Kiến tạo không gian học tập, khơi gợi niềm vui học cho trẻ

Không nên xem nhẹ góc học tập tại nhà cho trẻ

Chị Trần Thị Yến (Yên Sở, Hà Nội) chia sẻ: "Con tôi ngồi học chỉ được 10-15 phút là chạy ra ngoài. Cháu thường xuyên bị xao nhãng, không thể tập trung".

Không gian học tập giúp trẻ nâng cao sự tập trung

Sự thiếu tập trung chính là điều mà đa số các bậc phụ huynh gặp phải trong quá trình đồng hành học tập cùng con. Trong Podcast “Bí kíp yêu học”, do Trường Tiểu học và THCS Unigo sản xuất, nhà văn Hoàng Anh Tú nhấn mạnh, môi trường là một trong những yếu tố quyết định thái độ học tập của trẻ.

"Một môi trường học tập không có sự tập trung thì chắc chắn sẽ khiến cho những đứa trẻ không tập trung để học. Đây không chỉ là đơn giản là câu chuyện về một chiếc bàn, một cái ghế, mà là toàn bộ không gian vật chất và tinh thần mà trẻ trải nghiệm trong thời gian học tập tại nhà”, nhà văn Hoàng Anh Tú chia sẻ.

Các bạn hãy thử hình dung một đứa trẻ đang cố gắng đánh vần từng chữ trong một căn phòng mà tiếng tivi đang mở, đồ chơi bắt mắt bày la liệt ngay trong tầm với và ánh sáng thì chập chờn.

Điều này có nghĩa là, một không gian lộn xộn, ồn ào và đầy rẫy những yếu tố gây nhiễu chính là "kẻ thù" số một của sự tập trung. Trẻ em, với khả năng kiểm soát sự chú ý còn non nớt, sẽ dễ dàng bị cuốn theo những thứ hấp dẫn hơn là những con chữ và con số khô khan.

“Nếu có thể, hãy dành riêng một góc yên tĩnh trong nhà cho việc học của con. Nơi này nên tách biệt khỏi khu vực vui chơi và giải trí. Điều này giúp não bộ của trẻ hình thành một liên kết: khi ngồi vào góc này, nghĩa là đã đến giờ tập trung cho việc học”, nhà văn Hoàng Anh Tú gợi ý.

Ngoài ra, điều quan trọng hơn cả một góc học tập được bài trí khoa học chính là "không gian tâm lý". Một đứa trẻ không thể học tập thoải mái trong một bầu không khí căng thẳng, nơi cha mẹ luôn cau có, sốt ruột và sẵn sàng buông lời trách mắng.

Nhà văn Hoàng Anh Tú nhiều lần nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cha mẹ quản lý cảm xúc của chính mình. Sự bình tĩnh, kiên nhẫn và tích cực của người lớn chính là một phần không thể thiếu của "môi trường học tập". Khi cha mẹ đóng vai trò là người hỗ trợ, người khích lệ thì không gian học tập sẽ trở thành một nơi an toàn, nơi trẻ không sợ mắc lỗi và dám đặt câu hỏi.

Thêm vào đó, việc tôn trọng nhịp điệu sinh học của con cũng tạo ra một "không gian" học tập nhân văn. Thay vì ép con ngồi lì một tiếng đồng hồ, hãy cho phép con có những khoảng nghỉ ngắn 5-10 phút sau mỗi 20-25 phút tập trung.

“Trước khi tìm đến những hình phạt hay phần thưởng đắt đỏ để thúc ép con học, các bậc phụ huynh hãy thử lùi lại một bước và quan sát chính góc học tập của con mình. Liệu bầu không khí gia đình đã đủ tích cực để con cảm thấy an toàn và thoải mái?”, nhà văn Hoàng Anh Tú khuyên.

Bí quyết giúp trẻ yêu thích học

Gợi mở cách giúp cha mẹ đồng hành con tiếp thu kiến thức, nhà văn Hoàng Anh Tú nhận định, cha mẹ nào cũng mong con mê học, chủ động khám phá tri thức và tự tin bước vào đời. Tuy nhiên hành trình ấy chưa bao giờ dễ dàng. Không ít gia đình trăn trở, đau đầu với câu hỏi: Lý do con không thích học? Làm thế nào để trẻ tự giác ngồi vào bàn? Kèm bé học sao cho hiệu quả, không căng thẳng?

