Khát vọng tuổi trẻ hòa nhịp cùng phát triển của khoa học, công nghệ

Người đồng hành, khơi nguồn sáng tạo

Trong hành trình phát triển đất nước, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là trụ cột, là cánh cửa mở ra tương lai. Việt Nam đã xác định hướng đi rõ ràng: chuyển đổi số, kinh tế tri thức và công nghệ cao sẽ là động lực tăng trưởng chủ yếu trong giai đoạn tới.

Nhằm hiện thực hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã sớm ban hành chương trình hành động với 5 nhóm nhiệm vụ lớn, 57 giải pháp cụ thể.

Tại Hội nghị toàn quốc học tập, quán triệt Nghị quyết 57-NQ/TW, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Bí thư Thứ nhất Trung ương Đoàn Bùi Quang Huy nhấn mạnh: “Nghị quyết 57 lấy con người làm trung tâm, là chủ thể. Vì thế, đoàn viên, thanh niên cũng phải là trung tâm, chủ thể trong thực hiện nghị quyết này. Các cấp bộ Đoàn là người hướng dẫn, đôn đốc và tạo môi trường để bạn trẻ phát huy tối đa khả năng sáng tạo của mình”.

Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội Đỗ Văn Chiến và Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Bí thư Thứ nhất Trung ương Đoàn Bùi Quang Huy trao phần thưởng tới nhà khoa học trẻ đạt Giải thưởng Khoa học Công nghệ Quả Cầu Vàng năm 2025

Đó là tuyên ngôn hành động của thế hệ trẻ Việt Nam trong kỷ nguyên số. Là một trong những hoạt động trọng tâm hiện thực hóa Nghị quyết 57, Trung ương Đoàn đã nâng tầm Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học - Công nghệ Việt Nam.

Hai giải thưởng này mang sứ mệnh phát hiện, bồi dưỡng và tôn vinh tài năng trẻ, lan tỏa tinh thần yêu khoa học, khát vọng cống hiến vì đất nước. Những gương mặt trẻ được vinh danh đều mang trong mình năng lượng của tri thức và khát vọng của thời đại.

Tiêu biểu như Tiến sĩ Lê Duy Dũng, “đầu tàu” nghiên cứu trí tuệ nhân tạo (AI) tại Trường Đại học VinUni, là minh chứng sống động cho sức sáng tạo của tuổi trẻ Việt Nam. Anh hiện là Giám đốc chương trình Khoa học dữ liệu, Trợ lý Giáo sư Khoa Kỹ thuật - Khoa học máy tính, đồng thời điều hành Phòng thí nghiệm Trung tâm Trí tuệ môi trường. Với đam mê và tầm nhìn toàn cầu, anh đang góp phần khẳng định vị thế Việt Nam trên bản đồ AI thế giới.

Bí thư Trung ương Đoàn, Chủ tịch Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam Nguyễn Tường Lâm tham dự Ngày hội đổi mới, sáng tạo của thanh niên Thủ đô

Tiến sĩ Mai Ngọc Xuân Đạt (Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh) ghi dấu với công trình hạt nano silica hữu cơ phân hủy sinh học có khả năng giải phóng thuốc chậm và trúng đích, được đăng tải trên Biomaterials Advances (IF = 6.0). Thành quả của anh mở ra hướng ứng dụng lớn trong y học tái tạo và chẩn đoán sinh học, minh chứng cho sức sáng tạo không giới hạn của các nhà khoa học trẻ Việt Nam.

Kết nối trí thức trẻ toàn cầu

Đưa Nghị quyết 57 vào cuộc sống, Trung ương Đoàn và Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam không dừng ở việc tôn vinh tài năng mà còn xây dựng hệ sinh thái phát triển trí thức trẻ khoa học công nghệ.

Từ năm 2018 đến nay, Diễn đàn Trí thức trẻ Việt Nam toàn cầu đã trở thành điểm hẹn của hơn 1.000 đại biểu từ 30 quốc gia, là cầu nối giữa trí thức trẻ với Đảng, Nhà nước và các cơ quan hoạch định chính sách.

Năm 2025, Diễn đàn lần thứ VI quy tụ hơn 200 trí thức trẻ trong và ngoài nước, tập trung vào 4 nhóm chủ đề: trí tuệ nhân tạo, y tế và sức khỏe cộng đồng, năng lượng - kinh tế xanh và giáo dục nhân lực chất lượng cao. Ban tổ chức kỳ vọng diễn đàn là nơi các trí thức trẻ cùng góp những “viên gạch nhỏ” xây dựng tương lai lớn bằng sáng kiến, giải pháp cụ thể, thiết thực.

Điểm mới năm nay là việc thành lập Hội đồng cố vấn gồm các nhà khoa học uy tín, cùng hệ thống chủ đề được thiết kế sát với “đơn đặt hàng” từ các Bộ, ngành và doanh nghiệp - hướng nghiên cứu vào những vấn đề thật, giải pháp thật.

