Khẳng định văn hóa là nguồn lực nội sinh quan trọng cho phát triển

Cụ thể, tại Hội nghị lấy ý kiến góp ý Dự thảo các văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng diễn ra tại Hà Nội do Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương chỉ đạo, Đảng ủy Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam tổ chức, đội ngũ văn nghệ sĩ và nhà nghiên cứu văn hóa đã có những ý kiến tâm huyết về lĩnh vực văn hóa, văn học, nghệ thuật; thúc đẩy sức ảnh hưởng của văn hóa Việt Nam trong giao lưu quốc tế, qua đó góp phần bồi đắp bản sắc và củng cố sức mạnh tinh thần của dân tộc.

Hội nghị hướng tới mục tiêu chính là khuyến khích các văn nghệ sĩ đóng góp trí tuệ và trách nhiệm của mình đối với Đảng và đất nước, khẳng định văn hóa và con người là nền tảng, nguồn lực, và động lực to lớn cho sự phát triển xã hội bền vững…

Những ý kiến đóng góp tại hội nghị sẽ được tập hợp và báo cáo lên Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương và Tiểu ban Văn kiện Đại hội XIV của Đảng, góp phần làm phong phú thêm cơ sở lý luận và thực tiễn cho các văn kiện trình Đại hội.

Phát triển văn hóa gắn chặt kinh tế sáng tạo

Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam Đỗ Hồng Quân bày tỏ nhất trí cao với những đánh giá về kết quả thành tựu, những hạn chế, những bài học kinh nghiệm, quan điểm chỉ đạo, phương hướng, nhiệm vụ về văn hóa, về xây dựng phát triển văn hóa gắn liền với con người đã được nêu lên trong Dự thảo Báo cáo chính trị và Dự thảo Chương trình hành động của Ban chấp hành Trung ương Đảng.

Quang cảnh hội nghị

Ông nhất trí với phương hướng xây dựng, hoàn thiện, thể chế, phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc với các giá trị cơ bản là dân tộc, dân chủ, nhân văn và khoa học, đảm bảo phát triển văn hóa ngang tầm với chính trị, kinh tế xã hội, đẩy mạnh phát triển đồng bộ các lĩnh vực văn hóa, xây dựng phát triển văn học nghệ thuật xứng tầm với lịch sử văn hóa dân tộc và tầm vóc của công cuộc đổi mới…

Dự thảo Văn kiện đã khuyến khích sáng tạo những tác phẩm có giá trị về tư tưởng, nghệ thuật cao, tiếp tục quan tâm chăm sóc tới đội ngũ văn nghệ sĩ, là những người sáng tạo ban đầu và quan tâm tới những người làm công tác văn hóa nói chung, nhất là văn hóa cơ sở, đề cao khuyến khích vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức ban nghệ sĩ, doanh nhân và những người làm công tác văn hóa…

Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam Đỗ Hồng Quân đóng góp ý kiến

Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân cũng nhất trí cao với việc xác định phát triển nguồn lực con người, phát triển văn hóa thực sự trở thành nền tảng sức mạnh nội sinh động lực to lớn cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước; với việc ban hành hệ giá trị quốc gia hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam tích hợp với chương trình giáo dục truyền thông đại chúng và hoạt động văn hóa cơ sở, xây dựng cơ chế chính sách đột phá cho phát triển các loại hình văn hóa nghệ thuật dân tộc.

Về phương hướng, nhiệm vụ trong dự thảo báo cáo chính trị, nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân cho rằng, cần cân nhắc, bổ sung việc xây dựng phát triển văn hóa gắn liền chặt chẽ hơn nữa với kinh tế, đặc biệt là kinh tế sáng tạo, kinh tế số, du lịch văn hóa, di sản, công nghiệp văn hóa...

Trong đó, Văn kiện cần bổ sung thêm nhiệm vụ về đổi mới chương trình giáo dục đào tạo kỹ năng văn hóa, kỹ năng số; triển khai chương trình giáo dục văn hóa trong nhà trường, trong gia đình, trong cộng đồng...