Nhà văn Hoàng Anh Tú chia sẻ trong Podcast “Bí kíp yêu học”

Áp lực từ kỳ vọng, guồng quay cuộc sống bận rộn, đôi khi phương pháp chưa phù hợp vô tình khiến khoảng cách giữa cha mẹ - con cái ngày một xa, thậm chí dập tắt ngọn lửa ham học hỏi tự nhiên ở trẻ.

Nhà văn Hoàng Anh Tú chỉ ra cha mẹ cố kèm cặp con học mỗi tối là nỗ lực đáng trân trọng, nhất là lứa tiểu học. Tuy nhiên, việc trút cảm xúc tiêu cực, sốt ruột, quát mắng khi con chưa hiểu bài sẽ biến buổi học thành "phiên tòa", gây áp lực, khiến trẻ sợ hãi và khó tiếp thu hơn.

Cha mẹ kèm con học sai phương pháp không chỉ khiến đôi bên “tăng xông”, mà còn làm đứt sợi dây kết nối cha mẹ - con cái. Nguy hiểm hơn là dập tắt động lực, khả năng tự học ở trẻ. Con sẽ học vì sợ, học "cho cha mẹ" chứ không phải thực sự yêu thích, muốn khám phá.

Từ phân tích trên, nhà văn Hoàng Anh Tú gợi ý “bí kíp” giúp đánh thức tình yêu tự học từ bên trong trẻ. "Tiểu học là thời điểm ‘vàng’ để rèn thói quen tự học. Bởi kiến thức giai đoạn này chưa quá nặng nề và hình thành tính tự giác sẽ là hành trang vô giá cho con trên con đường học vấn sau này”, nhà văn nói.

Để con yêu học, đầu tiên, phụ huynh phải thấu hiểu trẻ. Cụ thể, mỗi bé là cá thể riêng biệt, có đặc điểm tâm sinh lý, sở thích, tốc độ tiếp thu khác nhau. Có trẻ hiếu động, khó tập trung lâu; trẻ khác lại trầm tĩnh, cần nhiều thời gian thẩm thấu.

“Cha mẹ cần quan sát, lắng nghe để tìm hiểu vấn đề của con, từ đó mới có thể ‘bốc thuốc’ chuẩn. Hiểu đặc điểm sinh học, ví dụ khả năng tập trung của lứa tiểu học khoảng 20-25 phút, sẽ giúp phụ huynh điều chỉnh phương pháp kèm cặp phù hợp”, chuyên gia Hoàng Anh Tú cho hay.

Bên cạnh đó, thay vì dùng phần thưởng vật chất lớn hay hình phạt nghiêm khắc để ép con học, người lớn nên khơi gợi động lực từ bên trong. Theo đó, cha mẹ cần giúp con nhận ra ý nghĩa của việc học với chính bản thân trẻ, niềm vui lúc khám phá điều mới, tự hào khi giải được bài toán khó.

“Cha mẹ nên ghi nhận hành trình, nỗ lực của con. Đừng đặt nặng điểm số, bởi dễ khiến trẻ chạy theo thành tích, vô tình gây áp lực, dẫn đến tâm lý sợ thất bại”, nhà văn Hoàng Anh Tú nói.

Thói quen tự học không hình thành trong ngày một, ngày hai, mà cần được vun đắp từ việc nhỏ nhất gồm: Tự soạn sách vở, đặt mục tiêu học tập đơn giản, tự kiểm tra bài làm.

Nhà văn Hoàng Anh Tú kết luận: “Chỉ cần cha mẹ kiên trì hướng dẫn và tin tưởng, trẻ sẽ coi quá trình người lớn kèm cặp là bạn đồng hành, chứ không phải giám sát. Hành trình giúp con yêu học, hình thành thói quen tự giác không dễ dàng, đòi hỏi phụ huynh kiên nhẫn, thấu hiểu và có phương pháp đúng đắn".

Trí Nhân