Bí thư Trung ương Đoàn, Chủ tịch Hội đồng Đội Trung ương Nguyễn Phạm Duy Trang động viên các thí sinh tham dự cuộc thi trắc nghiệm tương tác trực tuyến tìm hiểu "80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam"

Tại lễ khai mạc Diễn đàn Trí thức trẻ Việt Nam toàn cầu năm 2025, Bí thư Trung ương Đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam Nguyễn Tường Lâm khẳng định: “Trung ương Đoàn, Trung ương Hội LHTN Việt Nam sẽ luôn là người bạn đồng hành, là bệ phóng để trí thức trẻ Việt Nam bay xa. Mỗi công trình của các bạn là một bước tiến của đất nước”.

Không dừng ở đội ngũ nhà khoa học trẻ, sinh viên Việt Nam cũng đang trở thành lực lượng nòng cốt trong việc lan tỏa tinh thần Nghị quyết 57. Theo Bí thư Trung ương Đoàn, Chủ tịch Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam Nguyễn Minh Triết, các phong trào “Sinh viên nghiên cứu khoa học”, “Sinh viên sáng tạo khởi nghiệp”, “Sinh viên với chuyển đổi số” được triển khai sâu rộng, tạo môi trường học tập và nghiên cứu gắn với thực tiễn.

Điểm nhấn là chuỗi 11 hội thảo khoa học sinh viên toàn quốc khởi động năm 2025, tập trung vào các nhóm công nghệ chiến lược quốc gia như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, an ninh mạng, chip bán dẫn, năng lượng - vật liệu mới, hàng không - vũ trụ, blockchain, y - sinh học tiên tiến… Mỗi bài tham luận, mỗi ý tưởng của sinh viên hôm nay là một hạt mầm cho tương lai khoa học Việt Nam.

Những diễn đàn học thuật mở như vậy giúp sinh viên trao đổi tri thức, đề xuất sáng kiến, đồng thời khẳng định vai trò tiên phong của tuổi trẻ Việt Nam trong làm chủ công nghệ và chuyển đổi số.

Gieo mầm sáng tạo từ tuổi thơ

Tinh thần Nghị quyết 57 được Hội đồng Đội Trung ương cụ thể hóa bằng nhiều chương trình dành cho thiếu nhi - thế hệ “công dân số” tương lai.

Bí thư Trung ương Đoàn, Chủ tịch Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam Nguyễn Minh Triết tặng hoa các đại biểu, khách mời tham dự Hội thảo Khoa học sinh viên lĩnh vực điện toán đám mây, điện toán lượng tử và dữ liệu lớn

Nổi bật là Ngày hội “Thiếu nhi Việt Nam - Học tập sáng tạo”, sân chơi ý nghĩa giúp các em rèn kỹ năng sống, tư duy sáng tạo và tinh thần học tập chủ động.

Điểm nhấn của chương trình là bộ sản phẩm truyền thông kỹ năng sống gồm các video về phòng chống đuối nước, thoát hiểm, sơ cứu, kỹ năng giao tiếp, bảo vệ sức khỏe cá nhân và an toàn mạng. Các sản phẩm này đã lan tỏa tại hơn 150 trường học trên toàn quốc, mang lại giá trị thiết thực cho học sinh.

Một hoạt động nổi bật khác là Giải Cờ vua thiếu nhi Việt Nam năm học 2025 - 2026, thu hút đông đảo học sinh cả nước. Lần đầu tiên, giải được ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi số gắn với giáo dục thể thao học đường. Toàn bộ quá trình đăng ký, luyện tập, thi đấu và xếp hạng được thực hiện trực tuyến trên nền tảng số do doanh nghiệp khoa học công nghệ DUCA Holdings phát triển và vận hành.

Hệ thống ChessGPT - AI chuyên biệt cho môn cờ vua đồng hành cùng các em trong suốt quá trình luyện tập, hướng dẫn chiến thuật, phân tích ván cờ, đánh giá năng lực và cá nhân hóa lộ trình học tập cho từng học sinh. Thông qua giải đấu, Hội đồng Đội Trung ương mong muốn khơi dậy năng lực tư duy logic, sáng tạo và bản lĩnh cho thế hệ măng non - những công dân trí tuệ của tương lai.

Các em học sinh tham dự Giải cờ vua thiếu nhi Việt Nam năm học 2025 - 2026

Song song đó, Hội đồng Đội Trung ương còn phối hợp Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ triển khai Câu lạc bộ STEM tại các Liên đội trường học, giúp các em được “chạm tay” vào khoa học, nuôi dưỡng niềm đam mê sáng tạo ngay từ tuổi nhỏ.

Từ phòng thí nghiệm của các nhà khoa học trẻ, đến hội trường thảo luận của sinh viên, hay sân chơi sáng tạo của thiếu nhi, tinh thần Nghị quyết 57 đang được lan tỏa mạnh mẽ, sâu rộng và đầy cảm hứng.

Đó là hành trình biến tri thức thành sức mạnh, khát vọng thành hành động và tuổi trẻ thành động lực phát triển quốc gia. Với niềm tin, trí tuệ và khát vọng vươn lên, tuổi trẻ Việt Nam hôm nay đang khẳng định: Tri thức trẻ chính là năng lượng mạnh mẽ nhất cho tương lai số của đất nước.

Nguyễn Dũng