Những bổ sung này để văn hóa có thể gắn liền với giáo dục, nhằm xây dựng con người mới, thế hệ mới, phát triển toàn diện, có lòng yêu nước nồng nàn, có lòng tự hào dân tộc, ý chí tự lực tự cường, sự đoàn kết, thân ái, nghĩa tình, để con người mới lớn lên trong môi trường số nhưng không mất đi những giá trị phẩm chất cao quý mà cha ông đã để lại ngàn năm…

Phát huy vai trò của nghệ thuật dân tộc trong bối cảnh mới

NSND Trịnh Thúy Mùi, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam bày tỏ sự tâm đắc với tinh thần của Văn kiện coi văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là sức mạnh nội sinh, động lực và hệ điều tiết phát triển đất nước, tham gia điều hòa, định hướng, giải quyết vấn đề của xã hội theo hướng phát triển bền vững.

Bà bày tỏ: Những quan điểm mới của Đảng về văn hóa tại Dự thảo các Văn kiện cũng nằm trong tổng thể chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước với nhiều định hướng mới, đánh dấu bước nhảy vọt về tư duy phát triển, khi đã cập nhật các quan điểm, mục tiêu, quyết sách chiến lược đột phá của Bộ Chính trị từ cuối năm 2024 đến nay trên nhiều lĩnh vực: Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; hội nhập quốc tế; xây dựng thể chế; phát triển kinh tế tư nhân...

Lần đầu tiên, những khái niệm mới như kinh tế di sản hay công nghiệp văn hóa, văn hóa số được đề cập một cách đậm nét trong Dự thảo các Văn kiện, cũng như nhấn mạnh “phát triển toàn diện con người Việt Nam trong hệ giá trị thời đại mới”. Tất cả đã thể hiện quyết tâm phát triển mạnh mẽ, toàn diện văn hóa, con người Việt Nam của Đảng ta.

NSND Trịnh Thúy Mùi, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam bày tỏ sự tâm đắc với tinh thần của Văn kiện coi văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội

Dự thảo lần này khẳng định văn hóa phải trở thành trụ cột phát triển ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội. Điểm mới nữa là dự thảo xác định rõ ràng một hệ giá trị toàn diện gồm hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam đồng bộ với “xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”. Đây là lần đầu tiên Đảng nhấn mạnh khung hệ giá trị có tính hệ thống và đồng bộ với nền văn hóa, làm căn cứ để vận dụng, triển khai vào thực tiễn cuộc sống.

NSND Trịnh Thúy Mùi cho rằng, Dự thảo nhấn mạnh rõ hơn vai trò của nghệ thuật biểu diễn trong việc hình thành nhân cách, bồi đắp tâm hồn con người Việt Nam hiện đại, đồng thời có những định hướng, giải pháp sát sao, cụ thể hơn nữa nhằm phát huy vai trò của nghệ thuật dân tộc trong bối cảnh mới như xây dựng chiến lược bảo tồn những giá trị tinh hoa của nghệ thuật dân tộc, xây dựng chiến lược phát triển quốc gia; phục vụ đời sống cộng đồng.

Văn kiện cũng cần quan tâm làm rõ phải cụ thể hóa cơ chế để phát huy vai trò của các lực lượng sáng tạo, bổ sung và xây dựng lại cơ chế đào tạo, bồi dưỡng, trọng dụng và tôn vinh sự cống hiến của những văn nghệ sĩ tài năng…

Bên cạnh đó, cần chú trọng tư duy quản lý mở và khuyến khích sáng tạo; không nên chỉ đặt nặng hình thức hội diễn, giải thưởng mà phải hướng đến xây dựng những tác phẩm có tầm tư tưởng, có chiều sâu nhân văn, có sức lan tỏa trong xã hội.

Người dân là đối tượng thụ hưởng, văn nghệ sỹ là chủ thể tham gia, sáng tạo, phản biện, đồng hành. Cần thiết kế cơ chế chính sách để khuyến khích văn nghệ sỹ có tài năng thực chất, tạo điều kiện cho văn nghệ sĩ có cơ hội để tham gia thực chất vào các vấn đề phản biện xã hội.

Hương Thu