâm để kết nối với các khu vực với nội đô, chưa thể hiện được mục tiêu về giao thông đô thị.

“Việc đặt chỉ tiêu tăng tỷ lệ vận tải hành khách công cộng từ con số 20% của năm 2025 lên 30% vào năm 2030 (tăng 50%) cùng với các giải pháp áp dụng vùng hạn chế phương tiện chạy xăng dầu đòi hỏi các dự án lớn liên quan đến hạ tầng giao thông đô thị, bao gồm hệ thống đường giao thông, khu vực kết nối, bến đỗ, hệ thống điều hành và giám sát…”, GS.TS Lê Anh Tuấn nói.

Cùng quan điểm, GS.TS Trần Thanh Hải, Hiệu trưởng Trường Đại học Mỏ - Địa chất cho rằng, cơ sở hạ tầng giao thông Hà Nội nhìn chung còn hạn chế, chưa có quy hoạch dài hạn. Sự gia tăng nhu cầu về phương tiện giao thông sử dụng nhiên liệu hóa thạch là một trong những thành tố làm trầm trọng hóa ô nhiễm môi trường, khi triển khai giải pháp thì phải có giải pháp mang tính tổng thể và thấu đáo. Ví dụ muốn hạn chế phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch truyền thống vào nội thành thì phải có bãi đỗ, phương tiện giao thông thay thế và trung chuyển cho người bên ngoài vào nội đô.

Với tầm nhìn đến năm 2030, Hà Nội đặt ra những mục tiêu phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông hiện đại, thông minh, đồng bộ và kết nối hiệu quả cả trong và ngoài Thủ đô

“Muốn thay phương tiện thường bằng phương tiện sử dụng điện thì hệ thống cung cấp điện, công suất điện phải đủ lớn và đủ an toàn, có thể chịu tải cao, hệ thống sạc điện đồng bộ và an toàn cho từng khu dân cư, từng hộ dân; đi cùng là các giải pháp phòng ngừa rủi ro cháy nổ và các kế hoạch và phương án cấp cứu, sơ tán khi cháy nổ xảy ra...”, GS.TS Trần Thanh Hải chia sẻ.

Có thể thấy rằng, việc phát triển kết cấu hạ tầng giao thông giữ vai trò rất quan trọng và là tiền đề để phát triển kinh tế - xã hội, hoàn thiện kết cấu đô thị cũng như phục vụ nhu cầu sinh sống, đi lại của Nhân dân Thủ đô.

Dự thảo Báo cáo chính trị khi đã nêu rõ các mục tiêu, nhiệm vụ giải pháp về phát triển hạ tầng giao thông rất cụ thể, không đơn thuần là những quan điểm, định hướng chung, mà còn nêu con số, các dự án gắn với tiến độ hoàn thành. Điều này cho thấy quyết tâm chính trị của Đảng bộ thành phố, cũng như thể hiện tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm.

Trong giai đoạn mới, Hà Nội phải đầu tư phát triển mạnh hạ tầng giao thông, coi đây là nhiệm vụ có tính chất “đi trước mở đường”, bởi sự phát triển của nhiều khu vực của Thủ đô đang phụ thuộc rất nhiều vào đầu tư cho giao thông.

Vì vậy, Hà Nội phải tăng tốc đầu tư các dự án giao thông trọng điểm để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, tạo động lực mới cho phát triển kinh tế - xã hội hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới.

Thanh Hà